Tijdbalk van het conflict

26-05-23 11:49

SCIP (Studiecentrum Israël-Palestina)

Nieuwe regering Israël o.l.v. Netanyahu

2022, september

Twee Palestijnen en Israëlische legerleider gedood tijdens vuurgevecht

VIDEO: Tijdens de sloop van huizen van terroristen zijn 2 Palestijnen gedood die troepen beschoten (israelnieuws.nl)

Boosheid over gebrek aan vaccins voor Palestijnen

Biden president van de VS

Vaccinatiebeleid Isra:el wereldnieuws

2020, 27 november

Iraanse atoomgeleerde geliquideerd

De leider van het Iraanse kernwapenprogramma, Mohsen Fakhrizadeh, is vandaag omgekomen bij een aanslag even buiten Teheran. Eerst ontploft een vrachtwagen vol explosieven. Een kogelregen op de auto waarin de atoomgeleerde zit volgt. Volgens de Iraanse minister van Buza zijn er ‘ernstige aanwijzingen’ dat Israël er achter zit, maar dat land reageert niet. Druk wordt gespeculeerd of US-president Trump hiermee op de valreep nog even zijn tanden wil laten zien. De president van Iran, Rohani, belooft wraak, maar  “pas als de tijd rijp is”. Wellicht met als overweging dat Biden straks een meer Iranvriendelijke politiek zal gaan voeren en er nu met wraakacties weinig te winnen valt. Amerika stuurt vliegdekschip USS Nemitz naar de Perzische Golf.

2020, 10 november

Saeb Erekat, toponderhandelaar voor de Palestijnen, is vandaag op 65-jarige leeftijd overleden. Hij leed al enige tijd aan het coronavirus. Vanuit Jordanië kreeg hij specialistische behandeling aangeboden maar hij gaf de voorkeur aan het Israëlische Hadassahziekenhuis. Sommige nieuwsmedia voegen er een opvallend detail aan toe: zijn dochter werkt als arts in dat ziekenhuis. Zijn gezondheid was verzwakt door een eerder in Amerika uitgevoerde harttransplantatie. In zijn hele carrière bekritiseerde Erekat de Joodse staat fel, hij propageerde een boycot tegen Israël, noemde Israël een apartheidsstaat en eiste dat de familie van terroristen financieel worden gecompenseerd. Zijn beslissing komt daardoor bij velen, ook binnen de Palestijnse gebieden, als hypocriet en elitair over. Op 13 april 1948 werd een deel van de medische staf van genoemd ziekenhuis door Arabieren gedood als wraak voor de Joodse aanval op het dorp Deir Yassin vier dagen ervoor.

Wenen

Rotterdam

Parijs/Nice

2020, 16 oktober

Moslimterreur in Parijs: leraar onthoofd.

De Franse geschiedenisleraar, Samuel Paty, toonde tijdens een les over de vrijheid van meningsuiting, spotprenten van Mohammed. De vader van een leerling die er thuis over vertelde riep, in samenwerking met een moskee, op tot actie. De dader, een islamitisch-extremistische 18-jarige Tsjetsjeen, is door politieagenten doodgeschoten. Elf personen zijn aangehouden. Vele duizenden mensen gaan de straat op om te protesteren. De president van Frankrijk, Macron, kondigt harde maatregelen aan tegen de radicale islam en sluit de moskee. Achteraf worden pijnlijke details bekend. Zo zou hij, nadat hij gemeld had dat hij bedreigd werd, van de politie het advies gekregen hebben iedere dag een andere route nemen van en naar school.

2020, 1 oktober

Zware kritiek op International Criminal Court

Het in 2002 opgerichte Internationaal Strafhof in Den Haag krijgt er stevig van langs in een o.l.v. Richard Goldstone opgesteld rapport. De beschuldigingen zijn fors: intern wantrouwen, interne angstcultuur, bureaucratie, slecht leiderschap, corruptie, minimale resultaten en interne intimidatie. Het ICC houdt zich onder meer bezig met onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden gepleegd door lidstaten. Zo  loopt al enkele jaren een omstreden vooronderzoek van Israëlische oorlogsmisdaden  in de Palestijnse gebieden. Ook ontstond een conflict met de VS: het ICC-plan Amerikaanse oorlogsmisdaden in Afghanistan te onderzoeken viel verkeerd. De VS legde medewerkers van het ICC sancties op. Nederland protesteerde.

De Zuid-Afrikaanse oud-rechter Goldstone kwam eerder in opspraak vanwege een in 2009 verschenen en 2011 door hemzelf  deels herroepen rapport over de strijd tussen Israël en de Palestijnen in Gaza. Het ICC telt 123 verdragsstaten: zwaargewichten als Amerika, Rusland en China zijn geen lid.

2020, 1 oktober  

Erdogan (Turkije): “Jeruzalem is van ons”

Het Ottomaanse Rijk hield de stad 400 jaar lang bezet. Tijdens WO1, in 1917, maakten de Britten een einde aan de Turkse heerschappij. “In tranen hebben we de stad moeten verlaten”, aldus de Turkse dictator. Hij zegt Jeruzalem en het onderdrukte Palestijnse volk met militaire macht te willen bevrijden. De expliciete oorlogsdreiging richting Israël betekent een uitbreiding van de lange lijst door de Turken bedreigde gebieden of landen: Armenië, Libië, Syrië, de Koerden, Saoedi-Arabië, Griekenland, Egypte, Cyprus, etc.

2020, 22 september  

Erdogan (Turkije) spreekt Algemene Vergadering van de VN toe.

Hij noemt het conflict tussen Israël en de Palestijnen ‘de bloedende wond van de mensheid’. De vredesakkoorden tussen Israël en de VAE en Bahrein zijn ‘verraad’, net als alles behalve de Palestijnse vredesvoorstellen. Israël moet stoppen met Jeruzalem te ‘verjoodsen’. De Israëlische ambassadeur bij de VN verlaat uit protest de zaal.

2020, 15 september

Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein: akkoord met Israël.

In ruil voor ‘normalisering van de betrekkingen’ verplicht Israël zich de annexatie van een deel van de nederzettingen voor onbepaalde tijd op te schorten. De deal met als titel ‘Abraham-akkoorden’ hing al langer in de lucht en is door president Trump van Amerika bemiddeld. Voor Israël zou het hebben van meer vrienden en daarmee meer zakelijke kansen in de regio het motief zijn. Voor de VAE lijkt de drijfveer er een vuist mee te kunnen maken tegen zowel Iran als Turkije. Vooral als Amerika geavanceerde wapensystemen (er zouden F-35 straaljagers zijn toegezegd in ruil voor de deal) gaat leveren. Westerse landen zijn in het algemeen positief: uit Turkije en Iran klinkt felle kritiek. Na Egypte en Jordanië heeft Israël nu een vredesakkoord met vier Arabische landen. VS-president Trump verwacht dat op korte termijn meer Arabische landen, w.o. Saoedi-Arabië,  zullen volgen.  

• 2020, 27 januari

Trump lanceert ‘Deal van de Eeuw’

De hoofdpunten: ‘Onverdeeld Jeruzalem onder Israëlisch gezag. Een deel van de Arabische wijken van de stad worden hoofdstad van de Palestijnse staat. Israëlische soevereiniteit over de Jordaanvallei. Door landruil aaneengesloten Israëlische en Palestijnse gebieden creëren. Joodse en Palestijnse enclaves op het grondgebied van de ander kunnen blijven bestaan. Eigen haven en vliegveld voor een gedemilitariseerd Gaza. De strook via een tunnel (34 km) verbinden met de Westoever. Hulppakket van 50 miljard dollar. Geen (recht op) terugkeer voor Palestijnse vluchtelingen maar wel voor hen een groot extra bedrag reserveren ter compensatie.’

Abbas, Arabische leiders (Egypte, Jordanië, Saoedi-Arabië) en de Arabische Liga reageren prompt afwijzend: het plan houdt te weinig rekening met de wensen van de Palestijnen. Commentatoren zijn verdeeld: de een noemt het de oplichterij van de eeuw, de ander het beste vredesvoorstel ooit. Een enkele criticus noemt het ‘een nieuwe bladzij in een dik boek vol mislukte vredesplannen’.

2019, 18 november 

Pompeo: nederzettingen niet langer schending internationaal recht

Aldus de minister van Buitenlands Zaken van de VS onder Trump. Volgens de Palestijnse onderhandelaar XXX gaat het om een rechtstreekse bedreiging voor vrede en stabiliteit. Ook Mogherini – namens de EU – reageert afwijzend. “De EU blijft de nederzettingen zien als strijdig met het internationaal recht. Ze ondermijnen de kans op een tweestatenoplossing en een duurzame vrede in de regio.”

De nederzettingen bevinden zich op land dat Israël in 1967, tijdens de zesdaagse oorlog, veroverde. Ze zijn is een van de heetste hangijzers in het conflict.

2019, 12 november

Israël liquideert commandant van  Islamitische Jihad

Baha Abu Al-Ata was het hoofd van de Al Qudsbrigades, de gewapende vleugel van de Palestijnse Islamitische Jihadbeweging. Het Israëlische leger meldt dat de terroristenleider verantwoordelijk was voor honderden terroristische aanslagen. Hij zou bovendien op het moment van de liquidatie een grote aanslag voorbereiden. Het incident lijkt een voorbeeld voor de droneaanslag op Qassem Soleimani, de belangrijkste militaire leider van Iran. Op de avond van 2 januari 2020 wordt hij geliquideerd door het Amerikaanse leger. Ook hij had volgens officiële verklaringen niet alleen grote aantallen terreurdoden op zijn naam, maar ook hij zou een grote actie voorbereiden.

2018, december

Paus Franciscus ontmoet PA-president Abbas.

’t Is toch Bar…  De paus spreekt zich uit voor de tweestatenoplossing. Jeruzalem moet volgens hem een heilige stad worden voor christenen, moslims en joden.

2018, 31 augustus

Trump zet steun aan UNRWA stop

De Amerikaanse president is het niet eens met de manier waarop de in 1949 speciaal voor Palestijnen opgerichte VN-hulporganisatie met de fondsen omgaat. De VS draagt al jaren ruim 360 miljoen dollar XXX per jaar bij. Een woordvoerder van Abbas spreekt van een “flagrante aanval tegen het Palestijnse volk. Zo’n afstraffing zal niets veranderen aan het feit dat de VS geen rol meer spelen in de regio en geen deel meer uitmaken van de oplossing”. Hamas noemt de VS een “vijand van ons volk en van het Arabische en islamitische volk” en roept op tot een internationale betoging tegen de Amerikaanse tirannie.  

2018, 19 juli

Israël neemt ‘Wet Natiestaat’ aan

Met een krappe meerderheid (62 tegen 55) heeft de Knesset een nieuwe wet aangenomen. “Israël is de natiestaat van het Joodse volk. Hebreeuws is de enige officiële taal. Arabisch is niet langer de tweede officiële taal maar krijgt een ‘speciale status’. Onverdeeld Jeruzalem is de hoofdstad van Israël. Joodse vestiging wordt een kwestie van nationaal belang.”

Arabische Israëliërs tekenen beroep aan bij het Hooggerechtshof. Ook van Amerikaans-Joodse organisaties komt kritiek: de wet strookt volgens hen niet met de bedoelingen van de oprichters van de staat Israël: Joods én democratisch.

2018, 14 mei

Ambassade VS geopend in Jeruzalem

De gekozen datum is symbolisch: 70 jaar geleden riep Ben-Goerion op deze datum de staat Israël uit. Voor de opening zijn rond de 800 gasten uitgenodigd. Via een videoboodschap verklaart de XXX niet aanwezige president Trump dat de VS zich zal blijven inzetten voor een duurzaam vredesakkoord. Netanyahu dankt president Trump voor de stap en verklaart ‘voor altijd dankbaar’ te zijn. Op de grens tussen Gaza en Israël protesteren tienduizenden Palestijnen. Het Ministerie van Gezondheid in Gaza meldt een bloedbad: 59 doden en ruim 2.700 gewonden.

2017, 6 december

Trump erkent Jeruzalem als hoofdstad van Israël

De Amerikaanse president verklaart dat hij wel naar een tweestatenoplossing zal blijven streven. De situatie rond de Tempelberg moet blijven zoals die is. De mededeling doet in de internationale nieuwsmedia stof opwaaien. Palestijnse, Arabische en vooral islamitische leiders tonen zich verontwaardigd.

2017, 26 juli

Europees Hof van Justitie: Hamas blijft op terreurlijst

De tegoeden van Hamas blijven bevroren. Hamasleden krijgen geen visa om Europa binnen te komen. Een lagere rechtbank binnen het ECJ was eerder tot de conclusie gekomen dat de voorgestelde maatregelen gebaseerd waren op berichten in nieuwsmedia en internet en niet op feiten van ‘competente autoriteiten’. Hamas was op 17 december 2014 van de terreurlijst verwijderd.

2017, 1 mei

Hamas verklaart een Palestijnse staat ‘naast Israël’ te zullen accepteren

Eerder zou deze mogelijkheid stelselmatig zijn afgewezen. De verklaring wordt gezien als een poging het ‘rechtlijnige’ imago van de beweging wat te verzachten.

2017, 6 april

Rusland erkent West-Jeruzalem als hoofdstad van Israël

Als tegenwicht erkent het land Oost-Jeruzalem als de hoofdstad van een toekomstige Palestijnse staat.

2017, 15 februari

Trump kondigt aan vanaf nu open te staan voor éénstaatoplossing

De Amerikaanse president lijkt hiermee het vele tientallen jaren door de VS ingenomen standpunt dat er twee staten moeten komen voor twee volken, vaarwel te zeggen.  

2017, februari

Israëlisch parlement gaat akkoord met ‘reguleringswet nederzettingen’

De ‘Regulation Law’ stuit internationaal op enorme weerstand. Critici spreken van ‘gelegaliseerde diefstal van Palestijns land’ en een ‘duidelijke schending van internationaal recht’. De wet moet nog door het Israëlische Hooggerechtshof worden goedgekeurd. Volgens tegenstanders is de kans groot dat de wet zal worden weggestemd. Zie ook XXX

http://www.israel-palestina.info/actueel/2017/02/17/een-illegale-legaliseringswet/

2016, 23 december

VN eist bouwstop nederzettingen

VN-resolutie 2334 roept Israël op onmiddellijk en volledig te stoppen met de bouw van nederzettingen in de bezette gebieden. De resolutie noemt de nederzettingen – net als in eerdere resoluties – een  schending van het internationaal recht. Kolonisatie van ‘Palestijns territorium’ brengt een levensvatbare tweestatenoplossing ernstig in gevaar. Meestal spreken de VS over resoluties van deze aard een veto uit: deze keer onthoudt het land (onder president Obama) zich van stemming. Een dag later stopt Israël zijn bijdrage aan vijf instellingen van de VN.   

	2016, augustus ‘Evangelicals’ in Amerika: geen cent naar Israël. Een overgrote meerderheid van de Evangelisch Lutherse Kerk kiest voor de aanbeveling dat president Obama moet alle hulp aan Israël moet stopzetten. Eerst moeten de Joden stoppen met het bouwen van nederzettingen op de Westbank. Ook moet het land meewerken aan vorming van de Palestijnse staat. De actiegroep Jesaja 58 zet zich in voor “vrede en gerechtigheid in het Heilige Land”. 15 februari check XXX ??? Ontmoeting Netanyahu en Trump in XXX Tijdens een gezamenlijke persconferentie verklaart Trump dat de VN Israël heel erg oneerlijk XXX hebben behandeld. Tevens kondigt hij een ‘fantastische vrede’ aan tussen Israël de Palestijnen. 2015, 13 november Moslimterreur: aanslagen in Parijs. Drie ‘islamitisch geïnspireerde’ terroristen blazen zich op bij voetbalstadion Stade de France. Andere terroristen beschieten cafés. In concertzaal Bataclan richten ze een bloedbad aan: 89 mensen komen om het leven. XXX Paus: joden hebben Jezus niet nodig Door: Jan Schnerr – Laatst aangepast op: 13 december 2015 Nieuws van 13 december 2015 Judaïsme krijgt bijzondere plek in katholieke leer. Optreden Rusland in Midden-Oosten ‘game-changer’ Paus: ‘Bekeer geen joden’ Na 2.000 jaar, de leer aangepast aan de politieke realiteit? Een verklaring van de katholieke kerk heeft een nieuwe wending gegeven aan de christelijke leer ten aanzien van de verlossende kracht van Jezus. Het geloof in Jezus als de zoon van God was tot nu toe de enige weg om het christelijke heil (toegang tot de hemel) deelachtig te worden. Voor niet-christenen – onder wie vrijwel alle joden – is deze zegen dus niet weggelegd. De joodse bijbel – het Oude Testament, de Thora – kent Jezus niet: gelovige joden geloven niet in Jezus als Gods zoon. Het officiële doel van de katholieke missie was dus tot nu toe: ook de bekering van joden is nodig omdat zij anders verdoemd zijn. De verklaring van het Vaticaan dat joden niet meer bekeerd hoeven worden plaatst hen in de ogen van het Vaticaan boven alle andere niet-katholieken. De argumentatie van het Vaticaan is nu dat het christendom tweeduizend jaar geleden voortkwam uit het jodendom en dat de (gelovige) joden dus dezelfde god aanbidden. In verschillende media wordt deze ‘move’ van het Vaticaan ‘de kwadratuur van de cirkel’ genoemd. Dezelfde gewrongen redenering komt ook voor bij de christen-zionisten. De consequentie van deze redenering is, dat het oud-testamentische verbond tussen God en zijn ‘uitverkoren volk’ (de joden) met de komst van Jezus en door het Nieuwe Testament niet is ‘opgezegd’. Ook de zogenaamde ‘landbelofte’ maakt deel uit van dat verbond. De politieke betekenis van de Vaticaanse verklaring zal zijn dat die krachten binnen de katholieke kerk die het land Israël zien als een belofte van God aan het joodse volk, de wind in de rug krijgen: ‘Christianity and Judaism are intertwined and God never annulled his covenant with the Jewish people.’ Jerusalem Post citeert de Paus: ‘Attacks on Jews are anti-Semitism, as are attacks on Israel’. De titel van het Vaticaanse document is, ‘The Gifts and Calling of God are Irrevocable.’ 2015, 20 oktober Verrassingsbezoek Bar Ki Moon aan Israël De secretaris-generaal van de VN heeft vandaag een onderhoud met  Netanyahu en morgen met Abbas. Tijdens zijn bezoek vallen dodelijke slachtoffers bij gevechten tussen Israëlische soldaten en Palestijnse ‘stenen-gooiende’ jongeren. Ki-Moon adviseert de vredesbesprekingen te hervatten, het niet op een religieus conflict met gevolgen voor de hele regio uit te laten draaien (!) en vooral de rust te bewaren. 2015, za 16 mei Paus noemt Abbas vredesengel De PLO-leider was vandaag op audiëntie bij de paus in Vaticaanstad. Tijdens het bezoek heeft Franciscus twee uit het door de Turken (het Ottomaanse Rijk) bezette Palestina mensen heilig verklaard. Abbas was ook in 2012 – samen met de Israëlische president Peres – in het Vaticaan. De foto van hun omhelzing ging de wereld over.     2015, wo 13 mei Vaticaan erkent Palestijnse staat “Ja, het is een erkenning dat de Palestijnse staat bestaat”, aldus een woordvoerder. De VS, Nederland en het merendeel van de andere EU-landen hebben de stap (nog) niet gezet. Volgens deze landen moet worden gewacht tot er een akkoord is tussen Israël en de PLO over een tweestatenoplossing. 2015, 9 januari Opnieuw terreur in Parijs In een Joodse supermarkt worden klanten gegijzeld. Vier Joodse mannen komen om. XXX opgeëist door: XXX 2015, 7 januari Terreur in Parijs: Charlie Hebdo Twee ‘islamitisch geïnspireerde’ terroristen vallen de redactie van het satirisch tijdschrift aan. De bedoeling is, wraak te nemen voor het met spottende bedoelingen afbeelden van de islamitische profeet Mohammed. Er vallen twaalf doden. 2014, 17 december Hamas moet van Hof van Justitie EU van terreurlijst af. 2014, 26 augustus Israël en Hamas ‘staken de strijd’ Overeengekomen is dat Hamas c.s. geen raketbeschietingen meer zullen uitvoeren. Israël zal geen militaire acties meer ondernemen in de Gazastrook. De PA gaat de grenzen bewaken om te voorkomen dat Hamas wapens zal binnensmokkelen. Israël zal de bufferzone verkleinen. Voor Gazaanse vissersboten zal de ruimte om op de Middellandse Zee te vissen worden verdubbeld, van 5 tot 10 km. Bij de strijd zijn meer dan 2.100 Gazanen en circa 70 Israëli’s omgekomen.
	2014, 8 juli IDF start operatie Beschermende Rand (Protective Edge) De operatie is bedoeld om de rakettenregen, afkomstig van Hamas en andere terreurorganisaties, uit Gaza te stoppen. Tijdens de acties worden meer dan 30 tunnels ontdekt. Deze zouden zijn aangelegd voor terreuracties in Israël, met als doel het doden van honderden of duizenden Israëli’s.
	2014, 12 juni Drie Israëlische tieners ontvoerd in Hebron Netanyahu meldt direct dat het om een actie van Hamas gaat. Hamasleider Meshal wijst iedere verantwoordelijkheid af. De IDF ontketent een grootschalige zoekactie. Meer dan 1200 huizen worden doorzocht. Bij de acties komen enkele Palestijnen om. Op 30 juni worden tieners vermoord teruggevonden.
	2014, april Hamas en Fatah willen eenheidsregering vormen 2013, 13 november
	Israëlische soldaat doodgestoken in autobus. De dader, een 16-jarige Palestijnse Arabier, wordt door medepassagiers overmeesterd en aan de politie overgedragen. Twee neven van de ‘militant’ zouden in Israëlische gevangenissen zitten wegens dubbele moord en poging tot moord op Israëli’s. Nieuwsmedia vermelden dat het vermoedelijk om een persoonlijke wraakactie gaat en niet om georganiseerd geweld om het vredesproces te verstoren. 2013, 7 november
	Kerry waarschuwt Israël voor derde intifada. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft in een interview op tv (gecombineerde uitzending van Israëlisch Channel 2 en PLO Broadcasting) verklaard dat Israël mogelijk nieuwe ongunstige ontwikkelingen te wachten staan. Als het vredesproces, gestart onder zware druk van Kerry zelf, stukloopt komt er mogelijk een derde intifada. Bovendien raakt Israël dan internationaal verder geïsoleerd. De internationale campagne om de legitimiteit van het land aan te vechten zal toenemen. Een dag eerder had John Kerry al de Israëlische plannen voor nieuwbouw in bestaande nederzettingen bekritiseerd.
	2013, 29 oktober Israël laat 26 Palestijnse gevangenen vrij en kondigt huizenbouw aan. De vrijlating maakt deel uit van de afspraken die afgelopen zomer gemaakt zijn voor het begin van de vredesbesprekingen. In augustus waren al 26 Palestijnen uit de gevangenis ontslagen. Israëlische nieuwsmedia melden dat de mannen die nu zijn vrijgelaten stuk voor stuk Joods bloed aan de handen hebben. In Israël worden ze als terroristen en moordenaars gezien. In de Palestijnse gebieden en de Gazastrook breekt prompt na aankomst van de mannen feest uit. Ze worden als helden binnengehaald. Sommigen roepen direct op tot hervatting van de gewapende strijd tegen Israël. Nabestaanden van de omgekomen Joden protesteren tegen de vrijlating. Ook wordt bekend dat de Palestijnse Autoriteit grote geldbedragen aan de vrijgelaten gevangenen uitkeert. Israël kondigt als antwoord op de min of meer door de VS (Kerry) afgedwongen vrijlating aan 1.500 nieuwe huizen te zullen bouwen in gebieden waar de Palestijnen aanspraak op maken. De aankondiging komt het land internationaal op heftige kritiek te staan. Het zou het vredesproces ondermijnen. De Palestijnse Autoriteit maakt bekend dat het plan funest is voor het vredesproces. Ook in Israël zelf klinkt kritiek. De minister van Handel, Naftali Bennett, verklaart dat het beter zou zijn als Israël geen moordenaars meer vrijlaat en geen huizen meer bouwt in toekomstig Palestijns gebied.
	2013, 21 september Israëlische soldaat vermoord. De dader, een Palestijnse Arabier, is opgepakt. Volgens de politie heeft hij bekend. De man zou de soldaat hebben willen ruilen tegen zijn broer, die sinds 2008 in Israël gevangen zit.
	2013, 29 juli Onderhandelingen gestart met feestelijk diner. WAAR? LOCATIE XXX Voor Israël zijn aanwezig minister van Justitie Livni en woordvoerder van Netanyahu Molcho. De Palestijnen zijn vertegenwoordigd door Erekat en Shtayyeh. Ook aangeschoven zijn de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry (initiator) en speciaal afgezant Martin Indyk. Serieuze onderhandelingen zijn voor het laatst gevoerd in 2008. Ook in 2010 zijn gesprekken gevoerd, maar beide pogingen liepen op niets uit.
	2013, 3 juli Egyptisch leger zet Morsi af. Ook is de grondwet ‘opgeschort’. Demonstraties van Morsi-aanhangers, veelal leden van de Moslimbroederschap, zijn verboden. De veiligheidsadviseur van Morsi spreekt van een militaire coup. Een legerwoordvoerder verklaart dat de Hoge Raad voorlopig het bestuur van Egypte in handen zal nemen.
	2013, 10 mei Ultraorthodoxe mannen agressief tegen biddende vrouwen Een groep joodse vrouwen in gebedssjaals (volgens de fundamentalisten een kledingstuk exclusief voor mannen) is vandaag bij de Klaagmuur aangevallen door ultraorthodoxe Joodse mannen. Er werd gesmeten met water, stoelen en stenen. De politie hield een vijftal mannen aan. Dit – vanwege een uitspraak die de rechter onlangs deed ten gunste van vrouwenrechten – in tegenstelling met eerdere voorvallen van deze aard, waarbij vrouwen werden gearresteerd.

	2013, 3 mei Israëlische luchtaanval op Syrische doelen Doel: transport verhinderen van langeafstandsraketten, bestemd voor Hezbollah in Libanon. De beweging heeft herhaaldelijk verklaard de vernietiging van Israël na te streven en beschikt naar verluidt over meer dan 50.000 op Israël gerichte raketten. Iran, Egypte en Turkije protesteren. Syrië, dat al twee jaar in een burgeroorlog verwikkeld is met meer dan 80.000 doden, heeft de Veiligheidsraad van de VN gevraagd de aanval te veroordelen. Eerder dit jaar, op 31 januari, voerde de luchtmacht van Israël een aanval uit met dezelfde opzet.
	2013, 1 februari      John Kerry nieuwe minister van Buitenlandse Zaken van de V.S. De in 1943 geboren zoon van een testpiloot, Vietnamveteraan en Democraat verloor in 2004 de presidentsverkiezingen van George W. Bush. Hij volgt Hillary Clinton op. Joodse organisaties vrezen dat hij minder Israëlvriendelijk zal optreden dan zijn voorgangers. Sommige critici spreken zelfs van een wolf in schaapskleren. Ook president Obama wordt een te afstandelijke houding richting Israël verweten. Hij zou in zijn ambitie om vrede in het Midden-Oosten te brengen, de Arabische partij bevoordelen en Israël onaanvaardbare concessies afdwingen. Pro-Israëlische critici zijn bezorgd dat Kerry een daarop aansluitende houding zal aannemen. 2013, 31 januari
	Israëlische luchtaanval op Syrisch wapentransport. De aanval zou zijn bedoeld om de aanvoer van moderne wapens vanuit Syrië naar Libanon te verstoren.
	2013, 22 januari Netanyahu wint verkiezingen 19e Knesset. Van de 12 deelnemende partij haalt Likoed (rechts-nationalistisch, seculier, zionistische partij) 31 zetels; de tweede partij Yesh Atid (middenpositie) volgt met 19 zetels. 2013, 15 januari
	Obama veroordeelt woordgebruik Morsi (Egypte) Ruim twee jaar geleden noemde de president van Egypte zionisten bloedzuigers en afstammelingen van apen en varkens. In een video-opname uit dezelfde periode roept hij in zijn functie van leider van de Moslimbroederschap op tot haat tegen Joden. Het Witte Huis heeft nu, ruim twee jaar later, verklaard dat Obama deze woorden opvat als ‘diep beledigend voor alle gelovigen’ en dat ze op gespannen voet staan met de democratische ambities van Egypte.
	2013, 2 januari Hek op grens tussen Israël en Egypte voltooid. In Israël wordt het hek een groot succes genoemd. Ook onderstreept men het gezamenlijk belang met Egypte. Het is uitgerust met netwerkradar en camera’s en zou ongewenste migratie uit Afrika voor bijna 100% tegenhouden. Hetzelfde geldt voor mensenhandel, drugssmokkel en Palestijnse terreur. Opvallend is het uitblijven van protest: tien jaar geleden zorgde de muur (grotendeels hek) tussen Israël en Palestijnse gebieden wereldwijd voor ophef.
	2012, 14 november IDF valt Gazastrook binnen. Operatie Wolkkolom (‘Pillar of Cloud’) begint met de liquidatie van Ahmed Jabari, de chef van de militaire tak van Hamas. Volgens Israëlische woordvoerders is de actie een vergelding voor een regen van honderden raketten die vanuit de Gazastrook op Israël zijn neergekomen en waarbij drie Israëlische burgers zijn omgekomen. Ook wil men de terreurorganisaties treffen. Op 21 november wordt door bemiddeling van Egypte een wapenstilstand bereikt. Beide kanten claimen de overwinning. Diverse westerse landen erkennen opnieuw Israël’s recht op zelfverdediging. In de Arabische en islamitische wereld wordt de Israëlische actie scherp veroordeeld. Er vallen 155 doden en 1.000 gewonden.
	2012, 17 juni Morsi wint verkiezingen in Egypte. Met bijna 52% van de stemmen verslaat de politicus, die lid is van de Moslimbroederschap, zijn tegenstander Ahmed Shafik. De uitslag wordt pas op 24 juni bekendgemaakt. Westerse commentatoren vrezen een terugval van Egypte naar radicaalislamitische dictatuur. Ook maakt men zich zorgen om het vredesverdrag tussen Egypte en buurland Israël.
	2012, 9 maart Militaire operatie IDF in Gazastrook. Bij luchtaanvallen, uitgevoerd door de Israëlische luchtmacht als vergelding voor een rakettenregen, vallen 27 doden en 350 gewonden. 2012, 7 februari
	Nasrallah geeft steun Iran toe. De leider van de Libanese Hezbollah erkent dat zijn organisatie het nooit zonder de politieke, materiële en morele steun van Iran (“sinds 1982”) had kunnen stellen. Dat blijkt uit een interview dat werd uitgezonden op de Libanese tv-zender Al-Manar. In hetzelfde interview dreigt hij met de verschrikkelijke consequenties van een eventuele Israëlische aanval op Iraanse nucleaire installaties. In verschillende westerse landen wordt Hezbollah als terreurgroep aangemerkt.
	2012, 6 februari VN ontzet over geweld Syrië. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-Moon, heeft vandaag in een officiële verklaring laten weten ‘ontzet’ te zijn over het geweld in Syrië. Een veto van zowel China als Rusland verhindert het nemen van krachtige maatregelen tegen de regering-Assad om verdere burgerdoden te voorkomen. Volgens onbevestigde berichten heeft het regime sinds het begin van de opstand meer dan 6.000 eigen burgers gedood. Veel landen zouden aarzelen om in te grijpen vanwege de onduidelijke toestand die ontstaat na eventuele omverwerping van het bewind van dictator Assad. Voor westerse landen zou met name de veiligheid van Israël een hinderpaal zijn voor actie. Ook zijn er commentatoren die cynisch opmerken dat Syrië geen olie heeft en dus geen serieuze bedreiging voor de belangen van het Westen vormt.
	2012, 7 februari Doha (Qatar): akkoord tussen Hamas en Fatah/PLO. Direct na de ondertekening komt uit beide kampen stevige kritiek los – en de roep om herziening. Waarnemers concluderen dat er kennelijk intern geen conformiteit is over de gemaakte afspraken. Het akkoord – en daarmee de eenheid – kan snel weer worden verbroken, zoals al eerder het geval was. Volgens pro-Israëlische commentatoren bewijst het akkoord dat het ‘vredesproces’ tussen Abbas en Israël een farce was en dat beide partijen nog steeds op de vernietiging van de Joodse staat uit zijn. Pro-Palestijnse bronnen melden dat eenheid tussen beide rivalen de nu afgezwakte Palestijnse positie alleen maar ten goede zou komen. De vraag blijft welke partij de Palestijnse Autoriteit uiteindelijk zal gaan domineren.
	2012, 2 februari Ban Ki-Moon in Gaza. Secretaris-generaal van de VN Bar Ki-Moon heeft vandaag een bezoek gebracht aan de Gazastrook, in een poging het vredesproces weer op gang te brengen. Hij werd aangevallen door circa 50 Palestijnse betogers. Ze gooiden stokken, schoenen en zand in zijn richting. Een van de motieven was boosheid omdat hij niet met familieleden van Palestijnen in Israëlische gevangenschap wil praten. Niemand raakte gewond. 2012, 23 januari
	Israëlische en Arabische hackers voeren cyberoorlog. Een Saoedische hacker publiceert creditcardgegevens van Israëli’s op internet. Israëlische hackers leggen de Saoedische aandelenbeurs en andere Arabische financiële sites plat. Pro-Palestijnse hackers nemen, onder de veelzeggende schuilnaam Nightmare, wraak door de aandelenbeurs van Tel Aviv uit te schakelen. Volgens waarnemers kan deze nieuwe vorm van oorlogvoering zowel voor het Westen en Israël als voor Arabische wereld onoverzienbare consequenties hebben. Uitschakeling van elkaars financiële systemen zal gigantische schade veroorzaken, die de gevolgen van conventionele oorlog verre overtreft.
	2012, 19 januari Netanyahu in Nederland. Tijdens zijn tweedaags bezoek zijn er gesprekken met koningin Beatrix, premier Rutte en de ministers Verhagen en Rosenthal. Naast alle politieke beleefdheden verschijnen Israël-onvriendelijke artikelen in onder meer Trouw, Volkskrant en NRC. De meeste zijn afkomstig van leden van The Rights Forum, de website van Dries van Agt. De kritiek betreft onder meer de muur, de Israëlische weigering het non-proliferatieverdrag te tekenen, de nederzettingen, de ‘illegale’ blokkade van Gaza, oorlogszuchtige taal tegen Iran, et cetera.

