PLO

Palestijnse bevrijdingsorganisatie
(Palestine Liberation Organization).

Veel Israëli’s wijzen de betiteling verzetsbeweging in felle bewoordingen af. Ze gebruiken daarvoor dezelfde argumenten die Palestijnen noemen om de staat Israël als terreurstaat te zien.

Volgens het handvest van de PLO is één van de doelstellingen de opheffing van de in 1948 uitgeroepen staat Israël. Na de Oslo-akkoorden zou de bepaling worden geschrapt. Tot op vandaag (2008) is dat echter nog niet gebeurd.

De PLO is opgericht in 1964, dus ruim drie jaar vóórdat sprake is van de Bezette Gebieden. Die ontstaan pas tijdens de Zesdaagse Oorlog van 1967. Verdedigers van de staat Israël gebruiken het jaartal als argument om aan te tonen dat de bevrijdingsbeweging niets met de latere bezetting te doen heeft. De oprichting is een initiatief van president Nasser van Egypte, met als doel de tot dan toe ongeorganiseerde activiteiten van Palestijnse guerrilla’s te bundelen. De eerste leider van de PLO is Ahmed Shukairy.

De beweging krijgt wereldwijd bekendheid vanwege aanslagen en vliegtuigkapingen. Van 1969 tot zijn dood in 2004 is Jasser Arafat voorzitter van de PLO. Hij wil zelfbeschikkingsrecht voor de Palestijnen en is tegen een Joodse staat op Palestijns grondgebied. Arafat onderhandelt van tijd tot tijd met de Israëlische regering over de vluchtelingen en de politieke en militaire status van de Bezette Gebieden en Jeruzalem. Het volgens Israël onbespreekbare recht op terugkeer van de Palestijns-Arabische vluchtelingen is daarbij een steeds terugkerend thema.

Sommige bronnen beweren dat de Palestijnse zelfmoordaanslagen rechtstreeks door Arafat worden aangestuurd. Volgens andere bronnen slaagt hij er niet in vertakkingen van de PLO die terroristische bedoelingen hebben onder controle te krijgen. De Palestijnse zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers en de Intifada gaan gewoon door. Na een inval van de IDF in Arafat’s hoofdkantoor in Ramalla komen documenten boven water die zijn betrokkenheid bij de zelfmoordaanslagen bewijzen.

Chronologie:

