Sabra en Shatila

Palestijnse vluchtelingenkampen in Libanon. Vaak
aangehaald als voorbeeld van Israëlische wreedheid.
In 1982 richten christelijke Libanese milities hier
– tijdens de Israëlische militaire bezetting –
een bloedbad aan.

     In 1975 breekt in Libanon een burgeroorlog uit tussen christelijke milities en PLO-strijders. Deze PLO-strijders waren in de voorgaande jaren met geweld uit Jordanië verdreven en naar Libanon gevlucht. De Libanese regering is echter niet in staat de Palestijnen in het land onder controle te krijgen. De Libanese moslims steunen de PLO, in ruil voor steun voor hervormingen in het land. Er ontstaat een geweldsspiraal. In 1975 vallen christelijke Falangisten een bus met Palestijnse arbeiders aan. In 1976 neemt de PLO met grof geweld de christelijke stad Ajour in. Later dat jaar worden door christelijke milities in het Tel-Zataarkamp duizenden vluchtelingen vermoord.

     Israël onderneemt vanaf 1978 acties tegen de PLO in Libanon. Bashir Gemayel, de latere president van Libanon, formeert intussen de eenheidsmilitie Forces Libanaises. In 1981 breken gevechten uit en intensiveert de situatie. Forces Libanaises, de PLO, Israël en Syrische troepen zijn bij de burgeroorlog betrokken. In 1982 verbinden Israël en de Falangisten hun doelen met elkaar. Op 14 september wordt Bashir Gemayel, die intussen tot president was gekozen, vermoord door een Palestijnse bom. Israël reageert door de hoofdstad binnen te trekken. Tijdens de opmars zou het leger vanuit de vluchtelingenkampen Sabra en Shatila worden beschoten door strijders van de PLO. Drie soldaten komen daarbij om en honderden raken gewond. Leiders van IDF en Falangisten nemen aan dat zich in de kampen circa tweeduizend PLO-strijders verbergen.

     Het vluchtelingenkamp Sabra bestreek circa tweehonderd bij driehonderd meter en Shatila ongeveer vijfhonderd bij vijfhonderd meter. Beide kampen waren zeer dicht bebouwd, met veel huizen van drie verdiepingen en smalle steegjes. Israël besluit de Libanese christelijke Falangisten in te zetten tegen de aanwezige strijders. Op 16 september om 18.00 uur trekken circa 150 (BBC) Falangisten onder leiding van commandant Eli Hobeika de kampen binnen. Tot 18 september blijven ze daar. In de twee dagen dat de christelijke milities in de kampen verblijven worden honderden burgers vermoord.

     Volgens een van de versies vangt een Israëlische officier gesprekken op die in de richting van massamoorden wijzen. Hij licht zijn superieuren in. Onder druk van de IDF wordt de slachting vervolgens beëindigd.

     Over het aantal slachtoffers bestaat onenigheid. Afhankelijk van de bron variëren de aantallen tussen 460 (109 Libanezen, 328 Palestijnen en verder Syriërs en Iraniërs) en 3.500, waarbij meer dan tien Arabische nationaliteiten worden genoemd. De aanval is geen geplande operatie waar de hele Libanese christelijke gemeenschap achter staat. Sabra en Shatila worden echter wel door de media gebruikt om de strijd tegen de christelijke gemeenschap en Israël te rechtvaardigen.

     In Israël volgen massale protestdemonstraties (300.000-400.000 deelnemers) en op 25 september wordt in Tel Aviv het aftreden van de Begin-regering geëist. Israël stemt toe in een onderzoek naar de toedracht van de massamoorden. De commissie publiceert het eindrapport op 7 februari 1983. Volgens de commissie ligt de verantwoordelijkheid voor de slachtingen bij de Falangisten en niet bij de Israëli’s. Wel meent de commissie dat de Israëli’s een indirecte verantwoordelijkheid draagt. Zij meent dat Israël had moeten inzien dat de situatie in Libanon na de moord op Gemayel explosief was. Premier Begin wordt nalatigheid verweten. Minister van Defensie Sharon moet volgens de commissie aftreden en het hoofd van de militaire inlichtingendienst ook. Het eindrapport wordt in Israël fel bekritiseerd, maar de aanbevelingen worden opgevolgd.

     Drie jaar later houdt de Syrische Amal in hetzelfde kamp huis. Er vallen meer dan 600 doden. Het ontbreken van berichtgeving in de internationale pers over deze slachting toont volgens sommige bronnen aan dat sprake is van selectieve berichtgeving. Hetzelfde geldt voor andere slachtpartijen in Libanon in dezelfde periode.

Bronnen:

http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1779713.stm

http://nl.wikipedia.org/wiki/Sabra_en_Shatila

http://en.wikipedia.org/wiki/Sabra_and_Shatila_massacre

http://www.mideastweb.org/Kahan_report.htm

http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/Sabra_&_Shatila.html