2012, 4 januari

Overleg tussen Israël en Palestijnen hervat.

Een tweedaagse bijeenkomst in Jordanië gisteren en vandaag heeft niet tot een doorbraak geleid. Bij de gesprekken waren waarnemers van het ‘kwartet’ (VN, VS, EU, Rusland) aanwezig. Onderhandelaars verklaarden dat het overleg zal worden voortgezet. De afgelopen twaalf maanden weigerden partijen met elkaar aan tafel te gaan zitten.

2011,4 november

Israëlische marine onderschept tweede Gaza-flotilla.

Bij een soortgelijke actie, vorig jaar mei, kwamen negen activisten om. Dit keer vallen er geen doden en gewonden. De oorspronkelijke opzet was, met een veel groter aantal schepen richting Gaza te varen ‘om de blokkade te doorbreken’. Het enthousiasme voor de actie nam bij vooral buitenlandse, waaronder Nederlandse, actievoerders in de weken vóór de vertrekdatum af. Daarvoor zijn allerlei oorzaken, zoals defecte schepen en kritische vragen van de pers. In de nieuwsmedia werden vraagtekens bij de plannen geplaatst, vooral omdat de grens tussen Egypte en de Gazastrook al maanden open was. Bovendien is uit publicaties gebleken dat de nood in Gaza aanzienlijk minder hoog is dan werd voorgesteld. Volgens sommige waarnemers is de actie mislukt vanwege de onhaalbaarheid van het propagandadoel, namelijk Israël in een kwaad daglicht te stellen. Ook lijkt de ‘Arabische lente’ en het geweld dat de regimes van omliggende landen toepassen op hun eigen bevolking, een rol hebben gespeeld. Volgens organisaties als de VN, het Rode Kruis en Amnesty International heeft het staatsgeweld zoals afgelopen jaar ingezet tegen de protestbewegingen van burgers in Arabische landen als Libië, Egypte, Jemen en Syrië, vele duizenden doden gekost.

2011, 11 oktober

Gevangenenruil Hamas-Israël: Gilad Shalit vrij.

Gilad Shalit (foro XXX)

De Israëlische soldaat werd vijf jaar geleden door Hamas ontvoerd, met als gevolg een escalatie van wederzijds geweld, waaronder de Gaza-oorlog. Zijn vrijlating is onderdeel van een ruil waarbij Israël in twee secties ruim duizend Palestijnse gevangenen zal loslaten. De ruil veroorzaakt veel internationale ophef: verbazing en protest. Onder de Palestijnse gevangenen zijn roemruchte Jodenmoordenaars. Een vrijgelaten jongedame haalt het wereldnieuws als ze op tv verklaart dat ze opnieuw Joden zal doden als ze de kans krijgt.

2011, 23 september

Abbas vraagt volwaardig lidmaatschap VN aan.

Over de kwestie werd al maandenlang in de internationale pers gespeculeerd. De regering van de VS had maanden van tevoren bekendgemaakt dat zij haar vetorecht zou inzetten om het lidmaatschap tegen te houden. Ook de Israëlische regering is het met de aanvraag oneens. Volgens haar zou – zoals ook uit eerdere VN-resoluties blijkt – eerst een vredesverdrag moeten worden gesloten. In de AV lijkt een ruime meerderheid vóór de aanvraag zullen stemmen.

Sir Geoffry Palmer (foto oorsprong XXX)

2011, 3 september

VN-rapport stelt Israël deels in het gelijk.

Een onderzoekscommissie van de VN, o.l.v. Sir Geoffrey Palmer, voormalig premier van Nieuw-Zeeland, meldt dat de blokkade van Gaza door Israël legaal is. Ook de actie tegen het Turkse hulpschip Mavi Marmara was gerechtvaardigd. De activisten aan boord hebben geweld uitgelokt. De Israëlische soldaten mochten zich daartegen verdedigen, maar ze hebben te veel geweld gebruikt. Negen activisten kwamen om. Turkije is woedend en wijst het rapport af. De Israëlische ambassadeur wordt weggestuurd en de eigen ambassadeur naar huis gehaald. Zie de volledige tekst van het rapport: http://graphics8.nytimes.com/packages/pdf/world/Palmer-Committee-Final-report.pdf

2011, 22 juli

Moordpartij in Oslo: 77 doden.

De dader, Anders Behring Breivik, is een ‘blonde Noor met extreemrechtse sympathieën’. Hij lijkt alleen te hebben geopereerd. De slachting in de stad van de volgens velen mislukte Oslo-akkoorden komt een paar dagen na een bezoek van Mahmoud Abbas aan de Noorse regering. Deze laatste verklaarde een onafhankelijke Palestijnse staat te zullen erkennen. Ook werd aangekondigd dat in Oslo een officiële diplomatieke post voor de Palestijnse Autoriteit wordt geopend. Tijdens een bezoek aan een sociaaldemocratisch jeugdkamp verklaarde de Noorse minister van Buitenlandse Zaken dat Israël in zijn huidige vorm geschiedenis is. Hoewel in Noorwegen volgens sommige verslaggevers ‘een anti-Israëlische sfeer heerst, tegen antisemitisme aan, en in ieder geval pro-Palestijns’, is een direct verband met de moordpartij niet aangetoond.

2011, 7 mei

Aanval op koptische kerken in Cairo (Egypte): 15 doden.

In Imbaba, een wijk van Cairo, vindt een aanval plaats die gericht is tegen een groep koptische kerken. De daders: ultraconservatieve moslims. De christenen zouden een vrouw die zich tot de islam wilde bekeren tegen haar wil hebben vastgehouden. Volgens koptische leiders doen de autoriteiten te weinig om dit soort aanslagen te voorkomen. Vijftien mensen komen om; 232 mensen raken gewond.

2011, 27 april

Hamas en PLO begraven de strijdbijl.

Vandaag hebben de leiders van beide Palestijnse regeringen (in Cairo en na bemiddeling van Egyptische politici) een akkoord bereikt over onder meer onderlinge samenwerking en gezamenlijke verkiezingen. Netanyahu, pm van Israël reageert: “De PLO van Abbas zal moeten kiezen: samengaan met Hamas of vrede met Israël”.

2011, 15 april

Italiaanse activist vermoord in Gazastrook.

De vredesactivist en journalist Vittorio Arrigoni was in de Gazastrook om op te komen voor de Palestijnen in de Gazastrook. Hij uitte scherpe kritiek op beide partijen: op Hamas omdat het de rechten van de mensen ernstig zou beperken. De Israëlische blokkade noemt hij crimineel en doortrapt. De Israëlische regering ziet hij als een van de ergste apartheidsregimes op aarde. Hamas wijt de moord aan een ‘extremistische splintergroep die Hamas te soft vindt’. De als ‘salafistische extremisten’ bestempelde ontvoerders eisten de vrijlating van hun door Hamas vastgezette leider Maqdasi. Ze stellen een deadline van 30 uur maar wachten die om onbekende redenen niet af.  

Een woordvoerder van Hamas, dat zelf – vooral in het Westen maar ook in sommige Arabische landen – geregeld van terreur wordt beschuldigd, verklaart dat de moord ‘een verschrikkelijke misdaad is, die niets te maken heeft met onze waarden, ons geloof, onze gewoonten en onze tradities’. Hamas belooft de daders op te sporen en te straffen. Arrestaties en veroordelingen volgen: vier daders worden gearresteerd en zwaar bestraft. Bij een vuurgevecht tijdens de arrestatie komen twee vermoedelijke daders om.   

2011, 10 april

Opleving van wederzijds geweld. Hamas en Israël willen geen escalatie.

Een raketaanval van Hamas op een Israëlische schoolbus (tiener zwaargewond, chauffeur lichtgewond) afgelopen donderdag, gevolgd door een regen van raketten en mortiergranaten op Israël (meer dan 120) en een serie Israëlische vergeldingsacties (18 Palestijnen gedood, zowel militanten als burgers, nadere informatie ontbreekt), lijken beide partijen het eens over een ‘wapenstilstand’. Woordvoerders (Hamas: Zuhri; Israël: Barak) verklaren dat ze geen verdere escalatie wensen. Volgens waarnemers zijn de acties van Hamas een afleidingsmanoeuvre. Er zou teveel aandacht zijn voor het politieke conflict met de door het Westen gesteunde Fatah/PLO. Veel Palestijnen eisen (onder meer via demonstraties) dat partijen zich verzoenen, ophouden met het onderlinge geweld en een gezamenlijke ‘nationale’ eenheidsregering vormen. De gewelddadige machtsovername in de Gazastrook door Hamas draaide uit op een korte burgeroorlog, die volgens Palestijnse bronnen in korte tijd meer dan 300 mensenlevens eiste, voornamelijk aanhangers van Fatah. Bronnen vanuit de Westbank noemen hogere aantallen. Duizenden gewapende Gazaanse Fatah-leden zouden via Israël naar de Westbank zijn gevlucht.

2011, 3 april

Goldstone herroept eigen rapport van 2009.

In opdracht van de VN heeft de commissie-Goldstone twee jaar geleden een rapport gepubliceerd. Daarin wordt naast Hamas vooral ook Israël beschuldigd van oorlogsmisdaden. In het bijzonder gaat het om het opzettelijk doden van burgers. De ‘internationale gemeenschap’ heeft Israël daar sindsdien zwaar op afgerekend. Goldstone komt er nu openlijk op terug. Uit nader onderzoek zou zijn gebleken dat de IDF – in tegenstelling met eerdere conclusies – niet doelbewust uit was op het doden van burgers. Hij verklaart dat het rapport anders had geluid ‘als ik toen geweten had wat ik nu weet’.  Andere conclusies uit het rapport blijven overeind. Uit de hele wereld komen heftige reacties.

2011, 22 maart

Katsav (oud-president van Israël) krijgt zeven jaar gevangenisstraf.

Moshe Katsav, de 65-jarige oud-president van Israël (2000-2007), is vandaag veroordeeld tot een gevangenisstraf van zeven jaar wegens verkrachting, seksuele intimidatie en belemmering van de rechtsgang. Zelf houdt hij zijn onschuld vol. Hij beweert slachtoffer te zijn van een complot. In november 2011 wordt zijn hoger beroep afgewezen en op 7 december begint zijn gevangenisstraf. Commentatoren prijzen de rechtsgang in Israël: ‘in veel andere landen, ook westerse, zou zo’n affaire in de doofpot zijn gestopt.’

2011, 12 maart

Paus herroept schuld Joden aan dood Jezus.

In zijn nieuwste boek Jezus van Nazareth verklaart paus Benedictus XVI dat het Joodse volk als geheel niet verantwoordelijk kan worden gesteld voor de dood van de grondlegger van het christendom. ‘Niet het Joodse volk als geheel is de kruisdood van Jezus aan te rekenen. Alleen de tempelelite was, samen met een handjevol fanatieke aanhangers van de crimineel Barabas, verantwoordelijk.’  Joodse organisaties reageren over het algemeen positief.

2011, 11 maart

Palestijnse terreur in Itamar kost 5 mensenlevens.

Alle vijf zijn leden van de Joodse familie Fogel. Een baby is de keel doorgesneden en onthoofd. Een terrorist sluipt het huis van de familie binnen. Drie kinderen van het gezin overleven de aanslag. De moordpartij wordt in verband gebracht met aanstaande onderhandelingen over nederzettingen. De actie wordt later opgeëist door de PFLP. Volgens de al-Aksa Martelarenbrigades gaat het om een ‘natuurlijke reactie op de Israëlische misdaden tegen ons volk’. In mei worden de twee Palestijnse moordenaars opgepakt en in augustus tot vijf maal levenslang veroordeeld. 

2011, 21 februari

Karadawi roept op tot Jihad.

Al-Qaradawi is de geestelijk leider van de Egyptische Moslimbroederschap. Tijdens de volksopstand, die Moebarak tot aftreden dwingt, houdt hij een opzwepende toespraak op het Tahrirplein in Cairo. Westerse commentatoren vragen zich af of de Egyptische ‘ommekeer’ wellicht zal leiden tot een situatie zoals die in Iran.

2011, 11 februari

Mubarak van Egypte treedt af.
Vanwege hoge voedselprijzen en een ‘gebrek aan democratie’ komt de Egyptische jeugd in opstand, mede aangejaagd door oproepen via Facebook. Na achttien dagen van volksprotest en onder druk van de legertop vertrekt de dictator van Egypte naar zijn buitenverblijf in Sharm el-Sheikh. Het leger neemt de macht over. De vredig ogende opstand heeft volgens nieuwsmedia tussen 350 en 600 mensen het leven gekost.

2011, 1 januari

Aanslag in Alexandrië: 23 doden.

Koptische leiders uiten het vermoeden dat de zware bomaanslag op een koptische kerk ‘islamitisch geïnspireerd’ is. Bijna een maand later komt de bevestiging: de in Gaza gevestigde Army of Islam eist de verantwoordelijkheid op. Al langere tijd klagen de kopten dat de Egyptische regering hun gelovigen te weinig bescherming biedt. Met enige regelmaat vinden islamitische aanslagen op (kerken van) christelijk georiënteerde kopten plaats. De terreur kost vele tientallen mensenlevens. Vóór de Arabisch/islamitische  verovering was Egypte overwegend christelijk.

2011, januari

Regering Libanon treedt onder druk van Hezbollah af.

Een VN-onderzoek naar de moord op Rafik Hariri (februari 2005) valt bij Hezbollah verkeerd. De (terreur-) organisatie trekt zijn steun aan het zittende kabinet in. Najib Mikati (Miqati) volgt premier Saad Hariri (zoon van Rafik) op en kondigt een kabinet aan van nationale eenheid. Tegenstanders van Hezbollah signaleren machtsmisbruik en organiseren uit protest tegen de nieuwe premier de ‘dag van de woede’. Vooral in Tripoli en Beiroet gaan grote aantallen betogers de straat op.

2010, 17 december

Volksopstand in Tunesië: begin ‘Arabische lente’

De jonge Tunesische straatverkoper Bouazizi steekt zichzelf in brand omdat hij geen vergunning krijgt voor een handel in groente en fruit. Zijn overlijden ontketent opstanden, eerst in Tunesië en later in de hele Arabische wereld. De dictator Ben Ali vlucht naar Saoedi-Arabië. De Egyptische dictator Mubarak treedt af. Andere dictators, zoals Ghadaffi van Libië en Assad van Syrië, slaan hard terug. Ze deinzen er niet voor terug demonstranten uit de eigen bevolking te doden. Sommige (buitenlandse) waarnemers zien de ontwikkelingen als positief: de opstanden zouden weleens meer democratie naar westers model zullen brengen. Anderen waarschuwen voor het ‘Iraanse model’: als reactie de verspreiding van een streng repressief islamitisch regime. In alle landen waar de ‘revolutie’ zich ontwikkelt is sprake van toenemende vijandigheid jegens Israël.

2010, 6 december

Nederlandse politicus adviseert Joden naar Israël te emigreren.

Frits Bolkestein, oud-VVV-leider, zegt pessimistisch te zijn over de kansen van ‘bewuste’, d.w.z. herkenbare, orthodoxe,  Joden in ons land. Doordat het conflict tussen Palestijnen en Israëli’s nog lang niet is opgelost, zullen volgens de politicus met name Marokkaanse jongelui Joden blijven lastigvallen. Na de ontstane commotie benadrukt hij dat het niet om een oproep ging maar om een advies.

2010, 2 december

Pew-rapport: moslims verdeeld over rol terreurgroepen.
De meerderheid van de moslims ziet een belangrijke rol voor de islam in de (internationale) politiek. Het rapport (http://pewglobal.org/2010/12/02/muslims-around-the-world-divided-on-hamas-and-hezbollah/) zorgt in het Westen voor onrust. Commentatoren concluderen dat in onder meer Egypte de steun voor het islamisme (d.w.z. de radicale, fundamentalistische, extremistische islam) groter is dan vermoed. Uit het rapport zou kunnen blijken dat de volksopstanden in de Arabische wereld niet per se tot meer democratie naar westers model zullen leiden. Een ontwikkeling naar Iraans model wordt gevreesd.

2010, 12 november

Omar Bakri Muhammed in Libanon tot levenslang veroordeeld.

Muhammed (met als bijnaam de ‘ayatollah van Tottenham’) gaf jarenlang leiding aan de Britse tak van de militante Hizb al-Tahrir (H.U.T.), een radicaalislamitische organisatie. Hij wordt verdacht van terreur (onder meer zelfmoordaanslagen) en zou banden onderhouden met Al-Qaeda. Volgens Libanese krantenberichten is hij twee dagen na zijn veroordeling gearresteerd en in Beiroet gevangen gezet.

2010, 1 november

Gazaoorlog: veel minder doden dan eerder gemeld.

Het opmerkelijke nieuws komt uit Palestijnse bron. De minister van binnenlandse zaken van Gaza, Fathi Hamad, bevestigt in de Brits-Arabische krant Al-Hayat de (lagere; rond de 1.000) Israëlische cijfers. Mensenrechtenorganisaties en nieuwsbladen over de hele wereld hadden de eerdere officiële Palestijnse cijfers (1417 doden; bron PCHR XXX) overgenomen. Ook bevestigt de minister dat het in de meeste gevallen om Hamas-strijders gaat. I.p.v. de eerder door de PCHR gemelde 236 ‘militanten’ gaat het volgens de minister om tussen de 600 en 700. Ook het geruchtmakende Goldstone-rapport van 2009 lijkt hiermee gedeeltelijk onjuist.

2010, 21 oktober

UNESCO roept Graf van Rachel uit tot moskee.
De culturele organisatie van de Verenigde Naties beschouwt de gewijde plek als onderdeel van de toekomstige Palestijnse Gebieden en negeert daarmee een eeuwenoude Joodse claim. Volgens Israëlische bronnen is de claim eenvoudig bewijsbaar en is het besluit een poging tot islamisering. In Israël ontstaat grote verontwaardiging. De moslimwereld zou de plek eeuwenlang als Joodse heilige plaats hebben erkend. De christelijke wereld onderneemt geen actie.

2010, 8 oktober

IDF vermoordt twee Hamas-terroristen in Hebron.
Volgens een verklaring van de IDF openden de terreurverdachten het vuur toen ze werden gesommeerd zich over te geven. Volgens de IDF werden ze verdacht van betrokkenheid bij een moordpartij op vier kolonisten op 31 augustus. De Al-Qassambrigades, onderdeel van Hamas, hebben bekendgemaakt de moord te zullen wreken.

2010, 31 augustus

Hamas vermoordt vier Joden.

De moord zou gepleegd zijn met als doel de op handen zijnde vredesbesprekingen tussen de PLO en Israël te frustreren. Ook wordt het luid en duidelijk uiten van ongenoegen over het uitsluiten van Hamas aan de besprekingen, die op 2 september in Washington zullen starten, als motief genoemd. De ‘actie’ zou met opzet zijn uitgevoerd op de Westoever, waar de PLO de baas is en niet Hamas. Boosheid over de voortgaande bouw van nederzettingen en laten zien dat Hamas ook in het door PLO beheerst gebied de baas is, zouden de motieven zijn.

2010, 3 augustus

Schietincident aan grens Israël-Libanon: VN stelt Israël in het gelijk.
Er vallen vier doden: een Israëlische officier, een journalist en twee Libanese militairen. Uit onderzoek blijkt dat het om een vooropgezet plan gaat om Israël in diskrediet te brengen. Opmerkelijk is dat de VN/Unifil Israël in het gelijk stelt.

2010, 17 juni

Nederlands Parlement: ‘Lokjoden’ inzetten tegen antisemitisme.  
Met dit voorstel meent Ahmed Marcouch, Tweede-Kamerlid voor de PvdA, dat de politie de pakkans voor met name Marokkaanse jongeren die in Amsterdam Joden op straat belagen, kan vergroten. Undercover-agenten moeten, met een keppeltje op, jongelui op heterdaad betrappen. Waarnemend burgemeester Asscher juicht het idee toe.

2010, 31 mei

IDF valt konvooi met hulpgoederen voor Gaza aan: 9 doden.
Naast hulpgoederen bevinden zich op de schepen honderden activisten, van diverse nationaliteiten. Tijdens de aanval, die wordt uitgevoerd in ‘internationale wateren’ en daarmee volgens het internationaal recht onwettig zou zijn, komen negen (Turkse) actievoerders om. Israël had aangeboden de hulpgoederen via ‘officiële kanalen’, d.w.z. via een Israëlische haven, naar Gaza te vervoeren, maar deze optie werd door de activisten bij herhaling afgewezen. Israël stelt zich op het standpunt dat het land het recht heeft, goederentransporten t.b.v. Gaza op onder meer wapens te inspecteren. Al jarenlang hebben vanuit de Gazastrook raketaanvallen plaats, waarbij enkele doden en gewonden zijn gevallen. Volgens pro-Palestijnse bronnen zijn de raketten ‘kinderspeelgoed’ en het werk van gefrustreerde jongelui, oncontroleerbaar voor Hamas, de sinds 2006 heersende macht in de Gazastrook. Israël en Egypte blokkeren sinds de eerste raketaanvallen de vrije doorvoer van personen en goederen van en naar de Gazastrook.

2010, 19 januari

Hamasleider Mabhouh in hotel in Dubai geliquideerd.

Mabhouh was medeoprichter van de Hamas-gerelateerde Qassambrigades, die een lange rij (zelfmoord-) aanslagen hebben gepleegd in Israël. Aangenomen wordt dat de liquidatie het werk is van de Israëlische geheime dienst, de Mossad.

2010, 18 januari

“Israël heeft geen internationale wetten overtreden”

Jacob Türkel (foto: XXX)

Een ‘onafhankelijke, open en controleerbare’ onderzoekscommissie o.l.v. de gepensioneerde Israëlische rechter Jacob Turkel (de zgn. Turkel-commissie) komt tot de conclusie dat Israël het internationaal recht niet heeft overtreden inzake het drama met de Turkse hulpvloot naar Gaza in mei 2010. Van meerdere kanten is er kritiek op het rapport: ‘de slager die zijn eigen vlees keurt’, ‘Israël onderzoekt Israël’, etc. Erdogan van Turkije noemt het rapport ‘ongeloofwaardig en waardeloos’. Eind augustus 2011 zal de VN via de commissie-Palmer een gelijkluidende conclusie trekken: de blokkade was legaal, maar met de kanttekening dat het Israëlisch leger te veel geweld heeft toegepast.

2009, 3 november

M/S Francop-affaire: schip vol wapens voor Hezbollah.
De Israëlische marine onderschept een uit Iran afkomstig schip dat meer dan 300 ton wapens aan boord heeft. Amerikaanse satellieten signaleerden de bewegingen van het schip al enkele weken en waarschuwden Israël. Aangenomen wordt dat de lading (onder meer granaten, antitank- en Katoesjaraketten), bestemd was voor Hezbollah, maar deze organisatie ontkent iedere betrokkenheid. Ook Iran ontkent.

2009, 15 september

Goldstone-rapport gepubliceerd.
Het rapport, opgesteld o.l.v. Richard Goldstone, een Zuid-Afrikaanse rechter, beschuldigt zowel Israël als Hamas van oorlogsmisdaden. De nadruk ligt op de vermeende Israëlische wandaden en het land wordt scherp veroordeeld. Vanwege zijn Joodse afkomst krijgt hij in Joodse kringen zware kritiek. Het rapport zou teveel nadruk leggen op de Israëlische misstappen en de Palestijnse bagatelliseren.  Prompt zorgt het rapport voor felle polemiek tussen voor- en tegenstanders. De inhoud ervan vormt een nieuwe conflictbron. Twee jaar later neemt hij een deel van zijn kritiek (op Israël) terug.

2009, 4 juni

Cairo: Obama spreekt islamitische wereld toe

XXX

De volledige tekst van zijn speech:https://www.nytimes.com/2009/06/04/us/politics/04obama.text.html

2009, 28 mei

Obama maant Israël te stoppen met bouw nederzettingen in ‘bezet gebied’.
Een week geleden drong hij op hetzelfde aan tijdens een bezoek van Netanyahu, waarbij hij sprak van kolonisatie. Hillary Clinton herhaalde de oproep: “geen nederzettingen, geen buitenposten, geen uitzonderingen”. Een Israëlische regeringswoordvoerder wees de oproep direct van de hand. Aan de andere kant vraagt Obama van de Palestijnen dat ze afzien van anti-Israëlisch geweld. Hij meent dat hij het vredesproces een stap verder kan brengen. E.e.a. zei hij na een bezoek van Mahmoud Abbas aan Washington.

2009, 2 maart

Donorconferentie voor Gaza levert 4 miljard US$ op.
Aanwezig in het Egyptische Sharm al-Sheikh zijn 75 landen. De VS zegt 900 miljoen toe (moet nog door de Senaat worden goedgekeurd), Saoedi-Arabië 1 miljard, de EU 500 miljoen, Qatar 250 miljoen, enz. De conferentie blijft met een serie vragen zitten. Hoe kan de PA van Abbas het geld in Gaza besteden als men Hamas er niet bij wil betrekken? Hoe kan Israël worden overgehaald de grenzen te openen voor het opbouwmateriaal? Sommige nieuwsmedia spreken van een ‘coulissenconferentie’. Vredesapostel Blair zegt zelfs dat het geld weinig zal helpen als er geen politieke oplossing komt. Ook de praktische verdeling van het geld tussen Westbank en Gaza blijft onduidelijk.

2009, 10 februari

Netanyahu nieuwe premier van Israël.
Het gaat om vervroegde verkiezingen. Olmert heeft in juli 2008 ontslag genomen. Livni’s poging om een meerderheidsregering te vormen is mislukt.

2009, 18 januari

Israël sluit actie Gegoten Lood in Gazastrook af.
Tussen 27 december 2008 en vandaag hebben troepen van het Israëlische leger jacht gemaakt op leden van de terreurafdeling van Hamas. In de strijd zijn (volgens onbevestigde berichten) ongeveer 1.300 mensen omgekomen. De verdeling tussen burgers en terroristen blijft onduidelijk. Palestijnse bronnen bevestigen achteraf dat het merendeel van de gesneuvelden terrorist was. Een paar uur na de Israëlische aankondiging roept ook Hamas een staakt-het-vuren uit, maar al direct dalen nieuwe raketten op Israël neer.

2009, 2 januari

Wereld in rep en roer om Gaza
Direct na het begin van de Israëlische bombardementen van 27 december 2008, brandt de propagandastrijd los. Het beeld komt sterk overeen met de reacties na de Libanon-oorlog van 2006. Op duizend-en-een fora en in alle talen vliegen mensen elkaar in de haren over het recht van Israël op zelfverdediging tegen Palestijnen die ‘speelgoedraketten’ afschieten vanuit de Gazastrook. Met veel angst als resultaat en zo nu en dan een dode. Twaalf in vijf jaar. Tegenstanders van Israël noemen dat ‘peanuts’. Veel mensen zien in Hamas een democratisch gekozen sociale organisatie, die het legitieme bestuur uitoefent over de Palestijnen. Tegenstanders focussen zich op de vele terroristische uitspraken die Hamasleiders doen, niet alleen tegen Israël, maar ook tegen niet-islamitisch West en Oost. Applaus en scheldpartijen wisselen elkaar af. Israël krijgt harde verwijten. Opnieuw valt het woord ‘disproportioneel’. Israëlcritici vergelijken de militaire acties met die van de nazi’s. Westers geweld, zoals de twee wereldoorlogen, Korea, Vietnam, Irak, Afghanistan, en zo verder, lijkt als verhoudingsgewijs passender te worden gezien. De vele burgers die daarbij zijn omkomen lijken minder op de emoties te werken dan de Palestijnse, althans, protest blijft uit, Vietnam uitgezonderd. Aan de andere kant krijgen de Israëli’s veel aanmoediging om door te gaan. Om ‘die terreurbende van Hamas nu maar eens en voor goed af te maken’. Opnieuw focust de internationale pers zich op Israël. Een enkele verslaggever neemt kritisch afstand: “de bloedbaden elders op aarde, ook die in de islamitische wereld, gaan intussen gewoon door. De ruimte die Gaza op tv en in de kranten inneemt, gaat opnieuw ten koste van de moordpartijen op Tamils, Koerden en Tibetanen. Om over de vele moordpartijen in Afrika maar te zwijgen. Ook de VN en andere verdedigers van de mensenrechten lijken, nu Israël in actie komt, uit hun ‘winterslaap’ te zijn gewekt. Als het Israëlische geweld al buitensporig is, dan geldt dat zeker ook voor de extreme aandacht die de wereldpers ervoor aan de dag legt.”

2009, 1 januari

IDF doodt Hamasleider Nizar Rayan.
Rayan was de opvolger van de eerder door Israël geliquideerde sjeik Yassin. Rayan zou een extremistische imam zijn geweest, die persoonlijk leiding gaf aan Palestijnse zelfmoordaanslagen, waarvan er een door zijn zoon werd uitgevoerd. O.l.v. Rayan werden in de Gazastrook in 2007 meer dan 400 leden van PLO/Fatah vermoord. Hamas beschuldigt de PLO ervan, Israëlische hulp te hebben ingeroepen. Elf van Rayan’s twaalf kinderen komen bij de luchtaanval om het leven.

2008, 27 december – 2009, 18 januari

Israëlische bommen op Gaza: operatie Gegoten Lood.
Israël heeft vandaag raketten afgevuurd op kantoren van de radicale islamitische Hamas. Volgens voorlopige schattingen zijn meer dan 200 mensen gedood, onder wie veel belangrijke Hamas-functionarissen. Israëlische leiders spreken van een vergeldingsactie voor de vele raketten die de laatste weken op Israel zijn afgevuurd. De actie lijkt bedoeld als waarschuwing dat Hamas moet afzien van de eerder aangekondigde reeks nieuwe zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers. Hamasleiders hebben gedreigd een derde Intifada te beginnen. De vorig jaar overeengekomen gevechtspauze lijkt hiermee definitief van de baan. Op 3 januari volgt een grondoffensief met als doel ‘de militaire infrastructuur van Hamas te vernietigen’, waaronder de productie van raketten en de bouw van tunnels.

Met vooruitgang in de wetenschap die in staat is om de afkomst van individuen te traceren via hun DNA, volgens een veel gepubliceerde studie (december 2008) in het American Journal of Human Genetics , hebben moderne Spanjaarden (en Portugezen) een gemiddelde vermenging van 19,8 procent van voorouders afkomstig uit de Nabije Oosten in historische tijden (d.w.z. Feniciërs, Carthagers, Joden en Levantijnse Arabieren) – vergeleken met 10,6 procent van de vermenging tussen Noord-Afrikanen en Berbers. ^{[7] [8] [9]} Volgens een studie gepubliceerd in Nature Communications zou dit aandeel in het geval van Latijns-Amerikanen oplopen tot 23% . ^[10] [11]Het mogelijk hogere aandeel van belangrijke Joodse afkomst in de Latijns-Amerikaanse bevolking zou kunnen voortkomen uit de toegenomen emigratie van Conversos naar de Nieuwe Wereld om vervolging door de Spaanse inquisitie te voorkomen . ^[11]

2008, 26 november

Islamterreur in Mumbay (Bombay): meer dan 170 doden.
De serie gelijktijdige aanvallen wordt uitgevoerd door islamitische terroristen. Hun moorddadige acties, zoals een van de terroristen later bevestigt, zijn speciaal op blanke westerlingen en Joden.

2008, 4 november

Obama gekozen als 44e president van de VS.
Miljoenen mensen beschouwen hem als de Messias. Anderen stellen dat de verwachtingen veel te hoog gespannen zijn. Wat Israël betreft lijkt Obama een neutraal standpunt in te nemen. Wel verklaart hij streng te zullen ageren tegen de nederzettingenpolitiek. Rond de nieuwe president doen allerlei geruchten de ronde: hij zou niet op Amerikaanse bodem geboren zijn, hij zou contacten onderhouden met extreemrechtse kringen, hij zou heimelijk moslim zijn, e.d. Europese leiders laten zich over het algemeen optimistisch uit over de nieuwe wereldleider.

2008, 2 jul

Aanslag in Jeruzalem: drie doden.
Een Arabische inwoner van Oost-Jeruzalem, werkzaam bij een lokaal bouwbedrijf, rijdt op Jaffa Road met zijn bulldozer in op winkelende mensen. Naast de drie doden vallen er meer dan 50 gewonden. De man wordt ter plekke door politiemensen doodgeschoten.

2008, 23 juni

Berlijnse donorconferentie zegt Palestijnse Autoriteit 160 miljoen euro toe.
De door Hamas bezette Gazastrook wordt buitengesloten. Ons land schenkt dit jaar 2 miljoen euro voor de betaling van salarissen van Palestijnse politieagenten. Vorig jaar was dat nog 6 miljoen. Volgens de Nederlandse ministers Verhagen en Koenders (xxx en xxx) gaat het om een win-winsituatie. “Het geld komt ook Israël ten goede omdat het vrede en gunstige economische ontwikkelingen in de hand werkt.”

2008, 17 juni

Hamas en Israël komen wapenstilstand overeen.
Na maandenlange onderhandelingen met Egypte als bemiddelaar zijn partijen een staakt-het-vuren overeengekomen, ingaande vanochtend 06:00 uur. De bedoeling is het isolement van de Gazastrook op te heffen. De ‘wapenstilstand’ is van tijdelijke aard: er is voorlopig een termijn van zes maanden afgesproken. Leiders van beide partijen hebben het akkoord formeel bevestigd, waarbij ze direct hun twijfels uitspraken over de slagingskans. Israël heeft de laatste dagen nog aanvallen op de Gazastrook uitgevoerd. Daarbij zijn enkele leiders van de terreurorganisatie Islamic Jihad, die eerder niet van plan was voor de wil van Hamas te buigen, omgekomen. Olmert stelt dat Israël geen aanvallen zal uitvoeren zolang er geen raketten op Israëlisch grondgebied neerkomen. De gemaakte afspraken lijken op een doorbraak. De erkenning van Israël, door sommige Hamasleiders eerder ‘onbespreekbaar’ genoemd, lijkt een feit.