1964	Oprichting PLO – tijdens de eerste Arabische top in Caïro – als overkoepelend orgaan voor zes Palestijnse groepen, waaronder de Fatah-beweging van Arafat. Dertien Arabische landen beloven zich actief in te zetten voor de bevrijding van Palestina. In de statuten van de PLO wordt als doelstelling opgenomen de vernietiging van de staat Israël.
1967	Op Radio Cairo kondigt Achmed Shukeri, de leider van de PLO, op 22 mei de vernietiging van Israel aan.
1969	Arafat wordt voorzitter.
1970	De fedayin’(= ‘zij die zich opofferen’) van de PLO worden, vanwege de  overlast die zij veroorzaken, door koning Hoessein (‘Zwarte September’) met geweld uit Jordanië verdreven, waarbij duizenden slachtoffers vallen. De PLO verhuist naar Libanon.
1971	Black September, een terroristische afdeling van de PLO, vermoordt als wraakoefening Wasfi-al-Tal, de premier van Jordanië.
1972	Tijdens de Olympische Spelen organiseert Black September voor het oog van de wereld een gijzelingsactie. Elf Israëlische sporters, vijf terroristen en een politieman komen om het leven. De Mossad doodt later alle andere erbij betrokken terroristen.
1973	Tijdens de top in Rabat (1973) en in Algiers (1974) erkennen de Arabische landen de PLO als ‘enige vertegenwoordiger van het Palestijnse volk’. Op 1 maart vermoorden PLO-terroristen de Amerikaanse ambassadeur en zijn plaatsvervanger in Khartoem en een Belgische diplomaat. De slachtoffers worden ontvoerd en later – op telefonische instructie van Arafat – doodgeschoten.
1974	De Arabische Liga verklaart de PLO op 30 oktober tot de enige vertegenwoordiger van de Palestijnse Arabieren. De Liga sluit Jordanië uit van een toekomstige rol op de Westbank. Op 13 november roept PLO-leider Arafat in een toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN op tot de vernietiging van Israel en de vestiging van een seculiere staat Palestina. Daarin mogen ook Joden leven. 22 november. De Algemene Vergadering van de VN verleent de waarnemersstatus aan de PLO (onder de naam ‘Palestina’) en erkent het zelfbeschikkingsrecht van het Palestijnse volk.
1978	14 maart. Het Israëlische leger trekt Zuid-Libanon binnen om een eind te maken aan de terroristische infrastructuur van de PLO.
1979	10 april. De PLO verklaart zijn terroristische acties tegen Israel te zullen intensiveren om het Israelisch-Egyptisch vredesverdrag te ondermijnen.
1982	6 juni. Met de bedoeling de terroristische infrastructuur van de PLO te vernietigen trekt het Israëlische leger Libanon binnen. Het PLO-guerrillaleger telt tussen de 15.000 en 18.000 man, inclusief een buitenlands detachement van ruim 5.000 militairen uit onder andere Libië, Irak, India, Sri Lanka, Chad en Mozambique. Zij kunnen beschikken over tanks, artillerie en luchtafweergeschut. De stellingen en munitieopslagplaatsen van de PLO zijn gewoonlijk gevestigd in scholen, ziekenhuizen en door burgers bewoonde flatgebouwen. 30 augustus. Jasser Arafat en andere PLO-topfiguren vertrekken per schip uit Libanon naar Tunesië. Israel heeft hen daartoe gedwongen.
1988	14 december 1988. Washington opent een dialoog met de PLO nadat Arafat heeft verklaard terrorisme af te wijzen en VN-resolutie 242 (1967) te aanvaarden.
1988	De PLO erkent het bestaansrecht van Israël en zweert het terrorisme af. Arafat verklaart dat de aanslagen niet het werk van de PLO zijn maar van Hamas en P.I.J., die de PLO niet erkennen. Zij vinden dat de vernietiging van Israël het hoofddoel moet blijven.
1990	2 augustus. Irak valt Koeweit binnen. Palestijnse eenheden assisteren bij het elimineren van het Koeweitse verzet en bij het plunderen van het oliestaatje. Jasser Arafat plaatst de PLO openlijk in het kamp van Saddam Hoessein.
1993	Oslo-akkoorden: Arafat belooft de passages over de vernietiging van Israël uit de statuten te zullen schrappen. In ruil erkent Israël de PLO als volwaardige onderhandelingspartner.
1994	PLO en Israël sluiten een akkoord over de onafhankelijkheid van Gaza en Jericho.
2000	29 september. De PLO grijpt een al maanden van tevoren gepland en met de Palestijnen overlegd bezoek van Sharon aan de Tempelberg aan om de gewelddadige confrontatie met Israel opnieuw te doen ontvlammen. In de eerste fase van de zogenaamde Al-Aqsa Intifada worden op grote schaal Palestijnse kinderen in de frontlinies ingezet.
2004	In november overlijdt voorzitter Arafat. Voor begin 2005 worden verkiezingen uitgeschreven, waarvoor zich twaalf kandidaten aanmelden.
2005	In januari wordt Abbas na rustig en geordend verlopen verkiezingen de nieuwe voorzitter. Vanaf dat moment lijkt de PLO zich rustiger te gedragen, volgens commentatoren omdat Amerika en Israël Abbas serieus nemen als onderhandelaar. Een andere Palestijnse organisatie, de terreurorganisatie op islamitische grondslag Hamas, voert de druk op Israël op.