2008, 4 jun

Amerikaanse presidentskandidaten geven visie op Israël.
Zowel Obama als McCain laten zich op de jaarlijkse AIPAC-bijeenkomst positief uit over de toekomstige relaties tussen de VS en Israël. Beide kandidaten zeggen zich in te zullen zetten voor Israël’s veiligheid en uiten hun zorgen over de ontwikkelingen in Iran.

2008, apr

Carter praat met Hamas.

https://www.theguardian.com/world/2008/apr/22/israelandthepalestinians.usa

2008, 6 maart

Aanslag op Joodse religieuze school: 8 doden.
Een Arabische inwoner van Oost-Jeruzalem dringt, verkleed als joodse religieuze student, de school (Merkaz HaRav Yeshiva) binnen. Hij begint gericht met een Kalasjnikov op de 80 in de bibliotheek aanwezige studenten te schieten. Naast de doden vallen er 15 gewonden. De man (Alaa Abu Dhein) wordt door een soldaat en twee ‘undercover’  politiemannen doodgeschoten.  

2008, 25 februari

Vergeldingsactie IDF eist meer dan 100 doden in Gazastrook.
Een vanuit Gaza afgevuurde Palestijnse Kassamraket (één van de tientallen die de stad dagelijks treffen) doodt een man in Sderot. Het is sinds het begin van de beschietingen het 13e slachtoffer. Tijdens zoek- en afschrikkingsacties van het Israëlische leger komen meer dan 100 Palestijnen om, onder wie veel burgers. De VN belegt een spoedvergadering en de EU protesteert bij Israël. Niemand weet hoe het geweld moet worden gestopt.

2008, 12 februari

Hezbollahleider Mughniyah komt om bij bomaanslag.
Mughniyah wordt verantwoordelijk gesteld voor tientallen terreuracties tegen Israël en het Westen. Onduidelijk blijft wie achter de liquidatie heeft gezeten: de Israëlische Mossad, de Amerikaanse FBI die hem op een lijst van ‘most-wanted’ terreurleiders had geplaatst of rivaliserende groepen binnen Hezbollah.

Oud-rechter Eliyahu Winograd

2008, 30 januari

Winograd-rapport gepubliceerd.
De commissie-Winograd werd september 2006 in Israël ingesteld om de gang van zaken rond de (‘mislukte’) oorlog met Libanon (2006) te evalueren. Het gevoel van mislukking komt doordat verhoudingsgewijs veel Israëlische soldaten tijdens acties het leven hebben verloren. Het rapport bevat opnieuw forse kritiek op de leiders van het land, net als een eerder tussenrapport van 30 april 2007. De militaire leiding (chef-staf Halutz) zou grove fouten hebben gemaakt. In mindere mate krijgen ook de politieke leiders Peretz (minister van Defensie) en Olmert (premier) er stevig van langs. Het belangrijkste verwijt: de oorlog tegen Hezbollah is te snel en onzorgvuldig begonnen: een ondoordachte reactie op de ontvoering van twee Israëlische soldaten. Beschuldigingen uit de Arabische wereld en het Westen, als zou Israël hebben staan popelen om een oorlog te beginnen, zich daar grondig op had voorbereid en de ontvoering als welkome aanleiding aangreep, lijken ermee te worden weerlegd.

2007, 17 december

Parijs: donorconferentie levert ruim 7 miljard US$ voor Palestijnen op.

2007, 3 december

Amerikaanse inlichtingendienst: Iran ongevaarlijk!
Uit een rapport van de N.I.E. (National Intelligence Estimate) blijkt dat Iran in 2003 gestopt is met zijn kernwapenprogramma. Het land zou pas eind 2009 opnieuw een bedreiging vormen. In Israël wordt weinig waarde aan de nieuwe informatie gehecht. Men meent over betere informatie te beschikken dan de Amerikanen. Er ontstaat discussie over te nemen stappen. Bush verklaart dat Iran gevaarlijk blijft. Het rapport tast de geloofwaardigheid van zijn regering aan. Iran heeft meermalen gesuggereerd Israël met nucleaire middelen van de kaart te zullen vegen zodra men over kernwapens beschikt.

2007, 27 november

Vredesbespreking in Annapolis o.l.v. Bush.
   Zoals zo veel van zijn voorgangers doet ook Bush aan eind van zijn regeringstermijn nog een poging om vrede in het Midden-Oosten te bewerken. Vandaag ontmoet Bush de Israëlische en Palestijnse regeringsleiders Olmert en Abbas. In een gezamenlijke verklaring wordt eind 2008 als streefdatum afgesproken om een eind te maken aan de vijandelijkheden. Het gesprek zal in een reeks ontmoetingen tussen Abbas en Olmert worden voortgezet. Hamas, intussen de baas in de Gazastrook, verklaart dat de onderhandelingen ongeldig zijn. Uiteindelijk moeten de ook nu weer hooggespannen verwachtingen opnieuw naar beneden worden bijgesteld. Volgens commentatoren hebben alle drie de regeringsleiders onvoldoende macht en gezag om bij hun kiezers draagvlak te creëren voor de vereiste concessies.

2007, 6 sep

Mysterieuze militaire actie van Israël in Syrië.
De Israëlische luchtmacht zou vandaag in Syrië nucleair materiaal, vermoedelijk afkomstig uit Noord-Korea, hebben vernietigd. Volgens militaire bronnen zouden zowel de VS als Turkije van tevoren van de actie op de hoogte zijn gesteld en deze hebben goedgekeurd. “De Israëlische straaljagers zouden anders het risico hebben gelopen te worden neergeschoten”. De hele actie is met geheimzinnigheid omgeven. Informatie en bevestiging is niet beschikbaar.

2007, 27 juni

Kwartet benoemt Tony Blair tot bemiddelaar in het Midden-Oosten.
Tony Blair is zojuist afgetreden als premier van Groot-Brittannië. Hij aanvaardt zijn nieuwe functie met enthousiasme. Bij een deel van de partijen ligt hij minder goed. Hij heeft deelgenomen aan de inval in Irak. Hij wordt gezien als de loopjongen van Bush. Volgens veel commentatoren heeft hij in zijn vorige functie alle kansen gehad om aan vrede te werken. Men vraagt zich af welke nieuwe denkbeelden hij kan inzetten om een doorbraak te bereiken. Blair zelf verklaart dat hij wellicht zijn huzarenstukje in Noord-Ierland (vrede tussen katholieken en protestanten) kan herhalen.

Salam Fayyad

2007, 17 juni

Abbas installeert noodkabinet.
Als eerste minister benoemt hij Salam Fayyad, een Palestijnse leider die als neutraal te boek staat. Fayyad heeft een eigen partij, de Derde Weg Partij, die verklaart een gematigde koers richting Israël te willen varen. De bestuurders met een Hamas-achtergrond zijn buiten spel gezet. In maart 2009 treedt hij af omdat hij de weg vrij wil maken voor een regering van nationale eenheid. Sommige journalisten melden een andere reden: hij zou genoeg hebben van de corruptie binnen de regering van Abbas.

2007, juni

Hamas verovert Gazastrook.
Hamas verovert gewapenderhand de Gazastrook. Wrede moord op Fatahbestuurders. Abbas ontbindt de coalitieregering. Amerika en de EU hervatten de noodhulp aan de Palestijnen.

2007, 17 mei

Chaos in de Gazastrook.
Een Palestijnse minister haalt het wereldnieuws. Hij treedt af omdat hij onvoldoende macht kan uitoefenen over de politie- en veiligheidsdiensten. Tijdens op burgeroorlog lijkende gevechten tussen aanhangers van Fatah en Hamas komen in een paar dagen meer dan 40 mensen om. Hamas probeert – om de gevechten te stoppen – Israël, de gezamenlijke vijand, erbij te betrekken. Tientallen raketten worden op Sderoth xxx afgevuurd. Israël ziet zich – onder druk van de inwoners van Sderoth – genoodzaakt te reageren en bombardeert Hamaskantoren en raketposities. Ook daarbij vallen slachtoffers.

2007, 28 maart

Opnieuw Arabisch vredesinitiatief gelanceerd.
Op een Arabische topconferentie in Ryaad wordt het in 2002 in Beiroet bekendgemaakte vredesvoorstel van Abdullah – in iets aangepaste vorm – opnieuw naar voren gebracht.

2007, 14 maart

Universiteit in opspraak: lezing geannuleerd.
De Duitse wetenschapper Matthias Künzel zal in Leeds (Gr.Br.) een lezing houden met als onderwerp Hitlers erfenis: de islamisering van het antisemitisme. Een paar uur van tevoren wordt de lezing geannuleerd. Als reden wordt opgegeven dat moslimstudenten zouden hebben geprotesteerd. Het onderwerp is in heel Europa beladen als onderdeel van de strijd tussen Israël en de Arabische wereld. Het zou leiden tot bedreigingen van islamitische kant. Op 16 juni 2006 deed zich in ons land een vergelijkbaar incident voor.

2007, 12 maart

Britse BBC-journalist Alan Johnston ontvoerd in Gaza.
Een tot dan toe onbekende Palestijnse groep, het Leger van de Islam, eist de verantwoordelijkheid – en de vrijlating van een in Engeland gevangen gehouden Palestijn, die verdacht wordt van banden met Al-Qaedaterrorist – op. Hamas doet medio juni de toezegging dat de journalist in leven is en zal worden vrijgelaten, maar concreet resultaat blijft uit. Een opmerkelijke kant van de zaak is dat de journalist altijd opkwam voor de belangen van de inwoners van Gaza. Pas 114 dagen later, op 4 juli, wordt hij door gewapende Hamasleden uit zijn benarde positie bevrijd. Hamas ontkent dat er losgeld is betaald; volgens een woordvoerder hebben de ontvoerders gehoor gegeven aan een fatwa (islamitische religieuze stellingname met rechtskracht), uitgesproken door een in Gaza wonende hoge geestelijke leider.

2007, 8 februari

PLO en Hamas bereiken in Mekka een akkoord.
Partijen verklaren na stevig onderhandelen bereid te zijn samen een regering van nationale eenheid te vormen. Dat Hamas blijft weigeren Israël te erkennen is volgens de verklaring “een probleem”. Nieuwsmedia melden opgelucht dat hiermee een burgeroorlog in de Palestijnse gebieden is afgewend.

2007, 29 januari

Zelfmoordaanslag in Eilat.
Een Palestijnse terrorist uit Gaza blaast zichzelf op in een bakkerij. De aanslag is opgeëist door drie Palestijnse organisaties, waaronder de P.I.J. Er vallen vier slachtoffers. De laatste keer dat in Eilat een aanslag plaatshad was in 1992.

2006, 14 december

Aanslag Fatah op Hamasleider Haniyeh mislukt.
Haniyeh overleeft de aanslag. De relaties tussen beide groeperingen verslechteren verder.

2006, 16 november

Frans-Italiaans-Spaans vredesvoorstel.

2006, 14 augustus

Staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon. VN-resolutie 1701.
Na zware internationale druk staken Hezbollah en Israël de strijd. Er zijn meer dan 1.000 slachtoffers aan Libanese kant. Veel nieuwsmedia voegen eraan toe: merendeels burgers. Al direct breekt een propagandastrijd los over wie gewonnen heeft. Nasrallah van Hezbollah roept zijn beweging uit tot winnaar. Achteraf komen er analyses die voorrekenen dat het merendeel van de Libanese slachtoffers uit Hezbollahstrijders en Hezbollahsympathisanten bestond. Israël verliest meer dan 150 mensen, merendeels soldaten, maar ook Joodse en Arabische burgers. De slag gaat de geschiedenis in als de 34-daagse oorlog. De VN maakt geen plannen om Hezbollah te ontwapenen: veel commentatoren vrezen dat niets is opgelost. De volgende oorlog is een kwestie van tijd.

2006, 26 juli

Topconferentie over Libanon mislukt.
De VS en Groot-Brittannië pleiten voor een duurzame vredesregeling en wijzen een onmiddellijk staakt-het-vuren af. De Libanese regering is aanwezig; zowel Israël als tegenstanders Iran en Syrië nemen niet deel. Er is draagvlak voor een grote internationale VN-vredesmacht naast het al jaren in Libanon aanwezige Unifil, dat geen rol van betekenis blijkt te kunnen spelen.

2006, 25 juli

VN-waarnemers gedood tijdens Israëlisch bombardement.
Tijdens een bombardement op een VN-post in Zuid-Libanon komen vier VN-waarnemers om. Volgens de VN is zeker 10 keer met de Israëlische legerleiding gebeld om het vuur te verleggen. Annan concludeert dat er opzet in het spel is geweest. De opwinding steekt schril af bij die over de meer dan 400 Libanese burgerslachtoffers. Israël ontkent, spreekt van een pijnlijke vergissing, betuigt “diepe spijt” en biedt excuses aan. Tien jaar geleden kostte een vergelijkbaar incident bij Kana meer dan 100 mensen het leven.

Prof. Pieter van der Horst                     Willem Hendrik Gispen

2006, 16 juli

Universiteit van Utrecht in opspraak: afscheidsrede gecensureerd.
Titel: De mythe van het Joodse kannibalisme. Prof. Pieter van der Horst krijgt het advies delen van zijn betoog achterwege te laten. Collega’s (onder wie Jan Willem Jan Gispen, rector magnificus XXX) vinden het niet verstandig als aandacht wordt gevestigd op de islamisering van het antisemitisme. Beide onderwerpen “zijn op zich al beladen” en de combinatie is volgens het universiteitsbestuur gevaarlijk. Men stelt dat de veiligheid van de professor in het geding is. Critici vermoeden dat ook de toeloop van islamitische studenten een rol heeft gespeeld. Achteraf blijkt dat van bedreigingen uit islamitische hoek geen sprake is geweest.

2006, 14 juli

Bommen Hezbollah op Haifa: Israëlisch oorlogsschip getroffen.
Tot grote schrik van de Israëlische bevolking blijkt Hezbollah over geavanceerde wapens te beschikken, vermoedelijk uit Syrië en Iran. Een onbemand vliegtuigje vol explosieven beschadigt een Israëlische oorlogsbodem voor de Libanese kust. Vier manschappen komen om. Nog meer paniek: een Libanese raket reikt verder dan ooit en treft Haifa. Er vallen 8 doden. Israëlische vergeldingsacties in Libanon kosten in minder dan een week ruim 120 mensen het leven. Net als in Gaza zou het ook hier voornamelijk om burgerslachtoffers gaan. XXX Hezbollahleider Nasrallah laat weten dat als Israël een “totale oorlog” wil, het die kan krijgen. (ref nazi XXX) Hij voorspelt nog meer verrassingen als Israël tot verdere vergeldingsmaatregelen overgaat.

2006, 12 juli

Hezbollah ontvoert twee Israëlische soldaten en vuurt raketten af op Israël.
Milities van de Libanese terreurorganisatie Hezbollah overvallen op woensdagochtend een legerpost van de IDF. Ze doden drie soldaten en ontvoeren twee anderen. Hezbollah eist, net als Hamas, de vrijlating van gevangenen. De Israëlische regering weigert te onderhandelen over een ruil. Hamas toont zich verheugd over de steun uit Libanon. Ook vanaf woensdag regent het raketten op Noord-Israël. Israël ziet zich voor een tweede front geplaatst en haalt keihard uit. Legereenheden trekken Libanon binnen. Om de druk op de Libanese regering op te voeren wordt de infrastructuur beschadigd, zoals vliegvelden, wegen, bruggen en kantoren van Hezbollah. In Zuid-Libanon zoekt de IDF zonder veel succes naar de raketinstallaties van Hezbollah. Net als in de Gazastrook zijn ze snel verplaatsbaar en houden de ‘raketeenheden’ zich schuil in dichtbevolkte gebieden. Bij de gevechten komen veel burgers om. Naast begrip en steun is er veel kritiek op Israël vanwege wat veel mensen zien als een ‘overreactie’.

2006, 25 juni

Israëliër Eliyahoe Asheri door Palestijnen ontvoerd en vermoord.
De donderdag erop wordt zijn lichaam – na een tip van een Palestijn – gevonden bij Ramallah. Woensdag stelden de ontvoerders nog als voorwaarde om hem in leven te laten dat Israël de acties in Gaza staakt. Na onderzoek bleek dat hij al op zondag is doodgeschoten.

2006, 25 juni

Palestijnse ‘militanten’ ontvoeren Israëlische soldaat.
In de vroege ochtend van zondag 25 juni overvallen Palestijnse militanten (van Hamas en twee tot nu toe onbekende groepen) via een vanuit de Gazastrook gegraven tunnel een Israëlische legerpost. Twee soldaten worden bij de actie gedood; een dienstplichtig korporaal, Gilad Shalit (19), wordt ontvoerd. Omdat hij naast de Israëlische ook de Franse nationaliteit heeft, spant dat land zich extra in om hem levend terug te krijgen. De terreurgroepen eisen de vrijlating van 1.400 gevangenen in Israël: 400 vrouwen en kinderen en 1.000 mannen. Israël laat weten niet met terroristen te onderhandelen en laat de deadline verlopen. De IDF gaat met tanks de Gazastrook in om de soldaat te zoeken en ook een eind te maken aan de voortdurende raketaanvallen op Sderot en Ashkelon. Ook wordt de infrastructuur van de Palestijnen vernield, w.o. een elektriciteitscentrale. Er vallen burgerslachtoffers. Vanuit de hele wereld komt naast steun en begrip ook kritiek: Israël reageert disproportioneel en overtreedt de conventies van Geneve, die stellen dat burgers niet de dupe mogen worden van de acties van militanten. De acties van de IDF kosten tientallen Palestijnen, merendeels burgers, het leven. Volgens waarnemers ligt de oorzaak daarvan in het feit dat de Palestijnse raketstellingen zich (volgens sommigen met opzet) in dichtbevolkte gebieden bevinden. In juni volgt een Israëlisch offensief in Gaza, waarbij tientallen burgers het leven laten.

2006, 22 juni

Israëlisch en Palestijns Rode Kruis toegelaten tot IRK.

2006, 15 juni

Palestijnen in het gelijk gesteld over muur.

2006, 9 jun

Zeven Palestijnen komen om op het strand van Gaza.
De IDF biedt eerst excuses aan maar ontkent later schuld. Er zou in die periode geen granaat in die richting zijn afgeschoten. Men beschuldigt na onderzoek Hamas ervan een artilleriegranaat tot ontploffing te hebben gebracht. Als mogelijke andere oorzaak voor het drama wordt genoemd een door Hamas op het strand aangebrachte landmijn. Ook wordt geopperd dat het hele drama geënsceneerd is door ‘Pallywood’, de veronderstelde Palestijnse filmindustrie die beoogt Israël in diskrediet te brengen. Door het incident komt de al 16 maanden durende wapenstilstand onder druk te staan: Hamasleden doen een oproep de afspraken met Israël te verbreken.

2006, 8 juni

Ontmoeting Olmert en Abdullah (Jordanië).

2006, 6 jun

Sezer (president van Turkije) bezoekt Israël.

2006, mei

Wolfensohn levert zijn mandaat in.
Wolfensohn werd vorig jaar april door het Kwartet benoemd tot bemiddelaar in het Israëlisch-Arabisch conflict. Vanwege frustratie over de gang van zaken stopt hij ermee. Pas een jaar later wordt een nieuwe bemiddelaar benoemd: Tony Blair.

2006, 24 april

Zelfmoordaanslagen in de Egyptische badplaats Dahab: 24 doden.

In de badplaats, gesitueerd in de Sinaïwoestijn, is het bijzonder druk vanwege het Koptische Pasen.

2006, 18 april

Jordanië ontdekt wapenopslagplaats van Hamas.
Jordanië zegt om die reden een gepland bezoek van een hoge Hamas functionaris af. Een regeringswoordvoerder beticht Hamas van het spreken met twee tongen naar Jordanië.

2006, 18 april

Rusland maakt 10 miljoen dollar over aan Hamas.

2006, 17 april

Zelfmoordaanslag in Tel Aviv: 10 doden.
Een 16-jarige zelfmoordenaar uit Jenin brengt, als hij door een bewaker wordt gecontroleerd, een zware bom tot ontploffing bij een drukbezocht restaurantje in de binnenstad. Zowel Islamic Jihad als de Al Aksa-brigades eisen de aanslag op. Abbas keurt de actie af. Hamas weigert de moordpartij af te keuren en zegt dat het een logisch gevolg is van de Israëlische acties in de Gazastrook en de bezetting.

2006, 17 april

Qatar schenkt Hamas 50 miljoen dollar.

2006, 16 apr

IDF-acties in Gazastrook kosten meer dan 14 levens.
Bij het zoeken naar terroristen die vanuit de Gazastrook raketten afvuren op Israëlische doelen, komen meer dan 14 Palestijnse activisten om. Ook enkele onschuldige omstanders worden dodelijk getroffen, waaronder een kind van 8.

2006, 16 apr

Iran zegt Hamas 50 miljoen dollar toe.

2006, 10 apr

Europese Unie stopt hulpgeld aan Palestijnen.
Het voorstel van de Europese commissie is vandaag door de ministers van buitenlandse zaken van de EU-landen bekrachtigd. Hamas weigert Israël te erkennen, wenst niet de terreur te stoppen en erkent eerdere afspraken (PA) niet. Wel zal de EU naar wegen zoeken om financiële hulp rechtstreeks over te maken aan scholen, ziekenhuizen e.d.

2006, 5 apr

Saoedi-Arabië, Koeweit en de V.A.R. zeggen Hamas 80 miljoen dollar toe.

2006, 31 maart

Zelfmoordaanslag bij Kedumim op de Westbank: 4 doden.

Een 24-jarige Palestijn uit Hebron, verkleed als religieuze jood, krijgt een lift van een joods echtpaar uit Kedumim. Volgens sommige commentatoren brengt wonen in een Joodse nederzetting op Palestijns gebied extra risico’s met zich. De aanslag wordt opgeëist door een nieuwe afsplitsing van de Al-Aksa Martelarenbrigades, een onderdeel van Fatah.

2006, 28 maart

Kadima wint verkiezing in Israël.

Uitslag: 1. Kadima (28 van de 120 zetels; resultaat is aanzienlijk lager dan de verwachting op basis van polls); 2. Avoda (19); 3. Shaspartij (13); 4. Yisrael Beitenu (12) en 5. Likoed (11).

2006, 28 maart

Hamasregering geïnstalleerd.
Zowel de EU als Israël en de VS verbreken hun relaties met de Palestijnse Autoriteit. Hun eis luidt 1) Israël erkennen 2) geweld stoppen en 3) eerdere akkoorden tussen Palestijnse overheid en Israël erkennen.

2006, 14 maart

Israël valt Palestijnse gevangenis in Jericho aan.

Doel: wraak op vijf Palestijnse terroristen van het PFLP, die al vier jaar in deze gevangenis, die onder Palestijns bestuur staat, vastzitten. Ze hadden de Israëlische minister Zeevi vermoord.

2006, 5 maart

Hamas slaat uitnodiging van Al-Qaeda af.

Voorman Ayman al-Zawahiri van Al-Qaeda heeft Hamas opgeroepen de gewapende strijd voort te zetten en vooral niet samen te werken met Fatah en de PLO. Dr. Mahmoud Zahar, leider van Hamas wees het voorstel direct af. Hij ontkent iedere relatie met de terreurgroep van Bin Laden en Al-Zawahiri. Hij reageert daarmee op een beschuldiging van Abbas. De eerdere akkoorden tussen Israël en vorige Palestijnse regeringen wijst hij wél af. Ook blijft Hamas het bestaansrecht van Israël ontkennen.

2006, 3 maart

Hamas verklaart dat zij Israël nooit zal erkennen.

Tijdens een driedaags bezoek aan Moskou (zonder overigens Poetin te hebben ontmoet) verklaart Khaled Meshal dat zijn beweging Israël nimmer zal erkennen. Het bezoek stuit in Israël op protest. “Ik vraag mij af hoe Rusland het zou vinden als wij de Tsjetsjeense terroristen te gast zouden vragen” zegt een Israëlische woordvoerder.

2006, 19 februari

Israël stopt afdracht douanegelden aan Hamas.

Het gaat om een bedrag van 45 miljoen euro per maand. Een woordvoerder van de Israëlische regering sprak van ‘bevriezing’. Zodra de Hamasregering Israël erkent, het geweld afzweert en eerdere afspraken nakomt, zal het geld alsnog worden uitbetald.

2006, 18 februari

Palestijnse parlement – met Hamasleden – door Abbas beëdigd.

2006, 26 januari

Monsterzege voor Hamas.

Hamas heeft de Palestijnse verkiezingen (Palestijnse Wetgevende Raad) van gisteren met grote overmacht gewonnen. Westerse leiders tonen zich bezorgd: immers, veel landen bestempelen de organisatie als terreurorganisatie. Een leider van Hamas, Zahar, komt direct met een verklaring: “Ik heb Israël niets te bieden. Wij dulden niet dat land dat van de islam is in vreemde handen blijft.” Een regering bestaande uit Hamas bestuurders zal vermoedelijk door Amerika noch door Israël worden erkend. Al-Fatah, de volgens velen uiterst corrupte organisatie van de PLO/PNA/PA, trekt aan het kortste eind. Het vermoeden bestaat dat de ‘ruk naar Hamas meer te maken heeft met de wens om de corruptie te stoppen dan met de wens om terreur in Israël uit te oefenen. Een groot deel van de buitenlandse ontwikkelingshulp komt niet bij de gewone man terecht maar verdwijnt in de zakken van politici. Hamas heeft op dit punt een reputatie van onkreukbaarheid. Volgens veel commentatoren is het vredesproces ‘voor de zoveelste keer terug bij af’. Van de kiezers stemde 78%; 44% van de stemmen ging naar Hamas. Van de 134 zetels gaan er 74 nar Hamas. Fatah (PLO) krijgt er nog maar 45 en de rest gaat naar kleinere partijen.

2006, 25 januari

Sharon nog steeds niet uit coma ontwaakt.

Volgens artsen van het Hadassah-ziekenhuis in Jeruzalem kan het nog dagen tot weken duren voordat duidelijk wordt welke schade de premier heeft opgelopen. Zijn toestand wordt nog steeds omschreven als ´stabiel maar kritiek´. Volgens sommige nieuwsmedia is er bij de artsen ongerustheid over ontstaan dat ´wakker worden´ uit het kunstmatig coma nog niet is gelukt. Volgens de artsen is het niet ongebruikelijk dat dat nog weken duurt. Tijdens een bezoek van zijn zoon zou hij even met zijn ogen hebben geknipperd. Artsen van een ander Israëlisch ziekenhuis verklaren dat ook niet ongewoon is. Er kunnen geen conclusies aan worden verbonden. Intussen gaan nieuwsmedia in de hele wereld er vanuit dat Sharon niet meer zal herstellen. De focus verplaatst zich meer en meer op Sharon’s opvolger, Olmert. De in het begin overweldigende belangstelling van de nieuwsmedia voor de gezondheid van Sharon lijkt enigszins weggeëbd. Het wachten is op een verklaring uit het ziekenhuis.

2006, 19 januari

Zelfmoordaanslag in Tel Aviv: alleen gewonden

Alleen de dader komt om. Er zijn meer dan 30 gewonden. De Islamic Jihad eist de aanslag op. De Israëlische regering verwijt Syrië erachter te zitten: de aanslag zou in Damascus zijn voorbereid en door de Syrische regering gefinancierd. De Palestijnse Autoriteit veroordeelt de aanslag. “Hij is bedoeld om de verkiezingen te saboteren”.

2006, 9 januari

Sharon vandaag uit coma.

Een woordvoerder van het Hadassahziekenhuis in Jeruzalem heeft bekendgemaakt dat PM Sharon vandaag (maandagochtend) trapsgewijs uit zijn kunstmatige coma zal worden gewekt. De behandelend neurochirurg Jose Cohen, die Sharon in 3 dagen 3 keer opereerde, waarschuwt dat Sharon niet meer als premier zal kunnen functioneren. “Misschien zal hij kunnen begrijpen en praten”. Dat hij na de ingrepen geen koorts heeft is een gunstig teken. Pas nadat hij is ontwaakt kan de omvang van de schade worden vastgesteld. (Bronnen: Reuters, Jerusalem Post, Haaretz)

2006, 5 januari

Sharon ernstig ziek.

De Israëlische premier (77) is gisteren in een ziekenhuis in Jeruzalem opgenomen. Hij kreeg – na een eerdere beroerte rond 22 december, waarvan hij goed herstelde – een ernstige hersenbloeding. Artsen vechten voor zijn leven. Na een operatie van 7 uur verklaarden artsen dat zijn toestand stabiel is. Vicepremier Olmert neemt het premierschap voorlopig over. Er wordt druk over gespeculeerd of Sharon na herstel verder zal kunnen gaan met zijn nieuwe partij, Kadima. Zo nee breekt voor Israël een periode van grote politieke onzekerheid aan.

2006, 2 januari

Fors minder aanslagen en doden in Israël in 2005.
De in januari 2005 door Palestijnse terreurorganisaties aangekondigde ‘rustpauze’ heeft heel wat positiefs opgeleverd. Er werden 2.990 aanvallen op Israëlische doelen gedaan, aanzienlijk minder dan in 2004. Er vielen 45 (117)Israëlische doden. Er waren 377 (309) raketaanvallen, 199 (592) bomaanslagen en 1133 tegen 1621 schietincidenten. Bron: Jerusalem Post, Shin Beth). Palestijnse bronnen melden ook een drastische afname in aantallen Palestijnse doden maar geven nog geen exacte aantallen. Des te treuriger is het bericht dat de ‘rustpauze’ per 1 januari 2006 is opgeheven.

2006, 1 januari

Palestijnse terreurorganisaties zeggen rustpauze op.
De Islamic Jihad en de al-Aksa Martelarenbrigades hebben bekendgemaakt dat ze de in januari 2005 aangekondigde wapenstilstand met Israël niet zullen continueren. Een woordvoerder verklaarde op tv (Hezbollah) dat Israël (the Zionist enemy) niet aan de verwachtingen heeft beantwoord. Het heeft onder meer de liquidatiepolitiek ten aanzien van Palestijnse terroristenleiders voortgezet.

2005, 22 december

Staat Israël betaalt 25 miljoen dollar aan UNDP voor ontwikkeling Gazastrook.
Volgens de website http://www.undp.org/dpa/pressrelease/releases/2005/decemberember/israel-gaza221205.shtml

 is het de eerste keer dat Israël de VN geld overmaakt voor een project dat het leven van de Palestijnen moet verbeteren.

2005, 21 december

Nederlander in Gaza ontvoerd en dezelfde dag weer vrijgelaten.

Een Nederlandse leraar van de Amerikaanse privéschool in Gaza is, samen met een Australische collega ontvoerd door de PFLP- De bedoeling is, de Palestijnse autoriteiten onder druk te zetten. Ze moeten de in Jericho opgesloten moordenaars van de Israëlische minister Ze’evi (2001) vrijlaten. “Dit is onze eerste boodschap, ten eerste aan de Palestijnse Autoriteit, ten tweede aan de Amerikaanse, Britse en Zionistische vijand. Onze boodschap is niet gericht aan de volken van beide gegijzelden”. Beide mannen komen binnen 8 uur weer op vrije voeten, door ingrijpen van een PFLP-leider. Met regelmaat worden buitenlanders in Gaza gegijzeld en weer vrijgelaten. Het doel is steeds, de Palestijnse overheid onder druk te zetten.

2005, 8 december

Israëlische soldaat doodgestoken door Palestijnse terrorist.

Het incident heeft plaats bij een controlepost even buiten Jeruzalem.

2005, 5 december

Zelfmoordaanslag in Netanya.

Er vallen 6 doden en 50 gewonden. De terrorist brengt de bom tot ontploffing als hij door veiligheidsagenten, van wie er één overlijdt, wordt aangehouden. Zowel de Al-Aksa Martelarenbrigade als de Islamitische Jihad eisen de aanslag op. De aanslag heeft plaats voor de ingang van het Sharon winkelcentrum. In een telefoongesprek met Rice (US) veroordeelt Abbas de aanslag. Tijdens een vergadering met hooggeplaatste Palestijnse veiligheidsfunctionarissen in Ramallah verklaart hij dat de daders moeten worden opgepakt.

2005, 4 december

Abbas: uitkering voor familie van Palestijnse zelfmoordenaars.
Volgens de officiële Palestijnse ‘staatskrant’ Al Hayat al-Hadida heeft president Abbas zojuist een nieuwe wet bekrachtigd. De ouders van zelfmoordenaars krijgen maandelijks een basisbedrag van US$ 250. Het gezin van een getrouwde ‘shahid’ (martelaar) krijgt $50 extra. Voor ieder kind is er $15 extra. Ook broers hebben recht op een uitkering: US$ 15. De nieuwe wet wordt een dag voor de zelfmoordaanslag in Netanya bekendgemaakt.

2005, 30 november

Peres verlaat Arbeidspartij.

Hij meldt als reden dat hij de nieuwe partij Kadima van Sharon wil steunen, maar ziet voorlopig van lidmaatschap af.

2005, 21 november

Sharon stapt uit Likoed en richt eigen partij op: Kadima.

2005, 9 november

Jonge (autochtone) Belgische vrouw pleegt zelfmoordactie in omgeving Bagdad

Haar naam is Muriel Degauque. Ze is getrouwd met een moslimextremist. De actie zaait ook in ons land onrust. Gaan nu ‘blanke Europeanen’ ook over tot zelfmoordterreur? Voor meer aanslagen – door zgn. ‘nieuwe moslima’s – ook in Palestina – wordt gevreesd.

2005, 9 november

Zelfmoordaanslagen in Amman (Jordanië)

De explosies doen zich voor in drie hotels waar veel Israëliërs en Amerikanen komen. In een van de hotels is een islamitische bruiloft aan de gang. Er vallen 60 doden en 90 gewonden. Bijna alle slachtoffers zijn Jordaniërs en Palestijnen. Een Irakese vrouw vertelt later op tv dat haar bom niet afging. Al-Qaeda eist via internet de aanslagen op.

2005, 9 november

Opzienbarende verkiezingsuitslag in Israël: Amir Peretz verslaat Shimon Peres.

Peretz krijgt 42% van de stemmen; Peres 39%.

2005, november

Akkoord PA en Israël: Rafah open.
De beruchte grensovergang gaat vanaf nu open en staat onder controle van de Palestijnse Autoriteit en Egypte. De EU stuurt waarnemers.

2005, 26 okt

Zelfmoordaanslag in Hadera.
Het incident heeft plaats op de markt van het stadje. Er vallen 6 doden; 55 mensen raken gewond. Islamic Jihad eist de aanslag op en verklaart dat het om een wraakoefening gaat: Israël heeft eerder een van haar commandanten neergeschoten.

2005, 30 sep

Cartoons in Deense krant zorgen voor opwinding in islamitische wereld.
De Jyllands Posten publiceert een serie van twaalf provocerende tekeningen. De bedoeling is, in het kader van de omstreden ‘islamisering’ van het land, aan te tonen dat de Deense pers zich niet onderdanig maakt aan de islam. Pas maanden later, als Deense imams de cartoons onder de aandacht hebben gebracht, ontstaat opwinding. Er zijn bij rellen zelfs mensenlevens te betreuren.

2005, 23 sep

Doden tijdens Hamasparade in Gaza City.
Door onbekende oorzaak ontploft, tijdens een parade om het vertrek van de Joden uit de Gazastrook te vieren, een bestelwagen met Kassamraketten. Er vallen 20 doden. Eerst beschuldigt Hamas Israël van een terreuractie, maar komt daar later op terug. Israël ontkent direct iedere betrokkenheid.

2005, 15 sep

Sharon erkent Palestijnse rechten op eigen staat.
Hij doet dat in een rede voor de V.N.

2005, 28 aug

Zelfmoordaanslag in Beersheba.

2005, 24 aug

Ontruiming joodse nederzettingen Gaza voltooid.
Ook een paar kleine nederzettingen op de Westbank zijn ontruimd.

2005, 4 aug

Israëlische extremist schiet 4 Arabische Israëliërs dood.
Premier Sharon uit kritiek op de terreuractie, die wordt geïnterpreteerd als joods-religieus geweld.

2005, 3 aug

Mahmoud Achmadinejad president van Iran.
Sinds zijn aantreden weet hij voortdurend de aandacht van de wereldpers naar zich toe te trekken met Israëlvijandige en anti-Joodse opmerkingen. Bovendien is het door hem bestuurde Iran in een ander opzicht een uniek land, want “in Iran zijn geen homo’s”. In westerse en Arabische landen, maar vooral in Israël, maakt men zich ongerust over zijn nucleaire ambities. Mede vanwege zijn dreigende taal worden boycots ingesteld en klinkt de roep om de atoominstallaties in Iran te vernietigen.

2005, 24 jul

Israëlisch echtpaar doodgeschoten in Gazastrook.
De aanslag wordt opgeëist door zowel Al Fatah als de Islamitische Jihad.

2005, 23 juli

Terroristische aanslag in Sharm el-Sheikh: 88 doden.
Volgens de autoriteiten gaat het om islamitisch geïnspireerd geweld. Er vallen meer dan 100 gewonden. Het merendeel van de slachtoffers komt uit Egypte, maar ook komen toeristen om, o.a. uit Duitsland, Italië en het VK. Oorzaak: vier autobommen. De aanslag wordt enige tijd later door Al-Qaeda opgeëist.

2005, 14 jul

Palestijnse raketaanval op Israël.

2005, 12 jul

Zelfmoordaanslag in Netanya.
De Palestijnse terreuraanslag heeft plaats voor het Sharon winkelcentrum in Netanya. Er vallen 5 doden en 90 gewonden. Islamic Jihad eist de aanslag op.

2005, 7 jul

Terreuraanslagen in Londen.
Er vallen – verspreid over meerdere locaties – 56 doden. De aanslagen worden opgeëist door Al-Qaeda Later – wordt dat bevestigd door een videoboodschap van Al-Qaeda (uitgezonden door Al Jazeera op 1 september 2005).

2005, 30 apr

Terreuraanslag in Cairo: 3 daders dood.

2005, 27 apr

Syrische legereenheden uit Libanon.
De terugtrekking (na bijna 30 jaar) komt tot stand onder zware internationale politieke druk. Ook de massademonstraties in Libanon tegen de Syrische aanwezigheid dragen eraan bij.

2005, 7 apr

Zelfmoordaanslag in Cairo: 3 buitenlanders dood.

2005, apr

Wolfensohn benoemd tot bemiddelaar.
Het Kwartet, US, UN, EU en Rusland) benoemt James Wolfensohn (ex-president van de Wereldbank) tot bemiddelaar en uitvoerder van de road map, de routekaart naar vrede.

2005, 16 maart

Conferentie in Cairo levert rustpauze op.
Palestijnse terreurorganisaties verklaren gezamenlijk een rustperiode van onbekende duur in acht te zullen nemen. Eerdere verklaringen dat men ‘militanten’ in eigen gebied niet in de hand heeft, lijken ermee in tegenspraak.

2005, 25 februari

Zelfmoordaanslag bij nachtclub in Tel Aviv.
De ‘Stage’ nachtclub ligt aan de promenade, direct bij het strand. Er vallen 5 Israëlische doden en 50 gewonden. De Islamic Jihad eist de aanslag op.

2005, 20 februari

Akkoord over eenzijdige terugtrekking.
Het Israëlische kabinet van nationale eenheid verklaart zich akkoord met (o.l.v. Sharon) eenzijdige terugtrekking uit Palestijnse gebieden.

2005, 14 februari

Ex-premier van Libanon Hariri vermoord in Beiroet.
Bij de explosie, veroorzaakt door een autobom, komen ook 15 anderen om. Massademonstraties tegen Syrië. De regering van dat land blijkt er achteraf inderdaad bij betrokken te zijn. Er volgen massademonstraties.

2005, 11 februari

Abbas waarschuwt Hamas
De nieuwe PLO-leider Abbas heeft de populaire Hamas gewaarschuwd het staakt-het-vuren niet te verstoren. De aanleiding is dat Hamas meer dan 40 raketten afvuurde op nederzettingen in de Gazastrook. “Jullie moeten de toekomst van het Palestijnse volk niet op een gevaarlijke manier vergokken”, zei hij.

2005, 8 februari

Vredesconferentie in Sharm-al-Sheikh.
Ontmoeting tussen Abdullah II van Jordanië, Abbas van de PNA, Mubarak van Egypte en Sharon van Israël. Israël zal zich uit Palestijnse steden terugtrekken. Er komt een einde aan het geweld en Israël zal 900 gevangenen vrijlaten.

2005, 3 februari

Bush: 350 miljoen dollar voor Palestijnen
In zijn State of the Union heeft Bush Jr de nieuwe Palestijnse leider Abbas financiële hulp toegezegd. Het geld moet worden aangewend voor versterking van democratie en veiligheid in de Palestijnse gebieden.

2005, 24 januari

Palestijnse terreur voorbij?
Na een week van zware onderhandelingen heeft Abbas een akkoord bereikt met Palestijnse terreurgroepen zoals Hamas e.d. De agressie tegen Israëlische burgers zal voorlopig worden gestaakt. Kolonisten en Israëlische soldaten zijn van de regeling uitgesloten. Het wachten is op een positief gebaar van Israël.

2005, 18 januari

Zelfmoordaanslag in Gush Katif.
Een Palestijnse zelfmoordterrorist blaast zichzelf op. Een officier van de ISA komt om; een officier van de IDF raakt zwaar gewond. Hamas eist de aanslag op.

2005, 13 januari

Zelfmoordaanslag bij grensovergang tussen Israël en Gaza.
Tijdens de schotenwisseling vallen 9 doden: 6 Israëlische burgers en 3 Palestijnse terroristen. De aanslag wordt opgeëist door 3 Palestijnse terreurgroepen: Hamas, Fatah en de Al-Aksa Martelarenbrigades.

2005, 12 januari

Bomaanslag in het zuiden van de Gazastrook
Een Israëlische burger komt om en twee soldaten raken gewond. Beide terroristen worden gedood door de IDF. De aanslag wordt opgeëist door Islamic Jihad.

2005, 10 januari

Sharon vormt regering van nationale eenheid.

2005, 9 januari

Abbas gekozen tot president van de PNA.

2005, 5 januari

Terrorist doodgeschoten door IDF.
Een Palestijnse terrorist brengt bij de Erez grensovergang in de Gazastrook een bom tot ontploffing, gooit een handgranaat en opent het vuur. Een soldaat schiet hem dood. De aanslag wordt opgeëist door Islamic Jihad en Al-Aksa Martelarenbrigades.

2005

Achmadinejad president van Iran.
Hij zal herhaaldelijk het wereldnieuws halen met anti-Joodse en anti-Israëlische opmerkingen.

2004, 11 december

Vijf Israëlische soldaten vermoord in Gazastrook.
Abbas verklaart dat hij alle terreuracties afkeurt. “Het gebruik van wapens heeft schade aangericht. Het moet stoppen”.

2004, 11 november

Arafat (PLO) overlijdt in Frans ziekenhuis.
De artsen verklaren dat hij aan een onbekende ziekte is overleden. Op internet verschijnen berichten als zou hij AIDS hebben gehad als gevolg van ‘herenliefde’. Ook duikt in diverse varianten het gerucht op dat hij door Israëlische geheime diensten vergiftigd is. Zijn echtgenote blijft in Parijs achter. Volgens nieuwsmedia erft zij vele miljoenen dollars. XXX

2004, 7 oktober

Drie terreuraanslagen in Taba (Egypte): 34 doden.

Onder de slachtoffers bevinden zich veel Israëlische toeristen.

2004, 9 sep

IDF liquideert Hamasleider Ahmed Badr.
Het slachtoffer is het hoofd de militaire tak van Hamas op de Westoever, met als standplaats Hebron.

2004, 2 sep

VN-resolutie 1559 over Libanon.

2004, 9 jul

ICJ Den Haag veroordeelt Israël’s muur.
Het bouwen van een afscheidingsmuur is volgens het Internationaal Gerechtshof in Den Haag tegen het internationaal recht en dient dus afgebroken te worden. De uitspraak doet in de hele wereld veel stof opwaaien, maar Israël legt hem naast zich neer, maar accepteert wel aanpassingen die het Israëlische Hooggerechtshof eist.

2004, 11 mei

Bom ontploft onder pantservoertuig van het IDF.
De aanslag wordt opgeëist door Hamas en kost 6 Israëlische soldaten het leven.

2004, 17 apr

IDF liquideert Hamasleider Rantisi (Rantissi).
De aanslag vindt plaats in Gaza. Rantisi wordt in zijn auto getroffen door een raket. Ook komen twee medewerkers van de terreurleider om.

2004, 22 maart

IDF liquideert Hamasleider sjeik Ahmed Yassin.
De aanslag vindt plaats in Gaza. Bij de raketaanval (met Amerikaanse Hellfireraketten) komen ook 4 anderen om: twee medewerkers van de terreurleider en twee van zijn volwassen zoons. Beiden zijn actief in Hamas.

2004, 14 maart

Zelfmoordaanslag in de haven van Ashdod.
De aanslag wordt gepleegd door twee jonge zelfmoordcommando’s. Eén van hen is lid van Hamas. Hamas eist de aanslag, die 10 mensen het leven kost, op.

2004, 11 maart

Zelfmoordterroristen plegen aanslagen in Madrid.
Vier treinen worden getroffen door explosieven. Er komen 191 mensen om het leven; circa 1.800 mensen raken gewond. Een aan Al-Qaeda gelieerde terreurorganisatie eist de aanslag op. Tijdens een arrestatiepoging blazen acht terreurverdachten zich op; vijf anderen worden gearresteerd. De meeste daders blijken achteraf van Marokkaanse afkomst te zijn.

2004, 30 januari

Gevangenenruil Hezbollah-Israël.

2004, 29 januari

Zelfmoordaanslag in Jeruzalem.
De aanslag wordt gepleegd op een autobus van het stadsvervoer. Er vallen 10 doden. Hamas eist de aanslag op.

2004, 14 januari

Zelfmoordaanslag bij grens tussen Israël en de Gazastrook.
Eerste keer dat een zelfmoordaanslag door een vrouw wordt gepleegd. Hamas eist de aanslag op.

2003, 1 december

Geneve-akkoord.
Het akkoord is onofficieel. Het komt buiten de Israëlische regering om tot stand tussen de Israëlische politicus Beilin en de Palestijnse politicus Rabbo. XXX aanvullen Het krijgt naast applaus veel kritiek.

2003, 6 sep

Aanslag op Hamasleider Yassin mislukt.
Bij de aanslag, in Gaza, raakt de Hamasleider gewond. Op 22 maart 2004 wordt hij alsnog geliquideerd.

2003, sep

Hamas op Europese lijst terroristische organisaties.
De militaire tak was al eerder op de lijst geplaatst. Na aandringen van joodse organisaties in ons land is ook de politieke tak van Hamas op de lijst gezet. De VS en Israël juichen de stap toe.

2003, 19 aug

Zelfmoordaanslag in bus in Jeruzalem.
In een volle stadsbus in Jeruzalem brengt een zelfmoordenaar een bom tot ontploffing. Er vallen 23 Israëli’s, onder wie 7 kinderen.

2003, 9 jun

Aanslag op Rantissi mislukt.

2003, 4 jun

Akkoord van Akaba.
Het komt in deze Arabische kustplaats tot stand tussen Bush (president USA), Abbas (leider PLO) en Sharon (premier Israël).

2003, juni

Eenzijdig Palestijns bestand.
Een gezamenlijke verklaring van Palestijnse verzets- en terreurbewegingen baart internationaal opzien: eenzijdige stopzetting van het geweld. In Israël is men niet onder de indruk: men kiest voor de bouw van een muur ter bescherming van de eigen bevolking. Nadat Israël een politiek leider van Hamas heeft geliquideerd trekt men het eenzijdige bestand weer in.

2003, 25 mei

Sharon spreekt zich uit vóór verdeling van het land. (welk stuk XXX)
“Het moment is gekomen om dit stuk land te verdelen tussen ons en de Palestijnen”. Hij doet zijn uitspraak in het kader van de ‘roadmap’.

2003, 8 mei

Oplossing voor het conflict: Isratina.
De zoon van Khadaffi, dictator van Libië, komt met een nieuwe mogelijkheid. Samenvoeging van de Palestijnse gebieden en Israël, met een lijstje aanvullende condities, waaronder terugkeer van Palestijnse Arabieren. Het voorstel vindt zowel in het Westen als de Arabische wereld weinig bijval.

2003, 30 april

De Verenigde Staten lanceren de ‘Roadmap for Peace’.
Het vredesvoorstel is een initiatief van het ‘Kwartet’: de Verenigde Naties, de Europese Unie, Rusland en de VS. Het bevat een driefasenplan dat moet leiden tot een tweestatenoplossing eind 2005.

2003, 15 april

VN keuren Palestijns geweld goed.
De Palestijnse Arabieren hebben volgens de vandaag gepubliceerde XXX verklaring recht op zelfbeschikkingsrecht. Israël weerhoudt ze daarvan en het mag met geweld worden bevochten. Wat terreur heet is verzet. http://domino.un.org/unispal.nsf/5ba47a5c6cef541b802563e000493b8c/e890b40d7962baff85256d12004fbaa9?OpenDocument

2003, 19 maart

Legers van VS en Engeland vallen Irak binnen.
Het doel is, Irak te bevrijden van dictator Saddam Hoessein. Nieuwmedia melden achteraf dat voor de inval valse voorwendsels zouden zijn gebruikt. Het vermeende bezit van chemische en kernwapens is er één van. In de hele wereld wordt geprotesteerd. De besluitvorming rond de oorlog blijft jarenlang onderwerp in de propagandastrijd rond Israël. Joodse adviseurs zouden Bush de aanval hebben aangepraat, de Joodse Lobby zou in Washington de dienst uitmaken en de steun aan Israël zou Amerika meer kwaad dan goed doen.

2003, 16 maart

Vredesactiviste gedood bij bulldozeractie IDF.
Tijdens een ‘opruimingsactie’ van Palestijnse huizen komt de 23-jarige Amerikaanse vredesactiviste Rachel Corrie om het leven. Haar bedoeling zou zijn geweest, als een soort levend schild op te treden om de bulldozers het werk te belemmeren. Ze raakt zwaargewond en overlijdt in het ziekenhuis. Volgens de IDF was de opruimingsactie nodig om terroristen het werk te belemmeren: bergplaatsen en uitgangen van tunnels moesten worden vernietigd. Sommige commentatoren gaan uit van opzet, onder meer met als reden dat Corrie al eerder bij protestacties tegen de IDF betrokken zou zijn geweest. In juni 2003 komt de IDF met de verklaring dat de bestuurder Corrie niet heeft kunnen zien omdat ze zich achter een berg afval had opgesteld. De kwestie haalt de wereldpers en wordt inzet van felle strijd tussen voor- en tegenstanders van Israël.

2003, 13 maart

Arafat benoemt Mahmoud Abbas als premier van de PLO.

2003, 28 januari

Sharon krijgt uitgebreide steun voor tweede termijn.

2002, 12 oktober

Aanslag van politieke islam op Bali: 202 doden.

XXX Bij bomaanslagen in de badplaats Kuta komen 202 toeristen om – voornamelijk afkomstig uit Australië. Onder de slachtoffers zijn 4 Nederlanders. De daders,  moslimterroristen, tonen geen enkel berouw en worden op 9 november 2008 geëxecuteerd.

2002, okt

A Knight Without a Horse.
Egyptische antisemitische filmproductie. Gebaseerd op de Protocollen van de Wijzen van Sion. Wordt vertoond op 17 Arabisch televisiestations. XXX waar gaat het over?

2002, 27 juli

XXX foto’s plaatsen

Nusseibi-Ayalon-vredesvoorstel.
Het vredesinitiatief wordt gelanceerd door de ‘gematigde’ Palestijn, politiek activist en PLO-vertegenwoordiger in Jeruzalem Sari Nusseibi en de voormalige directeur van de Israëlische geheime dienst Shin Bet Ami Ayalon. Het krijgt de titel “The People ’s Voice”. Naast  versnelling van het vredesproces pleit het voorstel voor twee staten voor twee volken. Jeruzalem wordt de  gedeelde hoofdstad van beide staten. Ook biedt het een compromis voor de Palestijnse vluchtelingen: zij kunnen alleen terug naar de toekomstige – gedemilitariseerde – Palestijnse staat. Alle andere wederzijdse claims vervallen. Hoewel enkele honderdduizenden mensen aan beide kanten hun handtekening onder het initiatief zetten wordt er geen uitvoering aan gegeven.

2002, 23 juli

IDF liquideert Salah Shehadah.
Shehadah is leider van de terreurtak van de Hamas-beweging (oprichter van de ‘militaire tak’ van Hamas, de Kassambrigades). Bij de aanval met een F16-raket komen ook 14 anderen om, onder wie Shehadah’s vrouw en drie kinderen. Achteraf verklaart de IDF dat men over onjuiste informatie beschikte: gemeld was (vermoedelijk door een Palestijnse verklikker die een dubbelspel speelde) dat er geen burgers in het gebouw waren. De missie zou, aldus de IDF-zegsman, niet zijn uitgevoerd als bekend was geweest dat zijn gezin bij hem was.

2002, 18 jun

Zelfmoordaanslag op bus in Jeruzalem.

2002, 2 jun

Bush accepteert Palestijnse staat.
Tijdens een toespraak verklaart de Amerikaanse president dat het Palestijnse leiderschap (d.w.z. Arafat) moet worden vervangen omdat die het vredesproces blokkeert. Maar ook roept hij – voor het eerst – dat er een Palestijnse staat moet komen: ’tegen 2005′.

2002, jun

Israël begint met de bouw van de Muur.

2002, 10 apr

Parlement EU kiest voor opschorting verdrag met Israël.
Oorzaak: Israël heeft zich naar de mening van EU-parlementariërs schuldig gemaakt aan overtredingen van het internationaal recht en met de EU gemaakte afspraken. De EU-commissie volgt de aanbeveling niet op.

2002, 3 april

Bloedbad in Jenin.

2002, 29 maart t/m xxx april

Operatie Verdedigingsschild.
Israëlische legereenheden bezetten Palestijnse steden opnieuw. De aanleiding voor de Israëlische militaire operatie ‘Defensive Shield’ is een serie zelfmoordaanslagen op burgerdoelen, waaronder een uiterst bloedige in Natanja enkele dagen eerder. Het doel is, het terreurnetwerk te vernietigen dat de aanslagen heeft uitgevoerd. Israëlcritici wereldwijd zien de actie als (contra-, of staats-) terreur. 240 Palestijnen en 30 Israëlische soldaten komen bij de operatie om; 4.200 Palestijnen worden gearresteerd. Volgens Israëlische nieuwsmedia ontvangt familie van de dader van de aanslag in Netanja op 28 maart 2011 een herdenkingsplaquette uit handen van een Palestijnse minister.

2002, 27-28 maart

Top Arabische Liga in Beiroet. Nieuw ‘Arabisch Vredesinitiatief’.
De Saoedische kroonprins Abdullah doet een opzienbarend vredesvoorstel. Israël moet zich terugtrekken achter de grenzen van 1967. In de ontruimde gebieden komt een Palestijnse staat, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Er moet een fatsoenlijke regeling komen voor de Palestijnse vluchtelingen van 1948 en 1967. In ruil daarvoor zal de Arabische wereld Israël erkennen en met dat land normale betrekkingen onderhouden.

2002, 27 maart

Bloedige zelfmoordaanslag in Netanja: 29 doden. Operatie Defensive Wall.
In het Parkhotel in Netanja brengt een Palestijnse terrorist in de volle eetzaal – op een feestdag en tijdens een paasmaaltijd – een zware bom tot ontploffing. Er vallen 29 Israëlische doden en meer dan 170 gewonden. Hamas en de Al-Aksa-martelarenbrigades eisen de aanslag op. Sjeik Yassin, bekend als organisator van zelfmoordaanslagen, legt een verband met de topconferentie in Beiroet: “het Palestijnse volk zal de strijd voortzetten”. Het Israëlische leger start als antwoord op de aanslag een offensief verspreid over de Westbank: operatie Defensive Wall (zie 29 maart).

2002, 13 maart

VN-resolutie: twee staten.

TDe Veiligheidsraad van de VN neemt resolutie 1397 aan: voor het eerst is sprake van twee aparte staten, Israël en Palestina, beide binnen veilige en wederzijds erkende grenzen.

2002, 27 januari

Eerste zelfmoordaanslag door een 20-jarige Palestijnse vrouw gepleegd.

2002, 10 januari

Israël vernietigt startbaan Palestijnse luchthaven.
Volgens een Israëlische woordvoerder is het de Israëlische reactie op de Tweede Intifada, de reeks (zelfmoord-) aanslagen die Fatah, Hamas en andere Palestijnse terreurorganisaties uitvoeren op Israëlische burgers. De nu onklaar gemaakte Yasser Arafat International Airport was in 1998 door de Amerikaanse president Clinton geopend.

2002, 4 januari

Israël entert de Karina-A in de Rode Zee. Het schip vervoert wapentuig voor de Palestijnen.

2002

Israëlische minister Elon komt met nieuw vredesvoorstel.
Het “Israëlische initiatief”.

2002

IDF doet aanvallen op het regeringscomplex van Arafat in Ramallah.

2001, 24 december

Sharon verbiedt Arafat de toegang tot Bethlehem.

Sinds de geboortestad van Jezus Christus in 1995 in handen kwam  van de Palestijnse autoriteit heeft Arafat de middernachtmis in Bethlehem bezocht. Sharon eist dat hij de moordenaars van de Israëlische minister Zeevi (17 oktober) eerst oppakt: volgens de Israëlische premier bevinden ze zich in vrijheid in Ramallah. Onder meer de EU en het Vaticaan bekritiseren Sharon om zijn stap.

2001, 16 december

Arafat roept op alle militaire acties tegen Israël te staken. Drie weken later verbreekt Israël de rust met de liquidatie van Karmi XXX Bron Gresh pag 187

2001, 5 december

VN-conferentie in Geneve.
Mary Robinson xxx beschuldigt Israël ervan, stelselmatig het internationaal recht te schenden. Ook uit ze kritiek op de afsluiting van steden en dorpen, de vernieling van land en de Israëlische politiek om Palestijnen het recht op onderwijs en gezondheidszorg te onthouden. Arabische woordvoerders stellen voor een tribunaal op te zetten om Israël te kunnen veroordelen voor oorlogsmisdaden. Volgens veel waarnemers eindigt ook deze bijeenkomst, net als die in Durban in september, in een anti-Joodse hetze.

2001, 2 december

Zelfmoordaanslag in Haifa: 15 doden
Vlak voor lunchtijd komt een zelfmoordbom tot ontploffing in bus no. 16 van Egged. Er vallen 15 doden en 40 gewonden. Hamas eist de aanslag op.

2001, 1 december

Twee zelfmoordaanslagen in Tel Aviv.
Op zaterdagavond ontploft in het als altijd drukbezochte voetgangersgebied van de Ben Yehudastraat een bom. Twintig minuten later een tweede, een autobom. Er vallen 11 doden en meer dan 120 gewonden. Hamas eist beide aanslagen op.

2001, december

IDF omsingelt hoofdkwartier Arafat in Ramallah.

2001, 29 november

Palestijnse zelfmoordaanslag op bus.
Egged-bus no. 823 is op weg van Nazareth naar Tel Aviv. Er komen 3 burgers om en er vallen 9 gewonden. Fatah en Islamic Jihad eisen de aanslag op.

2001, 27 november

Palestijnse terroristen plegen aanslag in Afula.
Twee terroristen schieten hun Kalashnikov’s leeg op een aantal wachtenden bij het busstation. Er vallen 2 doden en 50 gewonden. Fatah in Islamic Jihad eisen de aanslag op.

2001, 10 november

Speech van Bush voor VN. Gebruikt voor het eerst het woord Palestina.

2001, 28 okt

Terreuraanslag van twee Palestijnse politiemensen.
Ze openen het vuur vanuit hun auto op de wachtenden bij een bushalte in Hadera. Er vallen 7 doden en meer dan 30 gewonden. De Islamitische Jihad eist de aanslag op.

2001, 17 okt

Israëlische minister Ze’evi geliquideerd in Jeruzalem.
Minister van Toerisme Rehavam Ze’evi wordt in een hotel om het leven gebracht. Hij krijgt twee kogels door het hoofd. De aanslag wordt opgeëist door het PFLP.

2001, 4 okt

Palestijnse terrorist pleegt aanslag in Afula.
Locatie: busstation. De man is vermomd als Israëlisch parachutist. Hij opent het vuur op de wachtenden. Er vallen 3 doden en er raken 13 mensen gewond. Al Fatah eist de aanslag op.

2001, 19 september

IDF verwoest bouwplaats zeehaven Gaza.

Volgens het Israëlisch leger gebruiken Palestijnse terroristen de plek om mortieren af te vuren op Israël. Om verdere aanvallen te voorkomen vernietigt Israël het in 1996 o.m. door Ballast Nedam opgestarte project. Het project was al jaren in het beginstadium en bestond nog slechts uit enkele barakken en wat graafwerk. Nederland had vele miljoenen euro’s toegezegd. Over de beschuldiging van terroristisch misbruik komt geen duidelijkheid. Een Palestijnse woordvoerder verklaart dat Israël erop uit is de onafhankelijkheid van de Palestijnen te torpederen. Het Nederlandse ministerie van Buza zegt toe de achtergronden te zullen onderzoeken.

2001, 11 september

Islamistische terreur in Amerika: ‘9-11’.
In New York boren twee gekaapte vliegtuigen zich met passagiers in de torens van het WTC. De torens storten in. In Washington is het Pentagon doelwit. Bij Pittsburgh in Pennsylvania stort een vierde toestel neer, naar later blijkt door toedoen van passagiers. Er zijn ongeveer 3.000 dodelijke slachtoffers en 6.000 gewonden. Voor president Bush zijn de aanslagen reden om Afghanistan XXX en later Irak binnen te vallen. Andere gevolgen van ‘9-11’ zijn de toenemende belangstelling (en angst: islamofobie) voor de islam, toenemend islamisme, meer focus op islamitische terreur en verdere veroordeling van Israël voor agressie tegen de Palestijnen. De jacht op de terreurleider die als organisator wordt gezien, Osama bin Laden, is geopend. In 2011 boeken  Amerikaanse navy seals succes: op 2 mei wordt hij in een zwaarbeveiligde woning in Pakistan door het hoofd geschoten. Om te voorkomen dat zijn graf een bedevaartsoord wordt krijgt hij een zeemansgraf.

Niet veel later duiken complottheorieën op. Israël (de Mossad) zou erachter hebben gezeten, of anders Bush zelf, vanwege zijn ‘vreemde gedrag en reacties’. Ook de eigenaars van de wolkenkrabbers worden verdacht gemaakt. Van de 19 daders blijken er 15 afkomstig uit Saoedi-Arabië. Joden zouden van tevoren op de hoogte zijn geweest ‘want die waren die dag niet in de gebouwen aanwezig’: de laatste aantijging is aantoonbaar onwaar.

2001, 31 augustus t/m 7 september

VN-wereldconferentie tegen racisme in Durban.
Kofi Annan uit zware kritiek op Israël. Antisemitisme viert volgens veel waarnemers de boventoon. Zelfs Amnesty International bekritiseert de conferentie.

2001, 27 aug

Aboe Ali Mustafa vermoord door de Israëlische geheime dienst.
Mustafa is de chef van de PFLP (Popular Front Liberation Palestine) en de opvolger van George Habash. Een Israëlische helikopter schiet een raket door het raam van zijn studeerkamer in Ramallah. De actie is onderdeel van de nieuwe Israëlische tactiek om terreurleiders zonder vorm van proces uit te schakelen.

2001, 9 augustus

Zelfmoordaanslag in centrum Jeruzalem.
Locatie: pizzeria Sbarro, hoek King Georgestraat en Jaffastraat. Er vallen 15 doden en meer dan 130 gewonden. Hamas en Islamitische Jihad eisen de aanslag samen op.

2001, 16 juli

Zelfmoordaanslag in Binyamina.
Bij een bushalte vlak bij het station ontploft een bom. Er vallen 2 doden en 11 gewonden. De Islamitische Jihad eist de aanslag op.

2001, 1 jun

Zelfmoordaanslag in Tel Aviv: 21 doden.
Locatie: discotheek Dolphinarium, waar veel Israëlische jongelui bij elkaar komen. Er vallen 21 doden en meer dan 100 gewonden. Zowel de P.I.J. als de ‘Palestijnse Hezbollah’ eisen de verantwoordelijkheid op.

2001, 30 april  

Publicatie van het Mitchell-rapport.
Het rapport is samengesteld o.l.v. de Amerikaanse diplomaat/politicus George John Mitchell. Het roept beide partijen op het geweld te staken en terug te keren naar de onderhandelingstafel. Israël moet stoppen met de uitbreiding van nederzettingen. In brede kring wordt het positief ontvangen. Sharon wijst de aanbeveling over nederzettingen af. Het integrale rapport (in de Engelse taal) is terug te lezen op onder meer http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Peace/Mitchellrep.html

 2001, 18 mei

Zelfmoordaanslag in Netanja.
Er vallen 5 doden en meer dan 100 gewonden. Hamas eist de aanslag op.

2001, mei

Paus Johannes Paulus II bezoekt Syrië.

2001, 17 apr

Eerste Israëlische inval ‘militaire herbezetting’ van Gazastrook na Oslo.

XXX

2001, 27 maart

Arabische Liga komt bijeen.
XXX Waar? Deze 13e vergadering wordt afgesloten met een oproep: handhaving van de boycot tegen Israël.

2001, 4 maart

Zelfmoordaanslag in Netanja.
Er vallen 3 doden en 60 gewonden. Hamas eist de verantwoordelijkheid op.

2001, 1 maart

Zelfmoordaanslag in Tel Aviv.
Locatie: kruispunt Mei Ami, bij de taxistandplaats Tel Aviv-Tiberias. Er vallen 1 dode en 9 gewonden.

2001, 14 februari

Palestijnse terrorist pleegt aanslag bij bushalte.
De man rijdt in op een groep mensen die wacht bij een bushalte. Slachtoffers: 8 Israëlische soldaten, 25 gewonden. Locatie: ten zuiden van Tel Aviv.

2001, 6 februari

Sharon tot premier van Israël gekozen.
Barak van de Arbeidspartij had eerder zijn ontslag aangeboden. Sharon is leider van de rechtervleugel van Likoed. Voor de politieke aardverschuiving (‘een ruk naar rechts’; Sharon krijgt 62,5% van de stemmen) in Israël worden drie oorzaken genoemd: 1) de gruwelijke beelden die op tv te zien zijn, onder meer van gelynchte soldaten, 2) de stroom zelfmoordaanslagen van de laatste tijd, en 3) de opnieuw mislukte vredesbesprekingen (in Taba). Israël kiest voor de harde hand. Sharon belooft “vrede en veiligheid”. In werkelijkheid neemt de wederzijdse agressie toe: nieuwe Palestijnse zelfmoordaanslagen en nieuwe invasies en ‘strafexpedities’ van het Israëlische leger..

2001, 21-27 januari

Onderhandeling tussen Palestijnse en Israëlische teams in Taba.
VS-president Clinton neemt het initiatief om te pogen het conflict op te lossen. De poging strandt omdat beide partijen weigeren een stap te zetten. In een slotverklaring erkennen partijen dat ze nooit eerder zo dicht bij een akkoord zijn geweest.

2000, 12 december

George W. Bush 43e president van de VS.
De strijd ging tussen Bush en Gore. Pas vandaag is duidelijk geworden wie de winnaar is.

2000, 22 november

Bomauto ontploft in centrum Hadera.
Het is spitsuur en het doel is een bus. Er vallen 2 doden en 60 gewonden. Hamas eist de aanslag op.

2000, 20 november

Bomaanslag op schoolbus met kinderen.
De bus is afkomstig uit het dorp Kfar-Darom. Er vallen 2 doden en 9 gewonden. XXX Opgeëist door:

2000, 2 november

Bomaanslag op markt in Jeruzalem.
Locatie: in de buurt van de Mahane Yehudamarkt. Er vallen 2 doden en 6 gewonden. De Islamitische Jihad eist de aanslag op.

2000, 21 okt

Buitengewone zitting van de Arabische Liga.
Voorzitter: Mubarak. Er wordt waardering uitgesproken voor de intifada. De Palestijnse terreur wordt aangemoedigd.

2000, 17 oktober

Conferentie in Sharm-al-Sheikh.
Gastheer is president Mubarak van Egypte. De onderhandelingen leiden tot vorming van de Mitchell-commissie, die op 30 april 2001 een rapport uitbrengt over de gang van zaken rond de al-Aqsa Intifada. Ook bevat het aanbevelingen om de rust te doen weerkeren.

2000, 12 oktober

Zelfmoordaanslag op USS Cole: 19 doden.

Het incident vindt plaats in de haven van Aden (Jemen) waar de torpedobootjager dieselolie aan het tanken is. Zeventien Amerikaanse matrozen en twee terroristen komen om. Al-Qaeda eist de verantwoordelijkheid voor de aanslag op.

2000, 12 oktober

Woedende Palestijnse menigte lyncht twee Israëlische reservisten  
De soldaten raken (op hun tocht naar XXX) de weg kwijt en nemen per abuis de verkeerde afslag op een snelweg op de Westoever. Ze worden door politiemensen van Arafat aangehouden en voor ondervraging in een politiebureau in Ramallah vastgehouden. Op het politiebureau worden ze door een menigte met messen gestoken en doodgeslagen. Een van de lijken wordt in brand gestoken. Palestijnse toeschouwers dansen en lachen. Het incident wordt gefilmd en komt over de hele wereld op tv. De volksagressie zou zijn gewekt door het – ook wereldwijd vertoonde – schietincident (Moh. al-Durrah) van 30 september.

2000, 30 september

Schietincident met Mohammed al-Dura (of: al-Durrah).
Het jongetje zou zijn omgekomen tijdens een vuurgevecht bij Netzarim (een Joodse nederzetting in de Gazastrook) tussen Israëlische soldaten en Palestijnse ‘militanten’. Het incident wordt gefilmd door een Palestijnse cameraman van France2. In de hele wereld ontstaat grote verontwaardiging, gericht tegen Israël. Achteraf  komen Duitse onderzoekers tot de conclusie dat het kind moet zijn omgekomen door opzettelijk Palestijns vuur. Ook in Frankrijk ontstaat twijfel. Er komen berichten dat het kind helemaal niet is overleden maar dat een ander kind is begraven. Een uitvoerig verslag van het omstreden incident en de nasleep ervan is te vinden op http://en.wikipedia.org/wiki/Muhammad_al-Durrah_incident.

2000, 29 september

Tweede Intifada begint.
Volgens veel nieuwmedia is de aanleiding een wandeling van de rechtse oppositieleider van Israël, Sharon, over de Tempelberg, een dag eerder. Achteraf wordt aangetoond  dat de opstand al maanden eerder (volgens sommigen zelfs een half jaar) is voorbereid. Palestijnse politici bevestigen dat later, onder meer t.o. een Arabische krant. Over de wandeling van Sharon was vooraf onderhandeld: de Waqf, het islamitische bestuur van de Tempelberg, had er toestemming voor gegeven. XXX Opkomst van Tanziem en Al-Aksa Martelarenbrigades: twee onderafdelingen van Fatah. Ze worden rechtstreeks aangestuurd door Arafat.

2000, 11-24 juli

Camp David-onderhandelingen mislukt.
De onderhandelingen tussen Arafat en Barak, onder leiding van Bill Clinton, lopen op niets uit. Volgens veel bronnen loopt Arafat op 24 juli met opzet weg nadat partijen dichter bij vrede geweest

zouden zijn dan ooit. Andere bronnen melden dat de gestelde voorwaarden zo ongunstig waren dat Arafat ze in deze vorm nooit aan zijn volk had kunnen presenteren. In Damascus (Syrië) breken n.a.v. de onderhandelingen rellen uit. Soennitische terroristen doen een poging tot staatsgreep, die bloedig wordt onderdrukt. De mislukking wordt algemeen gezien als voorbode van de nieuwe Palestijnse opstand, de Al-Aksa-intifada, die eind september uitbreekt. Ook wordt gesteld dat Arafat de opstand begon om de mislukking van Camp David te camoufleren.

2000, 10 jun

President Assad van Syrië overlijdt.
Zijn zoon Bashir volgt hem op.

2000, 24 mei

Israël trekt zich (vervroegd) uit Libanon terug.

De terugtrekking was eerder gepland voor 7 juli. XXX

2000, maart

Vredesonderhandeling tussen Israël en Syrië mislukt.
De Syrische president Assad weigert een Israëlisch vredesvoorstel, ontwikkeld door VS-president Clinton XXX in Geneve, te accepteren.

2000

Het leger van Libanon verslaat de Takfir.

2000

Koerdische vrijheidsstrijd eist veel mensenlevens.
Twintig jaar geweld tussen Koerdische vrijheidsstrijders (of: terroristen) en Turkse troepen heeft bijna 40.000 mensen het leven gekost.

1999, 5 september

Vredesakkoord tussen Israël en de Palestijnen (Wye II).
De socialistische premier Barak van Israël tekent in de Egyptische badplaats Sharm el-Sheikh een vredesverdrag met Arafat. Over en weer worden fraaie beloftes gedaan: ze worden niet nagekomen.

1999, 24 juni

Hezbollah vuurt opnieuw raketten af op Noord-Israël.
Meer dan 60 Katoesjaraketten dalen neer op Noord-Israël, w.o. het stadje Kiriat Shemona. Er vallen 2 doden en bijna 40 gewonden. De schade is enorm. Israël reageert met bombardementen op de economische infrastructuur van Libanon. Gevolg: 8 doden en 62 gewonden. Syrië spreekt van een ‘barbaarse daad’.

1999, 18 mei

Hezbollah vuurt 49 Katoesja-raketten af op Noord-Israël.

1999, 17 mei

Barak 10^e premier van Israël.
Ehud Barak, leider van de Arbeidspartij en voormalig generaal, wint met een ruime meerderheid. Hij belooft zo snel mogelijk vrede met de Palestijnen te zullen sluiten. Zittend premier Netanyahu is de grote verliezer. Barak weigert – vanwege tegenwerking en aanslagen – de Wye River-overeenkomst verder uit te voeren.

1999, 4 mei

Aan de periode van Palestijns zelfbestuur, volgens de DOP (13 september 1993) komt een eind. De PLO gaat akkoord met opschorting van het uitroepen van een onafhankelijke Palestijnse staat.

1999, 7 februari

Koning Hoessein van Jordanië overlijdt.

1999, 7 februari

Abdullah II koning van Jordanië

1999

Al-Aksa Martelarenbrigades ontstaan in de Gazastrook.

1998, 17 december

Operatie Desert Fox (Woestijnvos) begint.
De VS en Groot-Brittannië lanceren grootscheepse raketaanvallen op Irak. De aanvallen starten binnen 24 uur nadat Richard Butler (VN), heeft gerapporteerd dat Saddam Hoessein de inspecties tegenwerkt. Volgens sommige commentatoren is bescherming van Israël een belangrijk motief.

1998, 14 december

Clinton bezoekt de Palestijnse Autonome Gebieden.

Samen met Yasser Arafat is de president van de VS ook aanwezig bij de feestelijke opening van de nieuwe luchthaven in het zuiden van de Gazastrook.

1998, 24 november

Luchthaven Gaza open.
De eerste Palestijnse luchthaven, de Yasser International Airport, is tot stand gekomen conform de bepalingen van de Oslo-akkoorden (fase II) en het Wye memorandum. Drie jaar later zal de luchthaven grotendeels worden verwoest door het Israëlisch leger vanwege ‘Palestijnse agressie tijdens de Tweede Intifada’. Ook de in 1996 gestarte aanleg van een zeehaven wordt met dezelfde motivatie ongedaan gemaakt (2001).

1998, 23 november

Hezbollah vuurt 30 Katoesja-raketten af op het noorden van Israël.

1998, 23 okt

Wye-memorandum: akkoord tussen Israël en de Palestijnen.
Land voor vrede. Het akkoord (titel: Wye River Memorandum) wordt gesloten tussen Arafat en de Israëlische premier Netanjahoe. Twee maanden later schort Israël de uitvoering ervan op: Arafat houdt zich volgens de Israëlische regering niet aan de afspraken. Hij heeft beloofd streng te zullen optreden tegen Palestijnse terroristen en eigen politiemensen die acties uitvoeren tegen Israël. Daarvoor in ruil is hem 13% extra grondgebied op de Westbank aangeboden. XXX

1998, 7 aug

Bomaanslagen op Amerikaanse ambassades.
In Nairobi (Kenia) en Dar-es-Salaam (Tanzania) komen door aanslagen met bomauto’s 223 mensen om en vallen meer dan 4.500 gewonden. De aanslagen worden aan Al-Qaeda toegeschreven. Op het hoofd van Bin Laden komt een prijs te staan van 5 miljoen dollar.

1998, jul

De VN verhoogt de status van de Palestijnse delegatie.

1998, mei

Al-Qaeda publiceert manifest.
Osama bin Laden roept moslims op hun plicht te vervullen: er moeten zoveel mogelijk krachten worden gemobiliseerd om de vijanden van Allah aan te vallen en te beschadigen. Even later verschijnt een soortgelijke publicatie onder de titel “Amerika en de Derde Wereldoorlog”.

1998

Paus Johannes Paulus II verklaart Edith Stein zalig.
Edith Stein was een in 1891 geboren Duitse Jodin met ‘profetische gaven’. Ze bekeerde zich in 1922 tot het r.k. geloof. Al in 1933 waarschuwde zij paus Pius XI dat de Kerk zich moest uitspreken over de Jodenvervolging. De Gestapo deporteerde haar uit een Nederlands Karmelietenklooster (in Echt, L.) naar Auschwitz, waar ze werd vermoord.

1997, 6 december

Erdogan: “Minaretten zijn onze bajonetten…

…, koepels onze helmen, moskeeën onze kazernes en gelovigen onze soldaten.” De tekst wordt opgevat als aanzetten tot haat. De latere premier van Turkije wordt in hoger beroep veroordeeld tot 120 dagen gevangenisstraf plus een levenslang verbod op politieke activiteiten. XXX voortgang vermelden

1997, 17 november

Terreur in Luxor (Egypte): 62 doden.
Zes islamitisch-fundamentalistische terroristen schieten Europese en Japanse toeristen neer. De terreurdaad is vermoedelijk uitgevoerd door mannen van Al-Qaeda. Vermoedelijk omdat wellicht vanwege de wereldwijd enorme verontwaardiging niemand de aanslag heeft opgeëist. De aanslag kost 58 toeristen en 4 Egyptenaren het leven.   

1997, 26 sep

Liquidatie Hamasvoorman Mashal mislukt.
De Israëlische geheime dienst faalt in een poging Khaled Mashal met een gifinjectie uit de weg te ruimen. Hamas eist met succes tegengif om het leven van hun man te redden. Gevolg: gevangenenruil, waarbij Yassin vrijkomt.

1997, 25 sep

Israël laat 35 Palestijnse gevangenen vrij.
Gevangenenruil. Israël ruilt twee in Jordanië gearresteerde agenten van de Mossad uit. Verondersteld terreurleider van Hamas sjeik Yassin komt (voor de tweede keer) vrij. Op 5 oktober komt hij triomfantelijk in Gaza aan. Op de vrijlating ontstaat achteraf kritiek, omdat Yassin zich na zijn vrijlating actief inzette voor de organisatie van Palestijnse zelfmoordacties.

1997, 18 sep

Terreuraanslag in Cairo: 10 doden.

1997, 5 sep

Hezbollah doodt 12 Israëlische mariniers.
Een elite-eenheid van de Israëlische marine voert een operatie uit ten noorden van Tyr. Ze lopen in een hinderlaag. Twaalf soldaten worden gedood.

1997, 5 sep

Driedubbele terreuraanslag in Jeruzalem. Er vallen 5 doden.
De aanslagen hebben plaats in het Ben Yehuda winkelcentrum. Naast de doden vallen er meer dan 180 gewonden.

1997, 30 jul

Dubbele zelfmoordaanslag in Jeruzalem.
Locatie: de Mahana Yehuda-markt. Er vallen 16 doden en meer dan 170 gewonden.

1997, 21 maart

Bomaanslag in Tel Aviv: 3 doden.
Locatie: terras van populair en drukbezocht café Appropo. Er vallen 3 doden en 48 gewonden.

1997, 13 maart

Jordaanse militair vermoordt 7 Israëlische schoolmeisjes.
Het ‘incident’ heeft plaats in een gezamenlijk Israëlisch-Jordaans park, het Eiland van de Vrede. Drie dagen later toont Hoessein, de koning van Jordanië, tijdens een bezoek aan Israël, zijn medeleven. De dader krijgt in Jordanië levenslang. Veertien jaar later, in februari 2011 roept de Jordaanse minister van justitie op tot zijn onmiddellijke vrijlating en noemt de moordenaar een held van het Jordaanse volk.

1997, 15 januari

Israël en de PLO tekenen protocol inzake Hebron.
Hebron wordt in twee zones verdeeld. Israël behoudt het historische centrum. De Israëlische troepen zullen zich direct uit de regio terugtrekken (op 18-1 uitgevoerd).

1996, 8 okt

Arafat op bezoek in Israël.

1996, okt

De Franse president Chirac bezoekt Israël.

1996, 27-29 september

Geweld tussen Israëli’s en Palestijnen: 90 XXX doden.
Bloedige botsingen tussen Israëli’s en Palestijnen nadat Israël een tunnel onder de Tempelberg heeft blootgelegd. Er komen 65 Palestijnen en 15 Israëli’s om.

1996, sep

Palestijnse rellen n.a.v. vermeende tunnel onder Al-Aksa.
Palestijnse bronnen verspreiden een vals gerucht dat Israël de fundamenten van de Al-Aksamoskee ondermijnt, d.m.v. van een als toeristische attractie te openen poort. Bij rellen vallen meerdere dodelijke slachtoffers. XXX aan welke kant?

1996, 23 augustus

Osama bin Laden verklaart het Westen de oorlog.

Hij verwijst naar een oproep tot jihadplicht van Ahmad ibn Taumiyyah (1263-1328): ‘er is na het geloof geen andere plicht dan de strijd tegen de vijand die het leven en de godsdienst corrumpeert’ Dit is een onvoorwaardelijke plicht.’ XXX check citaat Een serie aanslagen volgt, uitmondend in een zware slag voor het Westen: ‘9-11’. Vele aanslagen volgen, maar minder spectaculair dan wolkenkrabbers binnenvliegende vliegtuigen. Steden als Madrid en Amsterdam in 2004, Londen in 2005 en Parijs bij herhaling komen in het nieuws als doelwit van Islamistische terreur.

1996, 2 jun

Netanyahu gekozen tot minister-president.
De leider van de rechtervleugel van Likoed neemt met zijn coalitie van rechts, extreemrechts en religieuze partijen de regering van Peres over. Het zijn de eerste directe premiersverkiezingen. Hij dankt zijn overwinning aan mede een reeks zelfmoordaanslagen, uitgevoerd door Hamas.

1996, jun

Topontmoeting islamitische terreurleiders in Iran.
In Teheran komen leiders van terreurorganisaties als Al-Qaeda, Hamas, Hezbollah, Palestijnse Islamitische Jihad, PKK bij elkaar voor een tweedaagse topontmoeting. Er worden afspraken gemaakt over financiële en militaire samenwerking.

1996, 22 apr

Palestijnse Raad belooft handvest te herzien en passages (vernietiging Israël) te schrappen.
Op 4 mei bevestigen Arafat en het PNC de afspraken, maar in de praktijk is de tekstaanpassing niet uitgevoerd (XXX vis. medio 2008).

1996, 18 april

Israëlische aanval op VN-vluchtelingenkamp bij Kana (Qana): meer dan 100 burgerdoden.

1996, 18 apr

Terreur in Cairo: 18 Griekse toeristen dood.

1996, april

Operatie Druiven der Gramschap (Grapes of Wrath)
De actie van de IDF heeft plaats in het zuiden van Libanon en Galilea en is een vergelding voor tientallen aanslagen met honderden Katoesjaraketten (in een paar dagen tijd 133 stuks), afgevuurd vanuit Libanon door Hezbollah. Op de 27^e kondigen partijen een staakt-het-vuren af.

1996, 2 maart

Vier zelfmoordaanslagen van Hamas: 60 Israëli’s dood.
In een paar dagen tijd vindt een reeks aanslagen plaats, onder meer in Jeruzalem (op bus no. 18) met 19 doden en in Tel Aviv (winkelstraat Dizengoffstraat) met 13 doden. Alle aanslagen worden op rekening geschreven van Hamas.

1996, maart

De Turkse president Demirel bezoekt Israël en tekent een defensieakkoord.

1996, 25 februari

Palestijnse zelfmoordaanslag bij Ashkelon.
Locatie: verzamelplaats van Israëlische lifters, even buiten de stad. Er valt één dode. De actie wordt opgeëist door Hamas.

1996, 24 februari

Palestijnse zelfmoordaanslag in Jeruzalem.
In bus no. 18 brengt een zelfmoordterrorist een bom tot ontploffing bij het Centraal Busstation van Jeruzalem. Er vallen 26 doden: 19 burgers en 7 soldaten. Hamas eist de aanslag op.

1996, 20 januari

Eerste verkiezingen voor Palestijnse Autoriteit: Arafat eerste president.
De P.R. telt 88 XXX of 80? XXX zetels. De opkomst is 80%. Fatah krijgt 50 zetels. Arafat wordt met 88% van de stemmen president. Hamas e.a. boycotten de verkiezingen.

1996, januari

Weizman, Israël’s president, brengt een staatsbezoek aan Duitsland.

1996, januari

Koning Hoessein van Jordanië bezoekt Israël.

1996, januari

IDF liquideert Yehia Ayache.
Ayachae staat bekend als professioneel bommenmaker van Hamas. Hij sneuvelt door een ‘explosive device’ dat in zijn mobiele telefoon is gemonteerd. De liquidatie heeft plaats nadat in Israël tientallen burgers door aanslagen van Hamas zijn omgekomen. Als wraak pleegt Hamas een nieuwe serie bloedige aanslagen in Jeruzalem, Tel Aviv en Ashkelon. Er vallen meer dan 100 doden; de regering-Peres wankelt.

1995, 28 november

Verklaring van Barcelona. Euro-mediterraan partnerschap.
Het partnerschapsverdrag wordt afgesloten met Algerije, Cyprus, Egypte, Israël, Jordanië, Libanon, Malta, Marokko, Syrië, Tunesië, Turkije en de Palestijnse Autoriteit. De relatie met Israël leidt tot protesten van anti-Israëlische organisaties in o.a. ons land. Zie verder http://europa.eu/legislation_summaries/external_relations/relations_with_third_countries/mediterranean_partner_countries/r15001_nl.htm

1995, 4 november

Yitzhak Rabin, premier van Israël, vermoord door rechts-extremistische jood.
De opzienbarende gebeurtenis vindt plaats op het moment dat een vredesakkoord dichtbij lijkt en is onderwerp van complottheorieën. Kritische commentatoren uiten twijfel. Er is sprake van ‘een of twee kogels door de borst’, terwijl uit filmmateriaal blijkt dat de moordenaar, Yigal Amir, een Israëlische student rechten, hem in de rug schiet. Shimon Peres neemt de taken van Rabin over.

1995, 31 okt

Leider Islamitische Jihad geliquideerd.
In Malta wordt Fahti Shikaki geliquideerd, vermoedelijk door Israëlische agenten. Hij was de leider van de terreurgroep P.I.J., de Palestijnse Islamitische Jihad, met het hoofdkantoor in Damascus.

1995, 28 september

Oslo II. Nieuwe akkoorden tussen Israël en de PLO
De ondertekening vindt plaats in het Witte Huis in Washington. Er zal een Palestijnse Autoriteit worden gevestigd en het Palestijns zelfbestuur op de Westbank zal worden uitgebreid. Arafat en Rabin zijn de ondertekenaars.

1995, 21 aug

Palestijnse aanslag op bus in het noorden van Jeruzalem. Er vallen 4 doden.

1995, 24 juli

Palestijnse zelfmoordaanslag in Ramat Gan.
Gericht tegen een lijnbus. Er vallen 6 doden.

1995

“Militant’ hoofdkwartier Hamas verhuist naar Damascus.

1995

Zelfmoordaanslagen twee bussen Jeruzalem: 45 doden. XXX

1994, 26 oktober

Vredesverdrag tussen Israël en Jordanië.
Het verdrag wordt gesloten tussen Rabin (premier van Israël) en koning Hoessein van Jordanië. Rabin, Peres (op dat moment minister van BZ van Israël) en Arafat krijgen als aanmoediging op 10 december 1994 de Nobelprijs voor de Vrede.

1994, 23 okt

Terreur in Egypte: Britse toerist dood.

1994, 19 oktober

Zelfmoordaanslag op lijnbus no. 5 in Tel Aviv.
Locatie: Dizengoffplein, een belangrijke verkeersader. Deze eerste zelfmoordaanslag wordt opgeëist door Hamas. Er vallen 22 doden: 21 Israëli’s en een Nederlander.

1994, 14 oktober

Nobelpijs voor Arafat (PLO), Peres en Rabin (Israël).
De prijs is een aanmoediging voor het voortzetten van het vredesproces en een beloning voor wat al is bereikt.

1994, 14 oktober

Ontvoerde Israëlische soldaat komt om bij mislukte bevrijdingspoging.
Een elitecommando van de IDF slaagt er niet in de ontvoerde soldaat Nachson Mordechai Wachsan levend te bevrijden uit handen van een Hamas-eenheid. Ook drie Hamasstrijders en een Israëlische officier komen om.  

1994, 18 juli

Bomaanslag op AMIA-gebouw Buenos Aires: 85 doden.
Locatie: centrum Joodse stadswijk. Er vallen 85, meest Joodse, doden. De Libanese terreurorganisatie Hezbollah ontkent betrokkenheid. Later blijkt een lid van deze organisatie, Ibrahim Hoessein Berro, de dader te zijn.

1994, 1 juli

Arafat keert triomfantelijk uit Tunesië terug.
Na een jarenlange ‘ballingschap’ in Tunesië komt hij met een groep PLO-strijders terug en vestigt zich in de Gazastrook. Zijn organisatie is eerst met grof geweld door Hoessein verjaagd uit Jordanië. Vervolgens is de PLO door Syrische en Israëlische troepen uit Libanon verjaagd. Ze zijn – met Franse hulp – verhuisd naar Tunesië. De intocht in Gaza – in een rij auto’s – gaat gepaard met wapperende vlaggen en schoten in de lucht. Hij wordt voorzitter van de Palestijnse Nationale Autoriteit. XXX ter Horst Palest terreurbaas

1994, 18 mei

Israël trekt zich uit Gaza Stad en Jericho terug.
De terugtrekking wordt uitgevoerd als gevolg van de Oslo-akkoorden.

1994, 4 mei

Cairo: overeenkomst tussen Israël en de PLO
Arafat en Rabin bereiken een akkoord over de tenuitvoerlegging van de Beginselverklaring (DOP): autonomie voor Gazastrook en Jericho. XXX

1994, 13 apr

Zelfmoordaanslag in Israëlische stad Hadera.
Locatie: busstation. De aanslag wordt opgeëist door Hamas. Er vallen 5 doden. Ook de dader komt om.

1994, 6 apr

Aanslag met autobom in het centrum van de Israëlische stad Afula.
Direct naast een autobus komt een auto vol explosieven tot ontploffing. Er vallen 9 doden. De aanslag wordt opgeëist door Hamas, dat naam en leeftijd van de dader bekendmaakt: de 19-jarige Raid Zaqama.

1994, 29 februari XXX ?

Akkoord in Parijs tussen Israël en de PLO

XXX economische kwesties Gresh p184

1994, 25 februari

Slachtpartij: Israëlische arts vermoordt 29 Palestijnse moslims.
125 moslims raken gewond. Het incident vindt plaats in de moskee van Hebron. Veel Israëli’s keuren de moordpartij af. Orthodoxe joden juichen de actie toe en richten een monument op voor Baruch Goldstein, de moordenaar. Volgens diverse bronnen zou hij geïnspireerd zijn door de vele doden en gewonden die hij in de voorafgaande maanden gezien en verzorgd heeft. Zie ook 6 december 1993. Voor Palestijnse terreurleiders van diverse groeperingen vormt de gebeurtenis een legitimatie om een reeks zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers uit te (laten) voeren.

1994, 15 juni

Israël en het Vaticaan gaan diplomatieke betrekkingen aan.

Yossi Beilin, de Israëlische staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, verklaarde dat zijn regering vanaf nu het Vaticaan zal betrekken bij overleg over de heilige plaatsen in Jeruzalem. Met de Palestijnse Autoriteit en Jordanië bestaat al langer een overlegstructuur (Waqf). Afgelopen december troffen Israël en het Vaticaan een akkoord over het samen  bestrijden van antisemitisme en religieuze onverdraagzaamheid.

1993, 30 december

Het Vaticaan erkent Israël.

Antisemitisme, racisme en religieuze onverdraagzaamheid  bestrijden, zo luidt het gezamenlijk doel. Clinton staat direct klaar met felicitaties. Uit Iran komt protest: de erkenning van Israël als ‘illegale entiteit’ wordt een schandaal genoemd.  

1993, 24 december

Hamas liquideert Israëlische legercommandant.
Luitenant-kolonel Meir Mintz loopt in een speciaal daarvoor opgezette hinderlaag en vermoord.

1993, 6 december

Hamas vermoordt twee Israëli’s in Hebron.
Vader Mordechai en zoon Shalom van de familie Lapid komen om. Drie andere gezinsleden raken gewond. Baruch Goldstein, een uit de VS geïmmigreerde Israëlische arts, is snel ter plekke om assistentie te verlenen. Op 25 februari 1994 neemt hij wraak.

1993, 13 sep

Akkoord bereikt! Arafat en Rabin reiken elkaar de hand in Washington.
Zojuist hebben de tegenstanders op het grasveld van het Witte Huis de Declaration of Principles (DOP) ondertekend. Het akkoord tussen Israël en de PLO regelt interim-regelingen voor Palestijns zelfbestuur. Het is ondertekend door Simon Peres (Min. V Buza Israël) en Mahmoud Abbas. Warren Christopher XXX en Russisch Min v Buza Kosyrev tekenen als getuige. Pres Clinton, Arafat en Rabin kijken toe.

1993, 9 sep

Arafat erkent Israël.
De leider van de Palestijnen schrijft een brief aan premier Rabin van Israël. Daarin erkent hij Israël namens de PLO. Ook wist hij verder geweld af en zal hij voor Israël schadelijke clausules in het handvest van de PLO aanpassen.

1993, 20 aug

Oslo-vredesakkoorden. Declaration of Principles (DOP).
Arafat en Rabin ondertekenen een verdrag in Oslo. Het is het eerste akkoord dat voorziet in zelfbestuur voor de Palestijnen. Arafat en de PLO beloven de vernietiging van Israël uit hun handvesten te zullen schrappen (XXX tot op vandaag – 2022 – niet uitgevoerd). Israël erkent in ruil de PLO als gesprekspartner. Verder wordt een hele reeks andere afspraken gemaakt en beloftes gedaan.

1993, jul

Operatie Accountability (IDF)

1993, 16 april

Eerste zelfmoordaanslag (Hamas) in Israël

Even buiten de nederzetting Mechola blaast Tamam Nabulsi, lid van Hamas, zijn auto op naast een Israëlische bus. Twee passagiers komen om en vijf raken gewond.

1993, 1 apr

Zelfmoordaanslag bij Bet El. Er vallen 2 doden.
Opgeëist door Hamas.

1993

Einde Eerste Intifada.
Sommige commentatoren menen dat de Intifada al in 1991-1992 beëindigd is. De strijd zou 1162 Palestijnse Arabieren en 160 Israëli’s het leven hebben gekost. De cijfers zijn betwistbaar omdat volgens de IDF geen onderscheid is gemaakt tussen strijders en burgers. (Bron: doc. # 227)

1993, 26 februari

Aanslag Al-Qaeda op WTC New York

In de parkeerkelder van het WTC ontploft een bomauto. Er vallen 6 doden en meer dan 1.000 gewonden. De aanslag krijgt nauwelijks aandacht van de wereldpers. In september 2001 boekt de terreurgroep op dezelfde locatie een enorm succes.

1992, 29 december

Eerste terreuraanslag Al-Qaeda.

Bij een bomaanslag in een hotel in Aden (Jemen) komen twee mensen om. De aanslag was bedoeld om Amerikaanse soldaten te treffen. De opzet mislukt omdat de Amerikaanse troepen het hotel op dat moment al hadden verlaten. Een werknemer van het hotel en een Oostenrijkse gast komen om. De organisatie die de verantwoordelijkheid opeist is nieuw en onbekend. Op 11 september 2001 pleegt de terreurgroep  o.l.v. Bin Laden vier aanslagen in de VS en oogst ermee wereldwijd enorme aandacht.

1992, 8 december

Drie Palestijnen doden een Israëlische sergeant.
Hamas eist de actie op.

1992, 7 december

Palestijnen doden 3 Israëlische soldaten.

1992, 23 juni

Rabin (Arbeiderspartij) gekozen als mp van Israël

1992

Aanslag op Israëlische ambassade in Argentinië.
De actie wordt opgeëist door Hezbollah, maar er blijft onzekerheid en er ontstaat allerlei complottheorieën. Er vallen 22 doden. Eerder werd melding gemaakt van 29 of 26 slachtoffers.

1991,16 december

VN: zionisme niet langer vorm van racisme

Hiermee herroept de VN de in 1975 aangenomen resolutie 3379. 111 landen stemden voor, 25 tegen, met 13 onthoudingen.

1991, 30 oktober

Madrid: eerste vredesconferentie tussen Israël en Arabische landen.
De vredesconferentie wordt geopend door George Bush en Michael Gorbatsjov. Deelnemende landen: Egypte, Israël, Jordanië, Libanon, Palestina en Syrië. Het is de eerste keer dat Arabische landen bereid blijken met Israël om de tafel te gaan zitten. Het initiatief kwam van de Verenigde Staten van Amerika (pres. George Bush Sr). De VN-resoluties 242 en 338 vormen de basis van de besprekingen. Het belangrijkste resultaat is dat Israël en de Palestijnse leiders besprekingen zullen gaan voeren. Deze leiden uiteindelijk tot de (intussen omstreden) Oslo-akkoorden van 1993.

1991, 17 januari

1e Golfoorlog: VS en geallieerden vallen in Koeweit leger van Irak aan.
Operatie Desert Storm (in de VS ‘Gulf War’) begonnen. De Palestijnen (de Palestijnse leiders) kiezen de kant van Irak’s Saddam Hoessein en verliezen daarmee in de Golfstaten veel populariteit.

1991, 17 januari

Irakese Scud-raketten op Israël.
Een dag nadat de VS en geallieerden een oorlog zijn gestart tegen Irak krijgt Israël te maken met raketaanvallen. Er vallen doden en gewonden. Amerika weet het Israëlische leger van wraakacties te weerhouden door te dreigen met neerschieten. Ons land biedt hulp aan met Patriots, maar deze blijken verouderd. Wel komen we in actie met medisch materieel.

1991

Einde van de Sovjet-Unie.

1991

Hamas voegt gewelddadige aftakkingen samen.
Ze gaan samen verder onder de nieuwe naam Kassambrigades (formeel: Izz al-Din al-Qassam).

1990, 14 december

Hamas vermoord in Jaffa drie Joden.

1990, 2 december

Hamas pleegt aanslag op Israëlische lijnbus.
Bij de aanslag in de Israëlische stad Petach Tikwa vallen een dode en drie gewonden.

1990, 20 november

VN (veiligheidsraad) neemt resolutie 681 aan.
Verbod op handel met Irak. Het land mag voedsel importeren. Alle uitvoer, dus ook van olie, is verboden. Turkije en Syrië sluiten pijpleidingen uit Irak af.

1990, 2 aug

Golfcrisis barst los.
Irak valt o.l.v. Saddam Hoessein Koeweit binnen.

1990, 11 jun

Yitzak Shamir opnieuw gekozen tot pm van Israël.

1990, 9 apr

Arafat wijst eisen van Hamas af.
Hamas wenst in de PLO te worden opgenomen, maar eist 40% van de zetels in de Palestinian National Council op. Arafat wijst het verzoek af. Hij beschouwt Hamas als ‘de kinderen van Sharon’, omdat Israël Hamas eerder steunde.

1990

Kahane (Joodse terreurleider) vermoord in New York.
Kahane was leider van de Israëlische terreurorganisatie Kach, die in 1994 na een moordpartij door Kach-lid Goldstein tot verboden organisatie werd verklaard. De moordenaar was een Egyptische moslim, die vermoedelijk wraak wilde nemen voor de terreuractie van Goldstein.

1990

Massa-immigratie in Israël van Russische joden.

1990

Arafat (61) trouwt in Tunis met christelijke Palestijnse (27).
Zijn volk is verbaasd over het ‘geheime’ huwelijk, want Arafat heeft altijd verklaard dat hij getrouwd was met de Palestijnse zaak. In 1995 krijgt het paar een kind. In 2000 vertrekken moeder Suha Tawil en dochter Zahwa naar Parijs, ‘vanwege de door Israël veroorzaakte onrust in de Westbank’. Eind jaren ’90 komt het echtpaar in opspraak. Arafat vanwege torenhoge buitenlandse bankrekeningen, Suha vanwege een extreem uitgavenpatroon (volgens sommige bronnen op kosten van de Palestijnse Nationale Autoriteit). Ook komt ze in het nieuws vanwege opzienbarende anti-Israëlische uitspraken. XXX

1990

Syrische leger verslaat generaal Aoun.

1989, september

Israël verklaart Hamas tot verboden organisatie.
De stap is een reactie op Palestijns geweld, en vooral de tientallen door Hamas georganiseerde schietpartijen waarbij veel doden vallen.

1989, 16 juli

Eerste Palestijnse zelfmoordaanslag binnen de grenzen van Israël.

1989, 3 mei

Hamas ontvoert opnieuw Israëlische soldaat.

1989, mei

Israël arresteert Hamasleider Yassin.
Hij wordt tot twee keer levenslang veroordeeld wegens ontvoering van en moord op twee soldaten eerder dit jaar.

1989, 20 apr

VN-av veroordeelt gedrag Israël in bezette gebieden.
De Algemene Vergadering van de VN doet een oproep aan de Veiligheidsraad om maatregelen te nemen ter bescherming van Palestijnse burgers.

1989, 2 apr

PLO benoemt Arafat tot eerste president van Palestina.
Arafat is op dit moment al voorzitter van de organisatie. De benoeming heeft plaats uit naam van de centrale raad van de PLO (Central Council).

1989, 22 maart

US-ambassadeur Pelletreau onderhandelt met PLO.
Pelletreau is ambassadeur van de Verenigde Staten van Amerika in Tunesië. Op 14 december 1988 krijgt hij opdracht een diplomatieke dialoog te beginnen. Vandaag legt hij een verklaring af. Gesproken is over de veiligheidsrechten van Israël en de politieke rechten van het Palestijnse volk. De PLO is zich volgens de verklaring volledig bewust van het Amerikaanse standpunt over terrorisme en geweld.

1989, 16 februari

Hamas ontvoert Israëlische soldaat.

1989, 27 januari

Aus der Fünten vrij.
De zware oorlogsmisdadiger, één van de Vier van Breda (Fischer, Kotälla, Lages), werd na WO2 tot levenslang veroordeeld en in cassatie tot de doodstraf. Maar omdat koningin Juliana hem gratie verleende werd het opnieuw levenslang. Minister van Justitie Dries van Agt wilde hem vrijlaten, maar zag daar vanwege de vele protesten van af. Het voorstel wordt Van Agt – die sinds december 2009 een volgens sommige critici duidelijk pro-Palestijnse website onderhoudt – vele jaren later nog kwalijk genomen.

1989, 12 januari

Veiligheidsraad van de VN erkent PLO.
De PLO krijgt het recht de Raad rechtstreeks toe te spreken als Palestijnse staat. De PLO krijgt dezelfde status als alle andere leden van de VN.

1989

Libanon in oorlog met Syrische leger.

1989

Burgeroorlog in Liberië.
Bij de burgeroorlog in Liberië strijden tegenstanders van Charles Taylor tegen zijn bewind. Tot zijn vijanden behoren het Liberians United for Reconciliation and Democracy en de Movement for Democracy in Liberia. De burgeroorlog bestaat eigenlijk uit twee oorlogen. De eerste barstte los in 1989 na de staatsgreep van Taylor en de tweede in 1999. Al tijdens het bewind van William Tolbert in de jaren zeventig verslechterden de sociale en economische leefomstandigheden in het land. Dat riep bij de bevolking ontevredenheid op. In 1980 pleegde Samuel Doe een staatsgreep. De economie denderde in elkaar en het geweld stak de kop op. Taylor kwam met een staatsgreep in 1989 aan de macht, waarna de oorlog tussen zijn rebellen en het leger uitbrak. De aanhangers van Samuel Doe, die vermoord werd, zijn verenigd in het Liberians United for Reconciliation and Democracy. De wapen- en diamantsmokkel spelen ook een rol in dit conflict om de macht. De Liberiaanse Burgeroorlog heeft ongeveer 150.000 mensen het leven gekost. In de strijd werden veel kindsoldaten ingezet. Het aantal ligt aanzienlijk hoger dan die in een kleine honderd jaar van geweld tussen Israël en zijn Arabische buurlanden.

1988, 21 december

Lockerbie-aanslag.
De Libische regering wordt ervan verdacht dat zij (m.n. dictator Kadaffi zelf) achter de aanslag zit. Twintig jaar later (februari 2011) blijkt de verdachtmaking correct. Toch gaat het Westen en met name de EU erna met het regime in zee, hetgeen zich uit in economische en financiële steun, maar ook wapenleveranties. De belangen van het Libische volk worden daarbij genegeerd. Analisten noemen voor het westers ‘wegkijken’ twee redenen: de vijanden van Israël, waarvan Kadaffi er een is, in toom houden. En voorkomen dat enorme aantallen vluchtelingen naar Europa komen.

1988, 13 december

Arafat spreekt VN toe in Geneve.
Tot verbazing van de hele wereld verklaart hij geweld en terrorisme af te zweren. De PLO erkent het recht van alle partijen op vrede en veiligheid, inclusief de staten Israel en Palestina, en de buurlanden.

1988, 7 december

Arafat erkent het bestaansrecht van Israël.
Hij verklaart (in Stockholm) het terrorisme af te zweren. De aanslagen zijn volgens hem het werk van andere terreurgroepen, zoals Hamas en de P.I.J. (Islamic Jihad), die zich niets van de PLO aantrekken. De VS XXX wie? begint in ruil gesprekken met de PLO.

1988, 15 november

PNC (PLO) roept in Algiers de staat Palestina uit en presenteert nieuwe vlag.
Tijdens deze 19^e bijeenkomst erkent de PLO tevens de VN-resolutie 181 en 242. Ook wordt elke vorm van terrorisme veroordeeld. Grondgebied: de door Israel bezette gebieden. Hoofdstad: Oost-Jeruzalem. De nieuwe staat wordt bijna uitsluitend erkend door landen die Israël niet hebben erkend. Het zijn er 55, waaronder China, maar ook de Sovjet-Unie, die Israël al eerder heeft erkend. De PLO stelt dat de onafhankelijkheidsverklaring een directe consequentie is van VN-resolutie 181 (van november 1947).

1988, 18 augustus

Hamas publiceert ‘handvest van Allah’.
Hamas is een voortzetting van de in 1973 opgerichte Mujamma al Islami, een onderdeel van de Egyptische Moslimbroederschap. Het primaire doel zou zijn geweest, op gewelddadige wijze deel te kunnen nemen aan de Intifada. Het geweld, de moordpartijen, terreur (of: verzet) en liquidaties richten zich niet alleen op Joden in Israël. Ook ‘eigen volk’ is doelwit, d.w.z. Palestijnen in Gazastrook en Westbank. Mensen die sympathie tonen met Israël en/of in het openbaar tegen ideeën van Hamas ingaan (o.m. leden van PLO en Fatah) worden aangepakt. Het handvest kondigt niet alleen de vernietiging aan van Israël, maar ook van westerse organisaties die het land steunen, zoals Rotary en de Vrijmetselaars. Palestina dient islamitisch te blijven: ‘de moslims toevertrouwd tot het jongste gericht’. “De PLO is vader, broer en vriend, maar we kunnen het islamitische karakter van Palestina niet opgeven ten gunste van een seculier idee (van ongelovigen en afvalligen).”

1988, 11 augustus (?)

Verzets- of terreurorganisatie Al-Qaeda opgericht.
De naam betekent basis of fundament. Veel westerse journalisten melden in de jaren 1990 dat de organisatie een verzinsel van Amerika is. Later blijkt die daadwerkelijk te bestaan en aanslagen te plegen. Zie o.m. 1992 en 1993, 1998. Pas na ‘9/11’ (2001) krijgt de organisatie een gezicht: Osama bin Laden.

1988, 31 juli

Jordanië geeft de Westbank op.
Koning Hoessein verklaart dat Jordanië de Westbank niet langer als haar grondgebied beschouwt. Hij draagt formeel de soevereiniteit van het gebied aan de PLO over. De PLO wordt tot enige legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse volk verklaard. De islamitische heilige plaatsen in Jeruzalem blijven onder Jordaans beheer (Waqf). Op 3 augustus verklaart de PLO de verantwoordelijkheid op zich te hebben genomen. De in het gebied gevestigde – en nog te vestigen – Israëlische nederzettingen zullen uitgroeien tot extra kernpunt van het conflict. Hetzelfde geldt voor de status van het gebied gezien vanuit het internationaal recht.   

1988, 14 apr

Aboe Jihad vermoord door Mossad (in zijn huis in Tunis)

Khalil al-Wazir is een militante leider van de PLO.

1988

Libanon heeft twee regeringen.

1987, 22 december

VN-resolutie veroordeelt Israëlische acties tijdens de Intifada.

1987, 15 december

Ariël Sharon koopt huis in islamitische wijk van Jeruzalem.
De Israëlische legercommandant en politicus zal er, midden tussen de Palestijnse Arabieren, nooit in gaan wonen. Jarenlang hangt de Israëlische vlag voor het raam van de bovenverdieping. Toeristen worden door reisgidsen attent gemaakt op deze ‘provocatie’.

1987, 9 december

Eerste Intifada begint.
Als aanleiding wordt genoemd een in de Gazastrook door een Israëliër veroorzaakt ongeluk met een vrachtwagen, waarbij vier Palestijnse arbeiders omkomen. Het begint met stenen gooiende jongelui, maar loopt uit op een algemeen volksverzet. Vandaar de titel: ‘opstand van de stenen’.

1987, augustus

Opzienbarend boek van de Israëlische historicus Simha Flapan (Polen 1911 – Israël 1987)  
Vier maanden na zijn overlijden verschijnt ‘The Birth of Israel: Myths and Realities’. Pantheon Books, New York; ISBN 0-394-55888-X. Het doet veel stof opwaaien, omdat het de feiten rond de stichting van de staat Israël in een nieuw – minder gunstig – daglicht plaatst. De vlucht van de meeste Palestijnse Arabieren is volgens Flapan niet te wijten aan de Arabische inval maar aan Israëlische militaire agressie. Als de zionisten de rechten van de Palestijnen niet erkennen is de Israëlische zoektocht naar vrede gedoemd te mislukken. Met zijn kritische houding naar het zionisme positioneert hij zich als vooraanstaand lid van de Nieuwe Historici XXX zie wikip

1987

Hamas opgericht, door o.a. sjeik Yassin.
De nieuwe organisatie is een concurrent voor de PLO, die claimde de enige officiële vertegenwoordiger van het Palestijnse volk te zijn.

1987

Syrisch leger keert terug in Beiroet.

1985, november

Jonathan Pollard gearresteerd.
De Amerikanen beschuldigen hem van spionage voor Israël. Hij wordt veroordeeld tot levenslang.

1985, 7 okt

Passagiersschip Achille Lauro gekaapt voor Palestijnen.

XXX

1985, 6 jun

Israël trekt zich uit Libanon terug.
Een tien kilometer brede veiligheidszone (‘bufferzone’) blijft gehandhaafd.

1985, 20 mei

Gevangenenruil Israël en de PFLP.
Israël laat 1150 Palestijnse arrestanten vrij in ruil voor drie Israëlische door de PFLP gegijzelde soldaten. Sommige van de vrijgelaten Palestijnen plegen later zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers. Op de ruil ontstaat achteraf enorme kritiek.

1985

Aanslagen op balies El-Al Rome en Wenen: 19 doden.
Verantwoordelijk: Palestijnse terreurgroep Abu Nidal.

1985

Islamitische moorden in Libanese vluchtelingenkampen.

1985, 7 oktober

Palestijns Bevrijdingsfront kaapt de Achille Lauro

Vier leden van het PLF nemen het roer over en zetten koers naar Tartus. Syrië. Het schip is op dat moment onderweg van Alexandië naar Port Said. De terroristen eisen de bevrijding van 50 in Israël vastzittende Palestijnse strijders. Als ze geen toestemming krijgen om in Tartus aan te meren vermoorden ze de gehandicapte Joods-Amerikaanse Leon Klinghoffer en gooien zijn lichaam overboord. XXX aanvullen

1985

Israëlische luchtmacht doet aanval op PLO-hoofdkwartier in Tunis.

1985

Hezbollah kaapt vliegtuig van TWA.

1984, 13 sep

Nieuwe regering in Israël.
In Israël komt een ‘regering van nationale eenheid’ tot stand o.l.v. Simon Peres.

1984, 18 apr

Hezbollah-terreur: aanslag in Beiroet.

1984

Milities van Amal nemen de macht in Beiroet over.

1984

Het Vaticaan richt een klooster op in Auschwitz.

1984

‘From Time Immemorial’. Boek van Joan Peters.
Het boek lijkt aanvankelijk gezaghebbend, maar raakt steeds meer omstreden, omdat het ‘feiten’ vermeldt die later door de New Historians met succes worden aangevochten.

1984

PLO onder Arabisch vuur.
De islamitische Amal-beweging belegert en bombardeert Palestijnse vluchtelingenkampen om de macht van de PLO te breken. Schattingen van het aantal doden lopen uiteen van 700 tot 2.500.

1983, 22 okt

Hezbollah-terreur: moordpartij in Beiroet.
Bijna 300 Amerikaanse (241) en Franse (56) militairen komen om bij sjiitische aanslagen op hun hoofdkwartier (van de MNF) in Beiroet (bron: NRC). Hezbollah eist de aanslag op.

1983, 3 sep

Het leger van Israel trekt zich uit het grootste deel van Libanon terug.

1983, 28 aug

Begin (premier van Israel) treedt af.
Redenen: onder meer ruzie met Sharon (legerleiding), te grote aantallen slachtoffers, gebrek aan succes in Libanon. Per 10 oktober neemt Shamir het roer over.

1983, 17 mei

Libanon en Israël sluiten een vredesverdrag.

Amin Gemayel wil alle buitenlandse strijdkrachten uit Libanon weghebben. Eind 1982 beginnen vredesbesprekingen met Israël. Uiteindelijk hebben die als resultaat dat de in Libanon aanwezige Israëlische troepen zich terugtrekken.

1983, 18 apr

Bomaanslag van Hezbollah in Beiroet.
Sjiitische jihadisten, gesteund door Iran, brengen in lunchtijd een autobom tot ontploffing voor de Amerikaanse ambassade in Beiroet. Er vallen 63 slachtoffers, onder wie 17 Amerikanen.

1983

Bergoorlog in Libanon.

1982, 11 november

Zelfmoordaanslag op legerkamp IDF in Tyrus (Libanon).
De Israëlische militaire aanwezigheid in Libanon komt erdoor ter discussie.

1982, 25 sep

Grote demonstratie in Israël tegen de oorlog in Libanon.
Meer dan 400.000 Israëli’s gaan de straat op uit protest tegen onder meer de slachtpartij in Sabra en Shatilla. De Israëlische regering stelt een onderzoekscommissie samen. Deze Kahane-commissie stelt vast dat Sharon indirect verantwoordelijk is: hij had de falangisten geen toegang mogen verschaffen tot de kampen. Volgens nieuwsmedia is het de grootste protestdemonstratie in de Israëlische geschiedenis.

1982, 16 sep

Slachtpartij in Palestijnse vluchtelingenkampen Sabra en Shatilla.
De moordpartij wordt uitgevoerd door christelijk-Arabische Libanese falangisten en milities van Saad Haddad. Israël krijgt de schuld. Het zou lijdzaam hebben toegezien of niets hebben ondernomen om de slachting te voorkomen. Ariël Sharon (de latere premier; op dat moment minister van defensie) en Raful Eitan (chef-staf) worden om de kwestie veroordeeld: beiden moeten aftreden. De schattingen van het aantal dodelijke slachtoffers lopen sterk uiteen: ongeveer 480 tot 800 (Kahane Commissie), de PLO 1.500 en het Rode Kruis 3.000 tot 3.500 doden. XXX crosscheck XXX

1982, 14 september

President van Libanon Gemayel vermoord door Syrische eenheid.
Drie weken nadat is gekozen (23 aug.) en negen dagen voordat hij zal worden beëdigd komt hij – samen met 25 anderen – om bij een aanslag op het hoofdkwartier van de Kataeb. Zijn broer Amine Gemayel volgt hem op. Israëlische legereenheden bezetten West-Beiroet.

1982, sep

De ADF wordt opgeheven door de Arabische Liga.

De Arab Deterrent Force werd in oktober 1976 opgericht en bestond uit circa 27.000, voornamelijk Syrische, soldaten. De eenheid bracht aanvankelijk rust in de Libanese burgeroorlog. XXX

1982, sep

Arabische topconferentie in Fez (Marokko)
Eenparig wordt het in 1982 ontworpen vredesvoorstel van kroonprins Fahd (Saoedi-Arabië) aangenomen.

1982, 21 aug

PLO verlaat Beiroet (Libanon) en vlucht naar Tunesië.
Israël stemt toe in een staakt-het-vuren. De USA bemiddelt met succes en weet te bereiken dat de PLO kan evacueren (o.a. met hulp van de MNF = Multi National Forces en Frankrijk). Het nieuwe hoofdkwartier van Arafat en zijn PLO wordt gevestigd in Tunis. Sommige bronnen melden het vertrek van 14.000 man. Andere noemen 1.400.

1982, 12 aug

Zware Israëlische bombardementen op Beiroet.
Ook de dagen ervoor zijn al hevige bombardementen uitgevoerd, volgens de legerleiding om PLO stellingen onklaar te maken. VS-president Reagan reageert woedend. Het effect is dat de PLO besluit het land te verlaten.

1982, jul

Hezbollah opgericht.

1982, 20 jun

Falklands-oorlog eist 907 doden.
Ter vergelijking: Argentinië bezet de eilanden, waarna de Britten reageren met een heroveringsoorlog die binnen enkele weken wordt afgesloten met een Britse overwinning. Er vallen 649 doden aan Argentijnse en 258 aan Britse kant. Hier is geen sprake van ‘religieuze motieven’. De VN bemoeien zich er nauwelijks mee en slechts een enkele waarnemer meldt ‘disproportioneel geweld’ van Britse kant. Ook de Britse ‘herbezetting’ lijkt voor de wereldopinie acceptabel.

1982, 13 jun

Israëlische troepen trekken Beiroet binnen.
Eerder hadden Sharon en de Israëlische legerleiding afgesproken dat Beiroet ongemoeid moet blijven. Na de moord op Gemayel (in september van hetzelfde jaar) verandert de Israëlische legerleiding van standpunt: een inval in de stad was wél gerechtvaardigd, in verband met de verjaging van PLO-guerrilla’s. XXX duidelijker svp XXX

1982, 6 jun

Operatie Vrede voor Galilea: Israëlisch leger valt Libanon opnieuw binnen.
Doel: de terroristische infrastructuur van de PLO vernietigen, de PLO uit Zuid-Libanon verjagen en een veiligheidszone instellen. De IDF zet 80.000 soldaten in. Binnen een paar dagen is Beiroet omsingeld. Op 4 juni komen de VN met VR-resolutie 509, waarin volledige terugtrekking van alle troepen wordt geëist.

1982, 3 jun

Terreuractie van de Palestijnse Aboe Nidal-groep in Londen.
De terreurgroep onderneemt een poging de Israëlische ambassadeur in Londen te vermoorden.

1982, 25 apr

Israël trekt zich terug uit de Sinaï-woestijn.
Hiermee worden de afspraken van het vredesverdrag met Egypte nagekomen. Ook de Israëlische nederzettingen in de Sinaï worden ontruimd. De Multinational Force and Observers (MFO), een multinationale vredesmacht gaat toezien op naleving van de gemaakte XXX afspraken.  

1982, 2 februari

Moordpartij in de stad Hama (Syrië).
Om de beginnende opstand tegen zijn regime in de kiem te smoren laat Assad de stad bombarderen en door tanks beschieten. Binnen een kleine maand komen tussen 10.000 en 40.000 mensen om. Vanaf 2011 zal Syrië opnieuw toneel zijn van opstand en grof geweld tegen eigen burgers.

1982

Yassin door Israëlische rechtbank veroordeeld.

1982

Het Vaticaan verklaart pater Kolbe zalig.

1981, 14 december

Israël annexeert de Golanhoogte.

1981, 6 okt

Sadat (president van Egypte) vermoord.
De moord is een wraakoefening van de Moslimbroederschap voor zijn inspanningen voor de vrede, zijn bezoek aan de Knesset in Jeruzalem en het afsluiten van het vredesverdrag. Vijf islamitische ‘militanten’ van de Moslimbroederschap brengen hem om het leven tijdens een militaire parade ter herdenking van de overwinning van 1973. Moebarak volgt hem op. In 2011 wordt hij onder druk van een volksopstand tot aftreden gedwongen.

1981, okt

Kroonprins Fahd van Saoedi-Arabië komt met een vredesplan.
De belangrijkste doorbraak ervan is erkenning van de staat Israël. In ruil moet dat land zich uit de bezette gebieden terugtrekken en de nederzettingen ontmantelen.

1981, 7 jun

De Israëlische luchtmacht bombardeert een kernreactor van Irak.
De mogelijkheid dat Irak (met Franse hulp; in Osirak even ten zuiden van Bagdad) een atoombom kan maken is ermee vernietigd. In de internationale gemeenschap wordt de actie veroordeeld.

1981, 13 mei

Aanslag op paus Johannes Paulus II mislukt. XXX

1981

Oorlog in Libanon tussen Israël en de PLO.

1981

OJEC opgericht.

1980, 30 jul

‘Verenigd Jeruzalem’ uitgeroepen tot ondeelbare hoofdstad van Israël.
Israël heeft ‘eenzijdig’ tot de actie besloten, d.w.z. er is geen vooroverleg met andere landen of de V.N. is geweest. Oost-Jeruzalem wordt, samen met een aantal randgemeenten, formeel geannexeerd, waardoor de omvang van de stad aanzienlijk wordt uitgebreid. De ‘internationale gemeenschap’ blijft Oost-Jeruzalem echter als ‘bezet gebied’ beschouwen. De V.N. zal later een oproep doen om het besluit te bestraffen met een ‘ambassadeboycot’.

Typerend voor de nieuwe benadering is de uitspraak van Johannes Paulus II die in 1980 in de synagoge van Mainz verklaarde dat God het verbond met het joodse volk nooit heeft opgezegd. Dat betekent dat het joodse volk er nog steeds toe doet, ook voor christenen. 

1980, 2 mei

PLO-aanslag Hebron: 7 Israëlische studenten dood.

1980

Dertien landen verhuizen hun ambassade van Jeruzalem naar Tel-Aviv.
De protestactie volgt op een oproep van de Veiligheidsraad van de V.N. Ons land sluit zich erbij aan.

1980

Iran en Irak voeren oorlog.
Ter vergelijking: de strijd is begonnen door Saddam Hoessein, heeft als inzet XXX, eindigt in 1988 en kost honderdduizenden mensen het leven. Sommigen spreken van een miljoen slachtoffers, onder wie veel kindsoldaten (Iran).

1979, 24 december

Sovjet-Unie valt Afghanistan binnen.
De strijd tussen de goed getrainde soldaten en de islamitische verzetsstrijders duurt tien jaar, kost vele tienduizenden mensenlevens en komt de SU op verlies te staan. Het gevolg is een burgeroorlog.

1979, 4 november

Gijzelactie in Amerikaanse ambassade in Teheran.
De actie duurt 444 dagen. Op 20 januari 1981 komt er een eind aan. Er komen acht mensen om.

1979, 16 jul

Saddam Hoessein president van Irak.
Hij wordt berucht om de manier waarop hij de sjiieten en de Koerden in zijn land onderdrukt. Daarnaast geeft hij morele en financiële steun aan Palestijns-Arabische terreur tegen Israël. Op 9 april 2003 eindigt zijn bewind als gevolg van de Amerikaans-Britse inval. Op 30 december 2006 overlijdt hij door ophanging en een dag later wordt hij begraven.

1979, 10 apr

PLO dreigt met terreur.
De PLO verklaart zijn terroristische acties tegen Israël te zullen intensiveren. De opzet zou zijn het zojuist tussen Israël en Egypte gesloten vredesverdrag te ondermijnen.

1979, 26 maart

Israel en Egypte sluiten een vredesverdrag.
Het komt tot stand in het Witte Huis, o.l.v. president Carter. Begin (president van Israel) en Sadat (president van Egypte) krijgen er de Nobelprijs voor de Vrede voor. Tussen beide landen is het sindsdien niet mee tot een militaire confrontatie gekomen. Sadat wordt later om zijn vredelievende houding door moslimterroristen vermoord.

1979

Tweede oliecrises.
OPEC-landen verhogen de prijs van ruwe olie opnieuw.

1979, november

Iran: Islamitische Revolutie
De (te) prowesterse maar dictatoriale shah Mohammed Reza Pahlavi is al eerder dit jaar, op 16 januari, naar Egypte gevlucht. Op 1 februari keert Khomeini, islamitisch geestelijk leider, terug uit ballingschap. Iran valt terug in islamitisch fundamentalisme. Op 11 februari stort het regime van de shah in, waarmee de coupplegers triomferen. In april wordt de Islamitische Republiek Iran uitgeroepen. De Amerikaanse ambassade wordt bezet: diplomaten en burgers worden gegijzeld. Een poging ze te bevrijden, operatie Arendsklauw, loopt uit op een pijnlijke mislukking. Pas op 21 januari 1981, 444 dagen later, komt een eind aan de gijzeling. Amerika en Israël hebben een nieuwe vijand: een (olie-) rijk en machtig land, dat terreurorganisaties in het hele Midden-Oosten – maar ook daarbuiten – gaat financieren. Sommige historici zien de revolutie als modern startpunt van de eeuwenoude islamistische strijd tegen het Westen, met ruim 20 jaar later een nieuw markeerpunt, ‘9-11’. Volgens critici is sprake van westerse nalatigheid: wegkijken, ontkenning en onachtzaamheid. (Zie ook: 23 augustus 1996 en 11 september 2001)

1978, 5-17 september

Onderhandelingen in Camp David (USA) tussen Egypte en Israël.
Sadat gaat akkoord met een principebesluit over autonomie voor de Palestijnen in de Gazastrook en op de Westbank (Judea en Samaria). Daarvoor in ruil krijgt hij de Sinaï terug. Onder leiding van de Amerikaanse president Carter tekenen Begin en Sadat de Camp David-akkoorden op 17 september.

1978, apr

Ceaucescau overlegt met VS-president Carter.
Onderwerp: erkenning van Israël door de PLO, in ruil voor vrede. De dictator van Roemenië weet Carter ervan te overtuigen dat hij al bemiddelend een succes kan weten te bereiken.

1978, 14 maart

Operatie Litani. IDF valt Zuid-Libanon binnen.
Het Israëlische leger voert er aanvallen uit op PLO-bases. Het is een poging de terreur die de PLO vanuit Libanon tegen Israël voert PLO- en de geallieerde moslimmilities af te stoppen en een ‘veiligheidszone’ te creëren.

1978, 11 maart

Palestijnse terroristen blazen Israëlische bus op: 38 doden, onder wie 13 kinderen.
De PLO-terroristen zijn afkomstig uit Libanon en landen met rubberbootjes op een strand noordelijk van Tel-Aviv. De operatie zou bedoeld zijn als wraak voor een Israëlische moord op een Palestijnse leider vijf jaar eerder. Drie dagen later start Israël operatie-Litani.

1978, maart

Arafat overlegt in Boekarest met Ceaucescau.

1978

De VN sturen UNIFIL-troepen naar Libanon.

1978

Shalom Achshav, ofwel Peace Now, opgericht.

1978

Israël erkent de Mujamma al-Islami.
De op dat moment nog nauwelijks actieve en dus onbekende organisatie wordt in Israël officieel geregistreerd als religieus-islamitische non-profitbeweging.

1977, 20 november

Sadat, president van Egypte, bezoekt Israel.
De afgelopen maart gekozen rechtse premier Begin ontvangt hem met enthousiasme. Sadat spreekt de Knesset, het Israëlische parlement, toe en biedt vrede aan. Het is een opzienbarende stap, die hem in Israel en het Westen veel respect bezorgt, maar in de Arabische wereld ook felle haat. Om zijn vredeswil zal hij door een fanatieke ‘extremistische’ moslim worden vermoord. Ook in Israël ontvangt niet iedereen hem met open armen: de religieuze groepering Gush Emunim noemt hem ‘de Hitler van de Nijl’.

1977, 23 mei

Treinkaping bij De Punt (Assen). Acht doden.

1977, 31 maart

Palestijnse staat nieuw middel in de strijd tegen Israël

Soms werd de boodschap echter nog niet helemaal uniform gebracht. In een interview in Trouw in 1977 legt de Palestijnse leider Mohsen uit hoe het zit:

“Tussen Jordaniërs, Palestijnen, Syriërs en Libanezen bestaan er geen verschillen. Wij maken deel uit van één volk, de Arabische natie. …. Wij zijn één volk. Alleen maar om politieke redenen onderschrijven wij zorgvuldig onze Palestijnse identiteit. … De stichting van een Palestijnse staat is een nieuw middel om de strijd tegen Israël en voor de Arabische eenheid voort te zetten.”

1977, 12 maart

PLO: onafhankelijke staat in Palestina.
Tijdens de vergadering van PLO-kopstukken in Cairo (van 12 tot 20 maart) gaat de meerderheid akkoord met het vestigen van een eigen onafhankelijke staat in een nog nader te bepalen deel van Palestina.

1977

Menachem Begin nieuwe premier van Israël.
De uitslag is een verrassing. Het is in Israël de eerste keer dat ‘rechts’ (Likoed) de verkiezingen wint. Begin wil de bezette gebieden bij Israël trekken, eigen veilige wegen voor Israëli’s aanleggen en de nederzettingen versterken en uitbreiden.

1976, 27 jun

Palestijnse terreuractie op vliegveld van Entebbe.
Gezamenlijke operatie van PLO en de Duitse terreurorganisatie RAF. Met een spectaculaire reddingsoperatie weet een Israëlische elite-eenheid de gegijzelden te bevrijden.

1976

Syrische legereenheden trekken Libanon binnen.
Ze raken slaags met PLO-strijders en nemen het op voor de christenen.

1976

Slachtpartij in Beiroet.
Onder het toeziend oog van Syrische troepen doden christelijke milities (falangisten)in Libanon ongeveer 2.000 Palestijnen in het kamp Tel-Zatar.

1975, 10 november

VN-resolutie 3379 (Algemene Vergadering): Zionisme = Racisme
En: zionisme is een bedreiging voor de wereldvrede. De resolutie wordt jaren later – in 1991 – weliswaar formeel ingetrokken, maar toch blijven ook daarna diverse VN-afgevaardigden Israël van racisme beschuldigen. In kritische commentaren wordt bezorgdheid geuit over de onafhankelijkheid van de V.N. Volgens een deel van de waarnemers wordt de organisatie gegijzeld door antisemitische en Israël-onvriendelijke landen.

1975, 4 sep

Sinai-akkoord tussen Egypte en Israël.
De handtekeningen worden gezet in Geneve. Overeengekomen wordt dat 1) conflicten tussen beide landen niet meer langs gewapende maar ‘met vreedzame middelen’ zullen worden opgelost; 2) Israël trekt zich verder uit de Sinaï terug; 3) er komt een nieuwe bufferzone van de V.N. Egypte betaalt een prijs: de relaties met het Westen verbeteren maar die met Arabische landen (vooral Syrië en de PLO) verslechteren.

1975, 4 jul

Bomaanslag Jeruzalem: 13 doden.

1975, 5 maart

Aanslag op hotel Tel Aviv: 11 doden.
Terroristen van de PLO gijzelen een groep gasten in het Savoy Hotel in Tel Aviv. 8 gegijzelden en 3 Israëlische militairen komen om.

1975

Burgeroorlog in Libanon. Paspoortmoorden.
Sleutelrol voor PLO. De moordpartijen hebben plaats in de periode van de burgeroorlog in Libanon (1975-1990). Islamitische milities houden voorbijgangers aan, kijken in hun paspoort naar het ‘godsdienststempel’. Christenen (Maronieten) worden in koelen bloede vermoord. Uit wraak doen christenen hetzelfde. Ze kosten honderden mensen – volgens sommige bronnen zelfs vele duizenden – het leven. Veel christenen vertrekken in deze periode naar het buitenland (m.n. de VS).

1975

WOJAC opgericht.
De World Organization of Jews from Arab Countries stelt zich ten doel, compensatie te bevechten voor joodse vluchtelingen uit de Arabische landen in de periode 1948-1949.

1974, 22 november

VN erkent PLO.
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties erkent de PLO als enige rechtmatige vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. Ook erkent de VN het zelfbeschikkingsrecht van de Palestijnse Arabieren. Het is het resultaat van Arafat’s toespraak voor de voltallige vergadering van de VN, op de 13e van deze maand. Andere vertegenwoordigers van de Palestijnse Arabieren staan ermee buiten spel. Volgens VN-critici heeft de organisatie hiermee een cruciale fout gemaakt: ze heeft bewust de democratie buiten spel gezet

1974, 13 november

Arafat spreekt de VN toe.
Hij roept erin op tot de vernietiging van Israël XXX letterlijke tekst XXX en de vestiging van een seculiere staat Palestina. Daarin mogen Joden leven, maar onder controle van de Arabieren.

1974, 30 okt

PLO uitgeroepen tot enige rechtmatige vertegenwoordiger van de Palestijnen.
De Arabische Liga verklaart de PLO tot enige rechtmatige vertegenwoordiger van de Palestijnse Arabieren. Achteraf wordt de stap zwaar bekritiseerd: zelfbeschikking via vrije verkiezingen zou er door geblokkeerd worden.

1974, 8 september

Vliegtuig TWA explodeert in de lucht: 87 doden.
Vertrek: Tel Aviv. Bestemming: New York. Aanslag is nooit ‘opgeëist’: vermoedelijk het werk van de afgescheiden terreurgroep Abu Nidal. XXX check

1974, 15 mei

Arabisch-Palestijnse moordpartij in Ma’alot: 22 doden.
Drie PLO-strijders nemen 120 kinderen op een school in gijzeling. Ze vermoorden meer dan 20 teenagers, voornamelijk meisjes.

1974, 24 apr

Rabin wordt de nieuwe premier van Israël.
Hij wint met een minimaal verschil van Peres en treedt per 3 juni aan. Op de 10e april 1974 heeft Golda Meir zich teruggetrokken. XXX reden

1974, 24 april

Israëlische wraakactie in Zuid-Libanon.
Israëlische legereenheden voeren wraakacties uit in Zuid-Libanon, als vergelding voor de Palestijnse moord op 19 teenagers, een paar dagen eerder. De acties worden door de VN veroordeeld (Resolutie 347).

1974, 11 apr

Moordpartij van PFLP in Kiriat-Shmona.
Terroristen van het Popular Front for the Liberation of Palestine neemt een grote groep Israëlische teenagers in gijzeling. Israëlische legereenheden bestormen het gebouw. De terroristen doden 19 joodse kinderen.

1973, 21 december

Midden-Oostenconferentie in Geneve.
De grootmachten stellen, samen met Egypte en Jordanië een vredesregeling voor: Israël trekt zich terug achter de grenzen van vóór 1967, de Palestijnen krijgen een ‘nationaal thuisland’ in Westbank en Gazastrook, de Arabieren erkennen Israël als onafhankelijke staat. Israël wijst de voorstellen (deels) af. Syrië doet aan de top niet mee.

1973, 17 december

Aanslagen op vliegveld Rome.
Leden van de terreurgroepen Abu Nidal en Fatah plegen op het vliegveld van Rome gelijktijdig twee aanvallen: 1) een fosforgranaat in vliegtuig Pan Am en 2) gijzeling passagiers en bemanning van een vliegtuig van Lufthansa. De acties kosten 33 mensen het leven XXX Joodse??

1973, 26-28 november

Arabische topconferentie in Algiers.
De Arabische Liga en de PLO komen het volgende overeen: Israël moet de bezette gebieden ontruimen. De rechten van het Palestijnse volk moeten worden hersteld. De PLO presenteert zich vanaf nu de enige politieke organisatie die de belangen van de Palestijnen behartigt. XXX Jordanië onthoudt zich van stemming XXX waarom?.

1973, 6 november

Nederland tekent pro-Arabische EEG-verklaring.
De politieke rechten van de Palestijnen worden (voor het eerst) erkend. Israël wordt gemaand zich terug te trekken uit de bezette gebieden. E.e.a. lijkt een rechtstreeks gevolg te zijn van de zware druk die Arabische landen ons land, samen met de USA en Denemarken, hebben opgelegd vanwege ‘ongewenste’ samenwerking met Israël: de olieboycot.

1973, 22 okt

Wapenstilstand, VN-resolutie 338.
Einde van de Jom Kippoeroorlog.

1973, 17 okt

Oliecrisis.
Leden van de OPEC, Saoedi-Arabië, Koeweit en Irak, kondigen een olieboycot aan tegen het Westen, die rechtstreeks terug te voeren is tot het Arabisch-Israëlisch conflict. In ons land leidt dat tot onder meer een serie autoloze zondagen. De pro-Israëlische stemming draait om, niet alleen in Nederland maar ook in de rest van de EEG. De macht van de OPEC blijkt: een aantal OPEC-lidstaten besluit tot een prijsverhoging van zeventig procent. Daarnaast verlagen de landen hun productie met vijf procent. Deze maatregelen zijn gericht tegen het Westen, omdat de Arabische landen verlies hebben geleden tegen het door het Westen gesteunde Israël. Tegen de landen die Israël specifiek gesteund hebben tijdens de Jom-Kippoer-oorlog wordt een volledige olieboycot afgekondigd. Daaronder vallen de VS en Nederland. De maatregelen leiden tot een tekort aan olie in de wereld. De gevolgen voor de economie zijn enorm. Ook wekt de crisis belangstelling voor alternatieve brandstoffen. In 1974 wordt de opzettelijk gecreëerde crisissituatie beëindigd. In 1979 doet zich een tweede crisis voor, waarbij een aantal OPEC-landen de prijzen opnieuw verhoogt. Steeds opnieuw klinkt de roep om alternatieve energiebronnen te ontwikkelen. Doel: minder afhankelijkheid van de OPEC-landen, die in grote meerderheid het bestaansrecht van Israël ontkennen. Volgens sommige commentatoren houdt de afhankelijkheid van olie westerse landen in een wurggreep. De boodschappers lijken op ‘roependen in de woestijn’: er wordt niet geluisterd. Ook de forse kritiek op de westerse neiging, dictatoriale regimes in het Midden-Oosten in stand te houden ten koste van de bevolking, wordt genegeerd. Waarborgen van de aanvoer van olie en de veiligheid van Israël XXX lijken belangrijker dan vrijheid, democratie en economisch welzijn voor honderden miljoenen burgers in oliestaten.

1973, 6 oktober

Jom Kippoeroorlog.
Op de joodse religieuze feestdag Jom Kippoer (= Grote Verzoendag) vallen Egypte (800.000 man, 550 vliegtuigen en 2.200 tanks) en Syrië (600 tanks)  samen Israël aan. Andere namen: Oktoberoorlog, Ramadanoorlog, Vierde Arabisch-Israëlische Oorlog.

Andere landen die aan de strijd zouden hebben deelgenomen: Algerije, Bangladesh, Irak, Koeweit, Libië, Marokko, Saoedi-Arabië, Soedan. Zelfs uit Noord-Korea en Cuba zouden troepen hebben meegevochten. (Bronnen: Wikipedia (Jom Kipoeroorlog, Palestijnse fabels, blz 146 XXX meer bronnen)

Ons land steunt Israël in het geheim. Israël lijdt zware verliezen: alleen al in de eerste maand 2.500 soldaten. In de hele oorlog verliest Israël 2.688 soldaten. (Bron XXX check kwaliteit anders verwijderen Stephens, Pertinent facts). De verliezen aan Arabische kant: circa XXX man. De strijd eindigt op 23 oktober. Vooral Egypte (o.l.v. Sadat) ziet de uitslag als moreel eerherstel na de nederlaag van 1967 (o.l.v. Nasser). De VS voorziet Israël van nieuwe wapens en de Sovjet-Unie levert de Arabische strijdkrachten modern materiaal. Israëlische troepen dreigen op te rukken tot Damascus en steken het Suezkanaal over.

1973, 14 sep

Oprichting Likoedpartij.

1973, 10 apr

Israëlische commando’s liquideren drie PLO-leiders.
De liquidatie wordt uitgevoerd tijdens de bestorming van een appartementencomplex in Beiroet (Libanon). De liquidatie maakt deel uit van een serie militaire wraakacties tegen PLO-leden voor de moordpartij op Israëlische sportlui op de Olympische Spelen van München (1972).

1973, 1 maart

PLO-leden (Zwarte September) vermoorden drie diplomaten in Soedan.
De doden, de Amerikaanse ambassadeur met diens plaatsvervanger en een Belgische diplomaat, zijn eerst ontvoerd. Het telefonisch commando om ze dood te schieten zouden de terroristen rechtstreeks van Arafat persoonlijk hebben gekregen.

1973, 21 februari

Israëlische Phantoms schieten passagiersvliegtuig uit Libië neer.: 108 doden.

1973

Tak van Moslimbroederschap opgericht in Gazastrook.
Naam: Al-Mujamma al-Islami (Islamitisch Centrum). De oprichter is Sjeik Ahmed Yassin, die later (mei 1989) door de IDF zal worden gearresteerd en nog later (maart 2004) geliquideerd. Hij wordt gezien als de grote organisator van Palestijnse zelfmoordterreur. De organisatie, die in 1973 formeel onder de naam Hamas gaat functioneren, wordt aanvankelijk door Israël gesteund in de strijd tegen PLO/Fatah. Pas nadat Hamas (o.m. via een agressief handvest) bekendmaakt dat de Joodse staat moet verdwijnen, wijzen Israël en de VS verdere toenadering af.

1972, 5 september

Bloedbad in München tijdens Olympische Spelen.
Commando’s van de Palestijnse terreurgroep ‘Zwarte September’ gijzelen Israëlische sportlui: deelnemers aan de Olympische Spelen. Er vallen 17 doden. De autobiografie XXX titel, datum van Mahmed Oudeh (advocaat in Ramallah, leider van de terroristische aanslag en lid van de PNA) maakt duidelijk dat de actie werd uitgevoerd in directe opdracht van Arafat (PLO).

1972, 30 mei

Terreur van PFLP en Japanse Rode Leger: 27 doden.
In samenwerking met het PFLP (het Popular Front for the Liberation of Palestine) lopen leden van het Japanse Rode Leger (XXX) de wachtruimte binnen van het vliegveld Lod bij Tel Aviv. Ze schieten in het wilde weg op luchthavenpersoneel en bezoekers. Naast de doden (eerst 24, later 27) vallen bijna 80 gewonden.

1971, 28 november

PLO vermoordt Wasfi al-Tal, premier van Jordanië.
De moord is een wraakoefening voor de verdrijving van PLO-strijders uit Jordanië en wordt uitgevoerd door Zwarte September (Black September), een terroristische onderafdeling van de PLO. Zie ook: http://en.wikipedia.org/wiki/Wasfi_Al-Tal

1971, 4 januari

Jarring-rapport. Vredesvoorstel.
Gunnar Jarring is in november 1967 tot speciaal afgezant benoemd door VN-secretaris-generaal Oe Thant. Kernpunt: Israël trekt zich, in ruil voor vrede, terug achter de demarcatielijnen van 1967. In eerste instantie maakt Jarring’s voorstel weinig indruk. Later lijkt het de basis te hebben gelegd voor het vredesverdrag tussen Israël en Egypte.

1970, 28 sep

Nasser (Egypte) overlijdt aan een hartinfarct. Sadat volgt hem op.
Het hartfalen zou het gevolg zijn van een bemiddelingspoging: onderhandelingen en ‘wapenstilstand’ tussen in Jordanië actieve Palestijnse opstandelingen en de Jordaanse regering. (Bron: Iseroff; Aftermath Six Day War)

1970, 6 sep

Terreuractie van PFLP: vier vliegtuigen opgeblazen.
De terreurorganisatie, geleid door de Palestijnse kinderarts George Habash, kaapt vier westerse vliegtuigen (Swissair, BOAC, PanAm en TWA). Passagiers en bemanning komen vrij na een akkoord over de vrijlating van XXX aantal Palestijnse gevangenen. De vliegtuigen worden opgeblazen in de woestijn van Jordanië. Lufthansa zou vervolgens beschermingsgelden zijn gaan afdragen en Frankrijk zou, om Air France te beschermen, de Palestijnen een anti-Israëlische politiek hebben toegezegd. (Bron: Iseroff: Aftermath 6DW)

1970, september

PLO wordt met geweld uit Jordanië verdreven: Zwarte September.
De koning van Jordanië, Hoessein, ziet Arafat met zijn terreurgroep als een bedreiging voor de eenheid van Jordanië. Arafat wordt met zijn mensen naar Libanon verbannen. Hij zet zijn strijd daar voort. Ontstaan van de Zwarte September. XXX De verdrijving zou vele duizenden strijders het leven hebben gekost. De genoemde aantallen variëren van 5.000 tot 20.000.

1970, september

Moordpartij onder Palestijnen in Amman: 10.000 doden.
Koning Hoessein geeft opdracht tot het bombarderen van hele wijken van zijn hoofdstad. Doel: de Palestijns-Arabische opstand in zijn koninkrijk breken. De schattingen van het aantal omgekomen Palestijnen lopen uiteen van 10.000 tot 20.000.

1970, 8 mei

Aanslag schoolbus Avivim. PLO doodt 9 kinderen en 3 volwassenen.

1970, 21 februari

Toestel Swissair opgeblazen: 38 passagiers en 9 bemanningsleden komen om..
Een passagierstoestel van Swissair, vlucht 330, wordt in de lucht opgeblazen.

1969, 9 december

Plan-Rogers.

1969, 29 aug

TWA-vliegtuig met bestemming Tel Aviv gekaapt.

1969, 21 aug

Christen doet poging de al-Aksamoskee in brand te steken.
De Australiër Denis Michael Rohan, is lid van een christelijke sekte. Zijn opzet is, de Apocalyps (het einde der tijden) te bespoedigen en daarmee de terugkeer van Jezus Christus te bespoedigen. Hij wordt gearresteerd, mentaal ziek bevonden en in een psychiatrische inrichting opgenomen. In 1974 wordt hij teruggestuurd naar Australië.

1969, 18 februari

PFLP-strijders vallen El-Al Boeing aan: 3 doden.

1969, 1-4 februari

Yasser Arafat voorzitter van de PLO.
De benoeming wordt genomen tijdens de vijfde Palestijnse Nationale Vergadering. Hij zal meer dan 30 jaar aan het bewind blijven. XXX tot aan zijn dood in Veel Palestijnse Arabieren zullen de in Cairo geboren verzetsstrijder/terreurleider als hun ‘vader des vaderlands’ gaan vereren.

1969, 27 januari

In Irak worden negen Israëli’s opgehangen wegens spionage.

1969, 25 januari

Conferentie ter Ondersteuning van Arabische Volkeren.

1968, 26 december

PFLP-strijders vallen vliegtuig van El-Al aan.
Bij de aanval op een vliegtuig dat op het punt staat te starten, vallen 1 Israëlische dode en 2 gewonden. XXX

1968, 22 juli

Palestijnse terroristen kapen Israëlisch vliegtuig.
De kaping van een vliegtuig van El-Al, dat van Rome onderweg is naar Tel Aviv, markeert de start van een periode van tegen Israël en (XXX uitleggen geen onderscheid tussen Israëlische en andere Joden) de Joden gerichte terreur.

1968, 14 juli

VN-resolutie 252.
De annexatie van Oost-Jeruzalem is illegaal. Roept Israël op e.e.a. terug te draaien.

1968, 5 juni

Bob Kennedy (broer van John F.) neergeschoten.
Hij overlijdt de dag erna. De vermoedelijke moordenaar, de Palestijn XXX check Sirhan, wordt gearresteerd en ter dood veroordeeld. Later wordt zijn straf omgezet in levenslange gevangenisstraf. Net als na de moord op de voormalige president John F. Kennedy ontstaan rond de liquidatie van Bob allerlei complottheorieën. Er zijn verdachtmakingen richting C.I.A., (Palestijnse) terroristen, de Mossad, ‘de communisten’ en de georganiseerde misdaad.

1968, 21 maart

Slag bij al-Karamesh (of: Karameh).
Het Israëlische leger (IDF, Tsahal) raakt slaags met Palestijnen in Jordanië en lijdt grote verliezen: 28 doden en XXX gewonden. Er worden 34 tanks uitgeschakeld. De Palestijnse strijders van Fatah verliezen 98 man. Het Jordaanse leger steunt de Palestijnen. Onder Palestijnse Arabieren wordt de slag vandaag nog gevierd als een overwinning. Volgens Israël heeft Karameh als uitvalsbasis gediend voor terreuracties van PLO/Fatah.

1968

Uitputtingsoorlog tussen Israël en Egypte.
Middels een constante stroom grensincidenten, veelal resulterend in moordpartijen, proberen partijen elkaar uit te putten en elkaars vechtlust te breken. XXX

1968

Israëlische commando’s vernietigen 13 burgervliegtuigen in Libanon.
Het is een vergelding voor de aanval op een Israëlisch vliegtuig door leden van de

PFLP.

1968

Spaans verbanningsdecreet (1492) herroepen.

XXX effe uitlegge! Zoals hierboven vermeld, werd het Alhambra decreet officieel ingetrokken in 1968, na het Tweede Vaticaans Concilie de lading van deicide traditioneel aan de Joden verworpen.

1968 XXX

PLO publiceert Palestijns Nationaal Charter.
Het roept op tot de vernietiging van Israël. XXX

1967, 22 november

VN-resolutie 242
Israël moet (de) bezette gebieden verlaten. De Arabieren moeten Israël erkennen. De resolutie is onduidelijk (alle of enkele bezette gebieden ontruimen?), wordt daardoor onderwerp van heftig debat (ook in het buitenland) en wordt door alle partijen in het eigen voordeel uitgelegd. De achtergrondgedachte bij de VN-leiders zou zijn geweest dat er onderhandeld moet worden. De VN-eisen verschillen niet veel van de voorstellen die Israël al op 19 juni heeft gedaan.

1967, 21 oktober

Egypte brengt Israëlisch schip tot zinken: 47 doden.

1967, 19 augustus

Conferentie van Arabische staten in Khartoem. Drie keer NEE!
Acht Arabische landen nemen deel: XXX . 1. Geen vrede met Israël. 2. Geen onderhandelingen met Israël. 3. Geen erkenning van Israël. Unaniem wordt overeengekomen dat er niet onderhandeld wordt met Israël. Vrede en erkenning van de staat Israël zijn uitgesloten. Nasser verbindt zich niet langer te vechten voor de Pan-Arabische federatie. XXX Hij krijgt in ruil daarvoor een subsidie van 225 miljoen dollar van wie? XXX.

1967, 27 juli

Allon-plan: voorstel voor de verdeling van het land.
Yigal Allon (Israëlisch minister van Arbeid onder p.m. Eshkol; 1918-1980) lanceert een vredesplan. Hij wil onder meer nieuwe grenzen vaststellen, het gebied tussen Israël en Jordanië herverdelen, d.w.z. Palestijnse autonomie voor de Westoever (Westbank; = Judea en Samaria). Ook wil hij de status van Gazastrook, de Golan en Oost-Jeruzalem herzien. De Sinaï moet grotendeels terug naar Egypte. Uitgangspunt: een militaire veiligheidszone (buffer) creëren voor Israël.

1967, 27 juni

Israël annexeert Oost-Jeruzalem. XXX ook wel gedateerd 1980 check
Het gebied is eeuwenlang bestuurd door het Ottomaanse Rijk. Vanaf 1922 maakte het deel uit van het Britse mandaatgebied. Van 1948 tot 1967 werd het door Jordanië bezet. Tijdens de Zesdaagse oorlog wordt het door Israëlische legereenheden ‘terugveroverd’. Wereldwijd wordt de eenzijdige annexatie veroordeeld. Als repercussie verhuizen rond 1980 alle ambassades van Jeruzalem naar Tel Aviv. In 2020 keert de ambassade van de VS (o.l.v. president Trump) als eerste terug naar Jeruzalem. Zie 1) VN-resolutie 252 (14 juli 1986), en 2) VN-resolutie 2334 (23 december 2016)

1967, 19 jun

Terugtrekkingsbesluit in de Knesset.
Het Israëlische kabinet neemt een resolutie aan waarin Israël zich bereid verklaart tot terugtrekking op de internationale grens met Egypte, in ruil voor een vredesverdrag. Over Westbank en Gazastrook wordt niets besloten. Israël biedt Egypte, Syrië en Jordanië aan de Golan, de Sinaï en de Gazastrook terug te geven, in ruil voor een ontwapeningsovereenkomst, een vredesverdrag en vrije doorvaart voor Israëlische schepen. Het antwoord komt op 19 augustus op de conferentie van Khartoem: Arabische landen zeggen driemaal nee.

1967, 8 juni

Incident met het USS Liberty.
Het Amerikaans spionageschip ligt voor de kust van de Sinaï in internationale wateren. Het wordt door  luchtmacht en marine van Israël aangevallen en beschadigd. Er vallen 34 doden en 171 gewonden. De redenen zijn bron van speculatie. Zo wordt gedacht aan tijdelijk uitschakelen van het Amerikaanse elektronische waarnemingsvermogen, met als doel het kunnen verrichten van ontoelaatbare oorlogshandelingen. Of gewoon een vergissing? Sommige commentatoren doen de kwestie af met de opmerking dat ‘eigen vuur’ in alle oorlogen voorkomt. Achteraf aanvaardt de Amerikaanse regering het officiële Israëlische excuus: bij vergissing zou zijn gedacht dat om een Egyptische destroyer ging.

1967, 5 t/m 10 juni

Zesdaagse Oorlog tussen Israël en zijn buurlanden.
In de vroege ochtend, om kwart over zeven, vernietigt Israël met een verrassingsaanval de luchtvloot van Egypte. Hoessein van Jordanië voert beschietingen uit op Tel Aviv en West-Jeruzalem. Israël verovert op de 7^e Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever (op Jordanië), de Sinaï-woestijn op Egypte en de Golanhoogte op Syrië (op de 9^e). Vanuit Libanon vallen Palestijnse strijders Israël aan. XXX uitbreiden De schattingen over aantallen slachtoffers lopen uiteen van 15.000 tot 25.000.

Het gevolg van de oorlog is voortdurend strijd om de vraag of door Israël veroverde gebieden bezet zijn dan wel betwist worden. Er ontstaat discussie over de vraag of Israël gerechtigd was deze oorlog te beginnen (‘preventieve zelfverdediging’), de toepassing van het internationaal recht (o.m. vastgelegd in VN-resoluties) en of Joden (‘kolonisten’) het recht hadden/hebben zich in deze gebieden, deels het oude Judea en Samaria, te vestigen. XXX

1967, 4 juni

Irak sluit zich bij alliantie tegen Israël aan.
Het Irak van de ayatolla’s maakt bekend dat het land zich zal aansluiten bij een eventuele door Egypte, Jordanië en Syrië te ondernemen militaire actie tegen Israël.

1967, jun

Pogrom in Libië: 18 Joden komen om.

Als gevolg van de Zesdaagse oorlog ontstaan opnieuw anti-Joodse rellen. Het merendeel van de ruim 6.000 Joden in Libië vertrekt, grotendeels naar Rome. De vluchtelingen moeten hun bezittingen achterlaten. Ongeveer 1.300 van hen emigreren naar Israël, 2.200 vestigen zich definitief in Italië. De meesten vertrekken naar de VS. In Libië blijven enkele tientallen Joden achter.    

1967, 30 mei

Militair akkoord tussen Egypte en Jordanië

Een onverwachte ontwikkeling leidt tot een nieuwe bedreiging voor Israël. Hoessein van Jordanië en Nasser van Egypte – eerder min of meer vijanden – tekenen in Cairo een verdrag tot wederzijdse verdediging. De Jordaanse legers plaatsen zich onder bevel van het ‘United Arab Command’. Legereenheden uit Egypte, Irak en Saoedi-Arabië mogen op Jordaanse bodem worden gestationeerd.  

1967, 29 mei

Nasser kondigt vernietiging Israël aan.
De ‘dictator van Egypte’ zegt in een toespraak voor leden van zijn regering dat de toestand van vóór 1948 moet worden hersteld. Hij verklaart zelf de tijd en de plaats te willen bepalen en dat hij dat niet aan de vijand wil overlaten. Twee dagen later doet de president van Irak een soortgelijke uitspraak. Hij zegt dat het bestaan van Israël een vergissing is die moet worden hersteld. “Ons doel is duidelijk: Israël moet van de kaart worden geveegd.”

1967, 23 mei

Nasser (Egypte) sluit Straat van Tiran voor Israëlische scheepvaart.
Hij lijkt daarmee rechtstreeks op oorlog aan te sturen. Een paar dagen eerder, op de 17^{e (XXX zie 19 mei)} , heeft hij de VN-buffertroepen (UNEF) uit de Sinaïwoestijn weggestuurd. Oe Thant, secretaris-generaal van de VN, heeft er zonder tegen te sputteren mee ingestemd. De weg naar Israël ligt open. Egypte trekt met circa 100.000 man en bijna 1.000 tanks de Sinaï binnen, sluit een militaire alliantie met Jordanië en Syrië en trekt onderzeeërs en torpedoboten samen in de Golf van Akaba. De acties gaan gepaard met agressieve oorlogsretoriek: een combinatie van Arabische legers zal Israël vernietigen en de Joden de zee in drijven. US-president Johnson wijst achteraf, op 19 juni 1967, de afsluiting van de Straat van Tiran als casus belli aan.

1967, 22 mei

PLO kondigt de vernietiging van Israël aan.
De bedreiging komt uit de mond van de in Libanon geboren PLO-leider Ahmad Shukeri (1906-1980) en wordt uitgesproken op Radio Cairo. Omdat Israël een door de VN en de grote landen erkende natie is, vatten velen de dreigende taal op als een terreurplan.

1967, 20 mei

Syrië sluit zich bij de legers van Egypte aan.
De Syrische minister van Oorlog verklaart XXX waar en hoe? dat de tijd gekomen is voor een vernietigingsslag tegen Israël.

1967, 19 mei

VN trekt troepen uit Sinaï terug

Onder zware druk van Nasser, dictator van Egypte, trekt Oe Thant alle VN-troepen uit de Sinaïwoestijn terug. Egypte stuurt legereenheden dieper het gebied in, tot aan de Israëlische grens. De VN-troepen dienden als veiligheidsbuffer tussen de legers van Egypte en Israël. In Israël ervaren legerleiders en politici de ontwikkelingen als ernstige bedreiging voor de veiligheid, wat leidt tot toenemende spanning en alertheid.

1967, 15 mei

Egyptische troepen verzamelen zich in de Sinaï.
De Egyptische troepenconcentratie aan de Israëlische zuidgrens maakt Israël alert op een op handen zijnde aanval. Een dag eerder heeft Egypte een algemene mobilisatie uitgeroepen.

1967, 10 april

Sovjet-Unie waarschuwt Syrië voor Israëlische aanval.
De boodschap luidt dat Israël troepen samentrekt om op korte termijn Syrië aan te vallen. Israël ontkent. Volgens Israëlische bronnen is het gerucht volledig uit de lucht gegrepen en bedoeld om Syrië tegen Israël op te zetten. (Bron # 246 XXX)

1967, 7 april

Israël schiet 6 Syrische MIG’s neer.
De actie is volgens Israëlische bronnen een vergelding voor een lange rij aanvallen vanuit de Golanhoogte (Syrië) op kibboetsen. De vliegtuigen zijn door de Sovjet-Unie aan Syrië geleverd om invloed in het Midden-Oosten te winnen en behouden (Bron # 246 XXX). Andere bronnen melden dat sprake was van provocaties over en weer of dat het initiatief van Israël kwam.

1966, 13 november

Israëlische aanval op Palestijnse dorp (Es) Samu.
Tijdens de aanval (‘operation Shredder’) en bij gevechten erna, tussen Israëlische en Jordaanse troepen, vallen tientallen doden en gewonden. Niet alleen Engeland, Frankrijk en Rusland veroordelen de aanval in de VN, maar (tamelijk uniek) ook de Verenigde Staten van Amerika. Boosheid over de aanval zou koning Hoessein van Jordanië ertoe hebben gebracht, een verbond te sluiten met het Egypte van Nasser.

1966 XXX

Paulus VI maakt eind aan de Index Librorum Prohibitorum.
De lijst van verboden boeken, die katholieken niet mochten lezen omdat de Kerk ze als afkeurenswaardige lectuur zag, ontstond in het midden van de 16e eeuw (in Nederland in 1529). Het betrof deels boeken van joods-religieuze oorsprong. De Index werd vanaf 1559 opgesteld door de Inquisitie en later (door specialisten) aangepast. Ook werden criteria gehanteerd als ketterij, morele inferioriteit en overdreven zinnelijkheid.

1965, 28 oktober

Vaticaan komt met verklaring over niet-christelijke godsdiensten.
In de verklaring (Tweede Vaticaans Concilie; Nostra Aetate) neemt de Kerk afstand van (of: herroept) oude vooroordelen, zoals de beschuldiging aan het adres van de Joden dat zij godsmoordenaars zijn.

1965, 1 januari

 Begin van de Palestijnse revolutie.

1965

Het Vaticaan veroordeelt ‘bloedsprookje’

Simon van Trent, een spraakmakend voorbeeld van ‘joodse bloeddorst’ wordt van de lijst van heiligen verwijderd XXX

1965

Coup in Indonesië eist minstens 500.000 dodelijke slachtoffers.

Ter vergelijking: XXX uitwerken

1964, 29 mei

PLO opgericht.
De oprichtingsdatum wordt vaak gedateerd ná de Zesdaagse Oorlog. Dat is onjuist: de oprichting vindt plaats drie jaar vóór de oorlog van 1967 en de daarop volgende bezetting van wat later als Palestijnse gebieden wordt aangeduid. Volgens pro-Israëlische commentatoren is dus geen sprake van bezette maar van betwiste gebieden. XXX verplaatsen De stichting van de PLO is een initiatief van de Arabische Liga o.l.v. Nasser van Egypte. De vernietiging van de staat Israël is het hoofddoel, zoals uit de statuten blijkt.

1964, 4-6 januari

Paus Paulus VI bezoekt Israël

Hij bezoekt Jeruzalem, Bethlehem en Nazareth. In toespraken tot de koning van Jordanië, de president van Israël en verschillende patriarchen roept hij op tot vrede tussen de volken en eenheid onder de christenen. Het is de eerste keer in de geschiedenis dat een paus het Heilig Land bezoekt. XXX moslims?

1962, 31 mei

Eichmann in Israël opgehangen.
Na een strafproces dat in de hele wereld aandacht krijgt ondergaat ‘Hitler’s volgzame uitvoerder van de Shoah’ de door het Israëlische hooggerechtshof vastgestelde straf. XXX kritiek o.m. Hanna Ahrendt

1961, 28 sep

Staatsgreep in Syrië. Einde VAR.

1961, 1 apr

Proces tegen Eichmann begint.

1961, 10 januari

Joodse vluchtelingenboot zinkt voor de kust van Marokko: 44 doden.
Het schip Egoz heeft Marokkaans-Joodse emigranten aan boord die naar Israël willen vluchten. Onder zware internationale druk heft koning Muhammad V de emigratiebeperkingen voor Marokkaanse Joden op. Als gevolg emigreren tussen 1961 en 1964 circa 80.000 Marokkaanse Joden – via een geheime actie van de Mossad: operatie Jachin (of: Yachin) – naar Israël.

1960, 2 mei

Mossad ontvoert Adolf Eichmann in Argentinië en brengt hem over naar Israël.
De actie is uitgevoerd door de gevreesde Israëlische geheime dienst. Eichmann, architect (of uitvoerder) van de Sjoa, de vernietiging van het Europese jodendom, wacht in Israël een geruchtmakend strafproces.

1960, 14 september

OPEC opgericht.
De Organization of Petroleum Exporting Countries wordt in Bagdad (Irak) opgericht door Iran, Irak, Koeweit, Saoedi-Arabië en Venezuela. (Later komen er andere bij en sommige hebben de organisatie verlaten.) Deze landen hebben er genoeg van dat de oliemarkt geheel bepaald wordt door grote westerse maatschappijen zoals Shell en British Petroleum. De OPEC wil zeggenschap (lees: streven naar stabiliteit) over de prijzen en bovendien willen de landen de binnenlandse industrieën nationaliseren.

1959, 24 apr

Jordanië lijft de Westoever in (t.g.v. wapenstilstandsverdrag van 1949).

1959

De Knesset aanvaardt de (intussen omstreden) Wet op de Terugkeer.

1958, 23 okt

Sovjet-Unie verstrekt Egypte lening ter financiering van de Assoendam.

1958, 15 jul

Burgeroorlog. Amerikaanse troepen interveniëren in Libanon.
In Libanon dreigt een burgeroorlog. President Sjamoen (of: Chamoun) vraagt de Verenigde Staten troepen te sturen. Op 15 juli landen US Marines in Beiroet.

XXX

1958, 14 jul

Staatsgreep in Irak.
Koning Faisal II en zijn gezin komen om. Drie dagen later komen Britse troepen in Jordanië aan.

1958, 1 februari

Egypte en Syrië verenigen zich in de Verenigde Arabische Republiek.

XXX Nasser en Assad ?

1957, 23 maart

Suezkanaal weer open voor internationale scheepvaart.

1957, 13 maart

Jordanië zegt verdrag met Groot-Brittannië op.
Het besluit is een logisch vervolg op de besluitvorming van maart vorig jaar, waarbij een groep Britse militaire leiders ‘op staande voet’ wordt ontslagen.

1957, 28 januari

VN legt Israëlisch recht op doorvaart Straat van Tiran vast.
De regeling bevat ook een passage over de UNEF (een speciaal voor dit doel opgerichte legermacht van de VN), die moet zorgen voor scheiding tussen de troepen van Egypte en Israël. Tien jaar later overtreedt Nasser de bepalingen. Volgens veel bronnen lokt hij daarmee de Zesdaagse Oorlog uit. Zie in dit verband ook de verklaringen die diverse landen over de kwestie afleggen: http://www.mfa.gov.il/MFA/Foreign+Relations/Israels+Foreign+Relations+since+1947/1947-1974/12+Statements+by+Representatives+of+the+Maritime+P.htm. XXX check

1957

Start Israëlisch nucleair programma.
De regering van Frankrijk ondersteunt het project, dat wordt opgestart o.l.v. Shimon Peres in het dorpje Dimona in de Negev-woestijn.

1957

Oprichting Fatah, Palestijnse bevrijdingsbeweging.

Na de oprichting van de PLO in 1964 wordt de groep daar onderdeel van. XXX check of juist geformuleerd

1956, 29 okt

Sinaï-campagne.
Als vergelding voor een serie grensincidenten, het afsluiten van de Straat van Tiran en het Suezkanaal eerder dit jaar, bezet Israël, in samenwerking met Britse en Franse troepen, de Sinaï.

1956, okt

Duizend Joden gearresteerd in Egypte.
Rond de Suezcrisis worden Egyptische Joden als staatsgevaarlijk beschouwd. Joodse bankrekeningen worden geconfisqueerd. Veel Joden verliezen hun baan.

1956, 26 jul

Suez-crisis
Nasser nationaliseert het Suezkanaal. Gevolg|: oorlog tussen Israël en Egypte. Israël wordt gesteund door Engeland en Frankrijk. Amerika en de Sovjetunie grijpen in. Ze dwingen de drie bondgenoten tot de terugtocht (1957).

1956, 2 maart

Koning Hoessein van Jordanië ontslaat Britse generaal Glubb.
Koning Hoessein heeft als motivatie, beschuldigingen te ontkrachten dat hij, Hoessein, een marionet van de Britse regering is. Tegelijk met Glubb verdwijnen acht andere Britse bevelhebbers. Meer dan 50 Britse hoge officieren mogen blijven.

1956

In Kufr Kassem komen 49 dorpelingen om bij gevecht met IDF.

1955, 14 december

Jordanië treedt toe tot de VN.

1955, 29 aug

Arabische terroristen vallen Israëlische burgers aan.
XXX slachtoffers??? De aanvallers zijn afkomstig van de Islamic Jihad. Het Israëlische leger vernietigt als vergelding een legerbasis van Egypte (op dat moment de bezetter ervan) aan in de Gazastrook. Er worden 80 Egyptische militairen gedood.

1955, maart

Israëlisch leger valt Egyptische legerkampen in Gaza aan.
Tientallen Egyptische soldaten komen om. Volgens sommige commentatoren (o.a. Avneri) veroorzaakt de aanval een omslag in de geschiedenis van het conflict: Egypte zoekt steun (en gaat wapens kopen) bij het Sovjetblok. Voorbode van de strijd met de fedayeen XXX uitleg svp, aanleiding tot het Bagdad-pact XXX en inleiding tot de Sinaï-oorlog van 1956.

1954, 15 november

Nasser president van Egypte. XXX uitleggen ivm eerder: ze 18 april

1954, 1 okt

Begin van de Algerijnse vrijheidsoorlog.
Frankrijk zoekt steun bij Israël om Algerije als Franse kolonie te behouden. Israël koopt wapens in Frankrijk.

1954, 19 jul

Pijpleiding naar Negev.
Israëlische technici leggen een pijpleiding aan waarmee water naar de Negev-woestijn (ongeveer de helft van het Israëlische land en tot nu toe nauwelijks bewoonbaar) kan worden getransporteerd.

1954, juli

Lavon-affaire. Israëlisch complot in en tegen Egypte.
Joodse inwoners van Egypte laten bommen ontploffen in Alexandrië en Cairo. Doel: Amerikanen en Britten overtuigen van de noodzaak de Britse troepen in Egypte te handhaven.

1954, 18 april

Nasser neemt de macht in Egypte over.
De coup is de nasleep van de op 18 juni 1953 begonnen revolutie in Egypte, waarbij jonge officieren de macht in het land overnemen. Prompt wordt de anti-Joodse en anti-Israëlische propaganda verscherpt.

1954, 3 apr

Jordanië verbiedt Joden Jordaans staatsburgerschap.

1954, 17 maart

Arabische terreuraanslag.

1953, 14 okt

Israëlische (vergeldings-) actie in Kibeyeh (of: Qibiya, Kibija, Kibieh).
De actie wordt uitgevoerd door Eenheid 101. Er vallen doden; volgens Israël 12 en volgens de Arabisch radio meer dan 60. Leider van de eenheid is Ariël Sharon, de latere premier van Israël. De raid zou zijn bedoeld als vergelding voor de aanval op Titar Yehuda.

1953, 13 okt

Arabische terreuraanslag in Jehoed.  XXX zie 14 okt)
Twee Arabische terroristen maken met een handgranaat een eind aan het leven van een Joodse moeder en drie kinderen. Jehoed is een voorstad van Tel Aviv.

1953, 23 juni

 Scheepvaartverdrag tussen Egypte en Israël.
Overeengekomen wordt dat schepen van de ene partij die per abuis in de territoriale wateren van de andere partij terecht zijn gekomen, veilig en wel zullen worden teruggegeven.

1953, 2 mei

Hasjemieten aan de macht in Irak en Jordanië.
Op een en dezelfde dag komen twee leden van de Hasjemitische familie (XXX wie of wat? aan de macht. Hoessein wordt koning van Jordanië. Faisal wordt koning van Irak.

1953

Yad Vashem opgericht.

1952, 10 sep

Luxemburg-overeenkomst. Akkoord over schadevergoeding aan overlevenden Shoah.
De Bondsrepubliek Duitsland (Adenauer) en de staat Israël (Ben-Goerion) tekenen een verdrag waarin de eerste zich verplicht een bedrag van drie miljard DM (Duitse Mark) te betalen aan overlevenden van de Shoah. Vanwege de volgens sommigen te ‘agressieve’ houding om bij diverse Europese landen schadeclaims in te dienen, komt de JCC (Jewish Claims Conference) in diskrediet. De gang van zaken wordt toegevoegd aan de lange rij conflictbronnen. Een kleine vijftig jaar later zal gesproken worden van de ‘Holocaustindustrie’ (geïntroduceerd in het gelijknamige boek van de Amerikaans-Joodse wetenschapper Norman Finkelstein; ondertitel: ‘Bespiegelingen over de exploitatie van het Joodse lijden’).

1952, 11 aug  XXX zie 2 mei 1953

Hoessein wordt koning van Jordanië.

Koning Talal treedt wegens psychische problemen af.

1952, 23 jul

Koning Faroek afgezet. Nasser aan de macht.
De actie – uitgevoerd door eigen militairen – wordt gezien als vergelding voor het verliezen van de oorlog tegen Israël.

1952, 24 mei

Ibn Saoed schaft belasting op pelgrimsreizen af.
Hij heeft de belasting op reizen naar Mekka en Medina, de heilige steden van de islam, niet meer nodig dankzij de enorm gestegen olie-inkomsten.

1952, 26 januari

VN-resolutie 513.
De Algemene Vergadering van de VN stelt dat de Palestijnse vluchtelingen óf naar huis moeten terugkeren óf elders moeten worden gehuisvest.

1952

Israel Institute for Biological Research opgericht.
Het instituut zou een dekmantel zijn voor de ontwikkeling en productie van atoomwapens. Ook gaan er geruchten dat er op grote schaal biologische wapens worden gefabriceerd.

1952

Israël neemt Wet op het staatsburgerschap aan XXX

1952

Albert Einstein slaat aanbod om premier van Israël te worden af.
Hij motiveert zijn weigering met de uitspraak: “Politiek is alleen voor nu, wetenschap is voor eeuwig”.

1952

Bomaanslag op Sovjetambassade in Tel Aviv.
De Sovjet-Unie verbreekt de betrekkingen met Israël. Er gaat in het grote Russische rijk een antisemitische wind waaien. In Oost-Europa ontstaat een heksenjacht op Joodse medeburgers. Joodse intellectuelen worden onder het mom van hoogverraad gearresteerd en gedood.

1951, 20 jul

Abdallah (1882-1951), koning van Jordanië, vermoord.
Een Palestijnse Arabier vindt hem te tolerant tegenover Israël. Het incident heeft plaats tijdens het vrijdaggebed, in de Rotskoepel van Jeruzalem. Zijn kleinzoon Hoessein (1935-1999; op dat moment 18 jaar) volgt hem op. De aanslag is bedoeld als wraak voor zijn onderhandelingen met Israël.

1951

Dode Zee-rollen gevonden.

1951

AIPAC opgericht door I. L. Kenen.
De organisatie is bij herhaling in opspraak vanwege pro-Israëlische acties en wordt gezien als de kern van de Joodse lobby in de USA.

1950, december

Tapline voltooit grootste pijpleiding op aarde.
Via de nieuwe pijpleiding wordt olie uit de Arabische landen naar de Libanese stad Sidon getransporteerd. Tapline staat voor Trans Arabian Pipe Line Company, een combinatie van westerse oliemaatschappijen XXX uitw

1950

Israëlische wet Eigendom Afwezige Eigenaren (WEAE 5710)

Via deze Absentee’s Property Law eigent de Israëlische staat zich de juridische eigendom toe van veel gevluchte of verdreven oorspronkelijke Palestijns-Arabische eigenaren. De bezittingen komen deels in handen van joodse immigranten en deels aan het Joods Nationaal Fonds. In 1953, 1958, 1965, 1967 en 1973 volgt aanvullende wetgeving

1950, 3 juni

Transjordanië heet vanaf nu Jordanië. Westbank geannexeerd.
Abdullah van Transjordanië kondigt de naamsverandering af. Tevens annexeert Jordanië de Westelijke Jordaanoever (Westoever, Westbank). De VN of individuele (westerse) landen protesteren niet maar erkennen de stap ook niet.

1950, 31 mei

Terreur van IDF: 2 doden en een gewonde.
Een Palestijns gezin verhuist onder begeleiding van Israëlische militairen naar de Westbank. Even later begint een patrouille van de IDF op het gezin te schieten, waarbij vader en zoon gedood worden en de moeder zwaargewond raakt. XXX

1950, 25 mei

Driemogendhedenverklaring.
De USA, Engeland en Frankrijk komen – uit angst voor toenemende invloed van de Sovjet-Unie – met een gezamenlijke verklaring. Israël en de Arabische staten mogen wel wapens ontvangen, mits deze niet worden ingezet voor agressieve doelen. De drie mogendheden garanderen handhaving van de status-quo.

1950, april

Bomaanslagen op Joodse doelen in Irak.
Vanaf april 1950 tot begin 1951 vindt een reeks bomaanslagen op Joodse doelen (o.a. woonwijken) in Irak plaats. Jaren later komen getuigen (o.m. N. Giladi) met de verklaring dat de daders Joodse ‘militanten’ (of: terroristen) waren die de emigratie van Irakese Joden naar Israël wilden stimuleren. XXX

1950, 20 maart

Joodse terreur in Jordanië.
De VN komt met het bericht dat drie doden zijn gevallen. XXX

1950

Immigratie van joden uit Irak en Jemen.
Operatie ‘Arendsvleugels’ brengt 50.000 joden uit Jemen per vliegtuig naar Israël. Met operatie ‘Vliegend tapijt’ komen nog eens 125.000 joden uit Irak naar het land. De economie van het land komt vanwege de vele vluchtelingen onder druk te staan.

1950

Operatie Ezra- Nehemia.
Meer dan 100.000 joden ontvluchten Irak. Ze mogen van de Iraakse overheid 50 dinar p.p. meenemen. De rest van hun bezittingen wordt geconfisqueerd. Sindsdien eisen ze compensatie – tot nu XXX zonder resultaat. De meesten worden in Israël opgenomen.

1950

Egypte blokkeert de toegang tot de Golf van Akaba.

1950

De Israëlische ‘Wet op de Terugkeer’ wordt van kracht.
Iedere Jood ter wereld mag terugkeren naar en zich vestigen in Israël. O.a. in Duitsland is decennialang een soortgelijke wet van kracht. De wet is een van de belangrijkste conflictpunten en tot vandaag heftig omstreden.

1949, 8 december

UNRWA opgericht ( Resolutie 302).
De United Nations Relief and Works Agency for Palestine XXX Refugees in the Near East is de enige hulporganisatie van de VN die voor één specifieke groep vluchtelingen werd opgericht. Sommige commentatoren geven er een anti-Joods accent aan. Reden: de UNRWA ontwikkelt een eigen (van o.m. de UNHCR afwijkende) definitie voor het begrip vluchteling. XXX uitwerken

1949, december

De Knesset verhuist van Tel Aviv naar Jeruzalem.
Jeruzalem is XXX wanneer uitgeroepen tot hoofdstad van de nieuwe staat.

1949, december

Egyptische premier Nokrashy vermoord.
De actie is uitgevoerd door militairen en wordt gezien als vergelding voor het verlies van de oorlog met Israël en voor het sluiten van een wapenstilstandsverdrag.

1949, 12 aug

Vierde Geneefse Conventie.
Belangrijkste resultaat: bescherming voor burgers in oorlogsgebieden.

XXX

1949, 20 jul

Israël en Syrië sluiten een wapenstilstandsverdrag. Einde eerste oorlog.
Dit is het laatste van een serie wapenstilstandsverdragen die Israël afsluit met zijn buurlanden. Aan wat de geschiedenis ingaat als de Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog is formeel een eind gekomen, maar er komt geen vrede. Pas tientallen jaren later komt er met twee buurlanden een vredesverdrag: Egypte XXX en Jordanië XXX. De meeste Arabische (en islamitische) staten accepteren de nieuwe Joodse staat Israël niet.

1949, 11 mei

VN-resolutie 273. Israël wordt lid van de VN.

1949, 27 apr

Lausanne-conferentie.
Onderhandelingen tussen Israël en Arabische leiders. De conferentie levert weinig resultaat op. Israël stelt beperkingen aan de terugkeer van Arabische vluchtelingen. Arabische leiders willen niet met Israël over vrede onderhandelen. Op 12 september wordt de conferentie afgesloten zonder dat er een akkoord is over het vluchtelingenprobleem.

1949, 3 apr

Israël en Jordanië sluiten een wapenstilstandsverdrag.
Over het aantal Palestijnse Arabieren (de becijferingen variëren van 500.000 en 790.000 mensen) dat door de oorlog de vluchtelingenstatus heeft verkregen, zijn de meningen verdeeld.

1949, 23 maart

Israël en Libanon sluiten een wapenstilstandsverdrag.

1949, 8 maart

Eerste zitting van de Knesset, het Israëlische parlement, in Tel Aviv.

1949, 24 januari

Israël en Egypte sluiten een wapenstilstandsverdrag.

1949, 7 januari

Israëlische gevechtsvliegtuigen schieten 4 (of 5) Britse straaljagers neer.
Het incident heeft plaats boven de Negev-woestijn.

XXX incident met schip noemen 1967

1949, 7 januari

Israël sluit wapenstilstandsakkoorden met Egypte, Jordanië, Libanon en Syrië.
Na bemiddeling XXX pardon?? van de V.N. komt de Westbank onder controle van Jordanië en neemt Egypte het bestuur van de Gazastrook over. Toegewezen?? XXX De gebieden waren door Israël veroverd tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog.

1949

Syrië wordt geconfronteerd met een serie staatsgrepen.
Ze zijn het gevolg van het verliezen van de oorlog tegen Israël.

TER VERGELIJKING

1949

Nederlands leger voert acties uit in Indië.
Deze ‘politionele acties’ kosten tussen 1946 en 1949 naar schatting het leven van 5.000 Nederlandse soldaten en 150.000 Indische ‘militanten’. Verslagen van soldaten wijzen op excessen. De bloedige strijd is in ons land tot op vandaag een taboeonderwerp. Liever richten wij onze aandacht op de aanzienlijk minder bloedige oorlog die in Israël-Palestina woedde.XXX

1949

Jeruzalem uitgeroepen tot hoofdstad van de nieuwe staat Israël.
Ben Goerion maakt het besluit bekend.

1949

Operatie Magic Carpet
Evacuatie van 50.000 Joden uit Jemen naar Israël.

1948, 11 december

VN-resolutie 194
De Algemene Vergadering van de VN doet in deze resolutie een serie oproepen, onder meer om het vluchtelingenprobleem op redelijke wijze op te lossen. Palestijnse vluchtelingen die willen terugkeren mogen dat doen. Verlies of schade aan hun bezittingen moet worden gecompenseerd. Alle heilige plaatsen moeten vrij toegankelijk zijn. Het blijft onduidelijk of de resolutie alleen gericht is op Palestijns-Arabische of ook op Joodse vluchtelingen uit de omringende Arabische landen.

1948, 1 december

Jericho-conferentie. Unie tussen Westbank en Transjordanië.
Het gebied dat later de westelijke Jordaanoever gaat heten, staat onder militaire controle van Jordanië. Vooraanstaande Palestijnse Arabieren, gevestigd in deze regio, treffen elkaar in Jericho en pleiten voor een tijdelijke unie met Transjordanië.

1948, okt

De IDF maakt een eind aan de Stern Gang.
Ben-Goerion heeft er de hand in. Als reden noemt hij de door Stern gepleegde moord op Bernadotte. Bovendien wil hij de discipline in het land versterken. Er is volgens hem geen plaats voor privélegertjes die het regeringsbeleid doorkruisen.

1948, 16 sep

Bernadotte vermoord door Joodse terreurgroep Stern.
De groep is het niet eens met de meest recente voorstellen van de VN-bemiddelaar.

1948, 1 sep

Palestijnse Nationale Conferentie in Gaza.
Tijdens de conferentie wordt een regering voor heel Palestina geïnstalleerd o.l.v. de op dat moment zowel in het Westen als de Arabische wereld al omstreden Haj Amin al-Hoesseini.

1948, jul

Aanval op synagoge en Joodse winkels Cairo: 19 Joden komen om.

Honderden Joden gearresteerd; al hun bezittingen in beslag genomen. Merendeel Joden, voor zover al niet na de incidenten van 1945 gevlucht, ontvlucht Egypte

1948, 21 jun

De IDF steekt de Altalena in brand.
Het schip vervoert manschappen en wapens voor de Irgoen. De leiding van het nieuwe Israëlische leger (IDF) steekt het schip in brand. Er vallen 15 doden. De latere premier Begin, die aan boord van het schip is, verklaart dat de Irgoen zich niet tegen de staat Israël zal keren. Het verzet van Joodse terreurorganisatie tegen de eigen staat is voorbij.

1948, 11 juni

De VN zorgen voor tijdelijk staakt-het-vuren en brengen bemiddelaar Bernadotte in stelling.

1948, jun

Pogroms in Libië kosten 15 Joden het leven.

1948, jun

Bomexplosie in Joodse wijk Karaite, Cairo: 22 Joden komen om.
De aanslag wordt geweten aan woede over de uitroeping van de Joodse Staat Israël.

1948, jun

Rellen tegen Joden in Marokko: 44 doden.

1948, 28 mei

Oprichting van het IDF, het Israëlische Defensie Leger.
Het is de opvolger en voortzetter van de Haganah. Irgoen en Stern worden met geweld gedwongen tot stoppen. Ze moeten integreren in het nieuwe ‘geregelde’ leger van de nieuwe staat.

1948, 22 mei

Slachtpartij in Al-Tantura.
Over deze Israëlische aanval op een Arabisch dorp zijn de meningen sterk verdeeld. De ene historicus meldt dat er geen sprake was van een slachting, terwijl de andere (o.a. Pappé) meent dat er ten minste 200 (‘onbewapende dorpsbewoners’) doden gevallen zijn.

1948, 15 mei

Eerste oorlog tussen Arabische landen en Israël.
Legereenheden van Egypte, Irak, Transjordanië (nu Jordanië), Libanon, Saoedi-Arabië en Syrië vallen de zojuist door Ben-Goerion uitgeroepen staat Israël aan. Egypte bezet de Gazastrook, Jordanië bezet de ‘Westbank’ (de westoever van de Jordaan). Eerdere, eeuwenlang in gebruik zijnde namen zijn Judea en Samaria. Jordaanse legereenheden verjagen alle Joden (circa 10.000) uit het gebied, waarbij geweld niet wordt geschuwd. Ook bezet Jordanië Oost-Jeruzalem. De eeuwenoude Joodse wijk wordt platgebrand en alle Joden worden uit het stadsdeel weggejaagd of vermoord. Meer dan 50 joodse gebedshuizen (synagogen) worden met de grond gelijk gemaakt. Na de oorlog van 1967 maken Joodse organisaties een begin met de wederopbouw.

1948, 14 mei

Staat Israël uitgeroepen door David Ben-Goerion (1886-1973).
Tijdstip: 12 uur in de nacht. Op hetzelfde moment loopt het Brits mandaat formeel af. Zelf wordt hij leider van de voorlopige regering. De Verenigde Staten erkennen de nieuwe staat nog dezelfde dag de facto (en op 31 januari 1949 de jure). De dagen erna doen de Sovjet-Unie en zes andere landen hetzelfde. Engeland aarzelt maar doet het – veel later, pas op 29 januari 1949 – ook. Ons land is een van de laatste die de nieuwe staat erkent. Van het eerder sterk verkleinde (20%) Palestina blijven alleen de Gazastrook en de ‘Westbank’ over. De laatste wordt in 1950 door Jordanië geannexeerd.

1948, mei

Honderdduizenden joden vluchten uit omliggende Arabische landen Palestina in.
De immigratie naar Israël vindt plaats tussen mei 1948 en eind 1949. Deels door dreiging met (en angst voor) Arabische represailles wegens de uitroeping van de staat Israël. Deels door daadwerkelijke moordpartijen op joden die in verschillende Arabische steden plaatshebben.

1948, 13 april

Arabische wraakactie voor Deir Yassin.
Een Joods medisch konvooi, onderweg naar het Hadassahziekenhuis in Jeruzalem, is vandaag aangevallen door Arabische eenheden. Meer dan 70 mensen komen om, onder wie 20 vrouwen, de directeur van het ziekenhuis en artsen en verpleegkundigen.

1948, 8-9 april

Joodse terreurgroep (Lehi/Stern) richt bloedbad aan in Deir Yassin.
Over het aantal doden zijn de bronnen het niet eens. De meldingen variëren van rond de 100 tot vele honderden. De feiten worden vertroebeld door het nut dat beide kanten er destijds in zagen ze te overdrijven. De Arabieren om de Joodse terreur aan te dikken en de Joden om Arabieren aan te moedigen te vluchten. Het bloedbad neemt bij veel westerse nieuwsmedia een centrale plaats in als het over wederzijdse terreur na het Verdelingsplan van de VN gaat. Eerder wederzijds geweld, waarbij vanaf december 1947 vele honderden doden zijn gevallen, wordt vaak onderbelicht. Ook voor specifieke Arabische wraakacties, met minstens zoveel doden, lijkt minder aandacht.

1948, maart

VN noemt aantallen slachtoffers.
De VN maant partijen tot terughoudendheid. Er zouden sinds het Verdelingsplan al meer dan 400 Joden en Arabieren bij ongeregeldheden zijn omgekomen.

1948

Het Vaticaan weigert Israël te erkennen.

1948

Jésus et Israël: baanbrekend theologisch boek van Jules Isaac

De heilige missie van Jules Isaac: Jezus en Israël onopgeefbaar verbonden

1948

Libanon in oorlog met Israël.

1947, 30 december

Uitbarsting van geweld bij olieraffinaderij Haifa: 45 doden en 90 gewonden.
Terroristen van de Joodse Irgoen gooien, als wraak voor eerdere aanvallen van Arabieren op Joden, handgranaten in een groep van circa 100 Arabische dagwerkers: 6 doden en 42 gewonden. Arabieren vallen prompt de Joodse arbeiders aan, waarbij 39 doden en 49 gewonden vallen.

1947, 11 december

De Britten kondigen het einde van het Mandaat aan: 14 mei 1948.

1947, 5 december

Wapenembargo van de VS.
Om te voorkomen dat Arabische en Joodse milities Amerikaans wapentuig tegen elkaar inzetten stellen de VS een wapenembargo in. Het geldt voor de hele regio. De Britten wijzen een verzoek om eraan mee te doen af en leveren wapens aan Irak en Transjordanië.

1947, 5 december

Ben Goerion geeft opdracht tot bouw 5 nederzettingen op Palestijns gebied.

1947, 2-4 december

Bij rellen in Aden (Jemen) komen rond de 80 Joden, 33 Arabieren en enkele anderen om.

Jemenitische Arabieren vallen aan. Aanleiding voor de woede en de pogrom is het Verdelingsplan, op 29 november, van de VN. Van de Joodse gemeenschap van Aden blijft nauwelijks iets over.

1947, december

Bij rellen in Aleppo (Syrië) komen 75 Joden om.
Aanleiding: het Verdelingsplan van de VN. De Joodse wijk van de stad wordt door brand verwoest. Overlevende Joden vluchten naar Palestina/Israël. Van de Joodse gemeenschap blijft niets over.

1947, 1 december

Burgeroorlog in Palestina.

Begin van Arabische rellen en Joodse bombardementen in Jeruzalem. Joodse milities slaan terug. Over een periode van twee jaar slaat een groot deel van de Arabische inwoners van het land op de vlucht. Deels door Joodse terreur en etnische zuivering, deels door (angst voor) Joods militair geweld, deels door de oproep (per radio; de feiten worden betwist) van Arabische leiders om tijdelijk uit het gebied te verdwijnen. Nadat de joden zijn verslagen (gedood, in zee gedreven) mogen de Arabieren terugkomen. Vaststaat dat in de eerste maanden veel lokale Arabische leiders maken dat ze (tijdelijk) weg komen. Beide kanten stellen de eigen bijdrage aan de gang van zaken anders voor dan de werkelijkheid was. De VN schiet te hulp. Het probleem is nog vandaag het heetste hangijzer in het conflict. Ook na herinterpretatie van de feiten door o.m. de Israëlische Nieuwe Historici (o.m. Pappé, Morris) komt er geen onbetwistbare verslaggeving. In dezelfde periode ontstaat ook een vluchtelingenstroom van Joden uit de omringende Arabische landen: deze mensen vertoeven weliswaar jarenlang in tentenkampen maar worden uiteindelijk  na veel inspanning maar zonder hulp van VN, VS en Europa, geïntegreerd in de Israëlische samenleving.

1947, 29 november

VN-resolutie 181 van de Algemene Vergadering; UNGA = United Nations General Assembly. Het Verdelingsplan van de VN.
Het plan verdeelt Palestina in een Arabische (41%) en een Joodse staat (57%). Het mandaatgebied is al eerder, in 1923, opgesplitst: de Arabieren kregen destijds al 80% van het oorspronkelijk onder Brits bestuur staande gebied. De ook nu weer ongelijke verdeling heeft te maken met de te verwachten instroom van Europese Joodse vluchtelingen, onder meer uit de beruchte concentratie- en vernietigingskampen. De beschamende gebeurtenissen rond de Exodus 47 – in de internationale pers breed uitgemeten – lijken de gang van zaken te hebben beïnvloed. Jeruzalem moet onder internationaal bestuur komen. Vanaf de dag na bekendmaking van de resolutie ontstaat een ernstige toename van wederzijds geweld. De Arabisch-Palestijnse bevolking is niet geraadpleegd. De Arabische leiders wijzen het voorstel af; de Joodse accepteren het, zij het met tegenzin.  

1947, 17 november

Golda Meir heeft geheim overleg met koning Abdallah van Jordanië.

1947, 8 sep

Exodus 1947 komt met 4.500 vluchtelingen in Hamburg aan. Zie ook 18 juli XXX

https://gerdewindschrijft.nl/verhalen/de-hellevaart-met-de-exodus/

1947, 15 aug

Scheiding India en Pakistan.
Ter vergelijking: Pakistan scheidt zich af als Islamitische Republiek en telt in 2010 circa 180 miljoen inwoners. In de democratische republiek India, met in 2010 circa 1,2 miljard inwoners, neemt het belang van de islam sterk af. Ook hier speelt het Verenigd Koninkrijk een rol die wordt gekenmerkt door onmacht. Waar de splitsing toe zal leiden, namelijk tot een van de bloedigste conflicten in de menselijke geschiedenis ( XXX o.a. Kasjmir), blijkt pas decennia later.

Soekarno: Vader des Vaderlands van Indonesië

1947, 21 jul

Indonesië: politionele acties eisen 50.000-200.000 doden
Ter vergelijking: Nederland onderneemt tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog twee zgn. politionele acties. De eerste begin 21 juli 1947 en eindigt op 5 augustus van hetzelfde jaar. De tweede start 19 december 1948 en eindigt 5 januari 1949. De aantallen slachtoffers zijn onderwerp van discussie. Oorzaak: een deel van de doden valt door rechtstreekse moordpartijen, terwijl een ander deel overlijdt door ziekte en uitputting. XXX Indonesië zelfstandig noemen en aandeel USA

1947, 18 juli

De Britten sturen een met holocaustoverlevenden volgeladen schip terug naar Duitsland.
Het eerste schip onder Israëlische vlag heet oorspronkelijk President Warfield en is door de Haganah omgedoopt in Exodus 1947. Het komt met 4.500 in Frankrijk opgestapte Joodse vluchtelingen in Haifa aan. Met grof geweld wordt het schip door de Britse marine geënterd en naar de haven van Hamburg in Duitsland gevaren. De opvarende vluchtelingen worden in opvangkampen geplaatst. De wereldwijde aandacht die het incident in de nieuwsmedia krijgt bezorgt het Verenigd Koninkrijk zware reputatieschade. Later neemt de Britse regering een wat coulantere houding aan: de vluchtelingen mogen, opgesplitst in kleine groepen, alsnog naar het mandaatgebied Palestina emigreren.

1947, 12 juli

Irgoen neemt 2 Britse militairen gevangen.
Het is een reactie op de gevangenneming van drie Irgoenleden eerder die maand. Als de Britten de Irgoenleden doden zullen ook beide Britse militairen worden omgebracht.

1947, jul

Britse militaire rechtbank legt drie leden van de Irgoen de doodstraf op.
De Irgoen dreigt 2 gevangengenomen Britse militairen te zullen doden als wraak als de doodstraf wordt uitgevoerd. Aan het eind van de maand worden de Irgoenleden geëxecuteerd en de Britse militairen opgehangen.

1947, 15 mei  

UNSCOP (VN-commissie) in Palestina.
De commissie wordt ingesteld op verzoek van het VK, dat de VN vraagt aanbevelingen te doen over de toekomst van Palestina. Aan het eind van de studiereis, op 3 september 1947, publiceert de commissie haar rapport. Het ondersteunt een plan om twee van elkaar onafhankelijke staten te creëren en het Britse mandaat te beëindigen. Jeruzalem moet de hoofdstad van de federatie worden. Op 29 november wordt het Verdelingsplan (Partition Plan) bekendgemaakt.

1947, 18 februari

Toespraak Bevin in Brits parlement

The violent intercommunal struggle between Jews and Arabs, which started almost at the outset of British rule in the 1920s, eventually exhausted Britain, which decided to refer the question of Palestine to the United Nations after WWII. In a speech in Parliament on February 18, 1947, British foreign secretary Ernest Bevin—known for his hostile attitude to Zionism and the Jewish pre-state community (Yishuv)—explained his country’s decision: “His Majesty’s Government have thus been faced with an irreconcilable conflict of principles … For the Jews the essential point of principle is the creation of a sovereign Jewish State. For the Arabs, the essential point of principle is to resist to the last the establishment of Jewish sovereignty in any part of Palestine” (our emphasis). Bevin understood that this was not a conflict between two national movements, each seeking first and foremost its own independence, but rather about one group (the Arabs) seeking first and foremost to foil the independence of another (the Jews).6

1947, 1 februari

Engeland legt de Palestijnse kwestie voor aan de VN.
Op de 18^e XXX kondigen de Britten in de V.N. aan dat ze het mandaat per 15 mei 1948 zullen beëindigen. Als beweegreden wordt onder meer genoemd dat het VK de eigen belangen wil veiligstellen vanwege de Koude Oorlog., maar ook complete uitputting/verzwakking na WO2 en economische dwang om van verdere kostbare buitenlandse operaties af te zien.

1946, 3 oktober

Truman eist opnieuw van Engeland de toelating van 100.000 joden tot Palestina.

1946, 1 oktober

Irgoen beschadigt de Britse ambassade in Rome.

1946, september-1947, februari

Conferentie van Londen

Doel: besluiten nemen over de toekomstige bestuur van Palestina en het einde van het mandaat vormgeven.

1946, aug

Britten richten op Cyprus strafkampen in voor Joodse illegale vluchtelingen.

1946, 22 jul

Irgoen (Irgun, Etzel, Etsel) blaast het King David-hotel in Jeruzalem op.
Er vallen 91 doden, onder wie 41 Arabieren, 28 Britten en 17 Joden. De actie is gericht tegen de Britse bezetter, die de immigratie van Joden uit Europa verhindert. In het hotel zijn op dat moment de centrale kantoren gevestigd van de regering van Palestina, w.o. het militaire hoofdkwartier van de Britse bezettingsmacht. In het hotel bevinden zich hele stapels belastende documenten die de Britten in beslag genomen hebben van het Joods Agentschap. De aanslag is een wraakactie voor operatie Agatha, waarbij de Britten 2500 zionistische verzetsstrijders (of terroristen) arresteerden en ‘illegale’ wapens, in beslag namen. De Irgoen eist de verantwoordelijkheid op, maar volgens bewijsmateriaal achteraf lijken zowel de Haganah als het Joods Agentschap erbij betrokken zijn geweest. Aan de aanslag zou een telefonische waarschuwing zijn voorafgegaan, maar daarover bestaat geen consensus.

1946, 4 juli

Pogrom in Polen (Kielce).

Van 200 Pools-Joodse Holocaust-overlevenden komen er 41 om het leven en raken 82 gewond. De aanleiding is een christelijk jongetje dat beweert door Joden te zijn ontvoerd. De daders: leden van de Communistische Politie, het Poolse Volksleger en de Poolse geheime dienst. Als gevolg vluchten alleen al in juli 12.000 Joden het land uit. De gebeurtenis wordt in heel Europa als schokkend ervaren: 14 maanden na de Tweede Wereldoorlog had niemand dit voor mogelijk gehouden.

1946, 18 april

Volkenbond opgeheven.

De door Woodrow Wilson geïnspireerde ‘vergadering van naties’ besluit zichzelf met directe ingang op te heffen. De in 1945 opgerichte Verenigde Naties nemen de bezittingen, de vastgelegde doeleinden en besluiten grotendeels over.

https://nvvn.nl/voorlopers-van-de-verenigde-naties/

1946, 22 maart

Britse regering verklaart Transjordanië (3/4 van oorspronkelijk Palestina) onafhankelijk.
De Britten benoemen Emir Abdullah tot koning.

1946, 5 januari

Adolf Eichmann ontsnapt uit Amerikaanse gevangenis.

In juni 1950 krijgt hij van het Internationale Rode Kruis een statenlozenpaspoort. Hij vlucht ermee onder de valse naam Ricardo Klement naar Argentinië. In 1960 wordt hij door Israëlische geheim agenten ontvoerd, naar Israël overgebracht en daar berecht. XXX verder gaan

1946, 31 juli

Morrison-Gradyplan.

Morrison, Brits politicus en Grady, Amerikaans diplomaat, moeten de uitvoering vormgeven van de Anglo-Amerikaanse voorstellen van april.

Het land wordt verdeeld in twee aparte provincies met zelfbestuur onder Brits toezicht. Jeruzalem en de Negevwoestijn blijven onder Brits bestuur. Onder druk van Amerikaanse zionisten wijst president Truman het voorstel af.

The Arab states discussed the plan with the British at the London Conference of 1946–47; they rejected the plan on the grounds that it would lead to partition, and instead proposed an independent unitary state.^[8]

At a later meeting of the Conference the following February, Britain proposed a plan, known as the Bevin Plan, for a five-year British trusteeship. The trusteeship was to lead to a permanent settlement agreed by all parties. When both the Arab and Jewish sides rejected the plan, Britain decided to refer the problem to the United Nations. It set up the United Nations Special Committee on Palestine.^[10]XXX

1946

Truman eist opnieuw de toelating tot Palestina van 100.000 joodse vluchtelingen.

1946, 20 april

Anglo-Amerikaanse Commissie van Onderzoek komt met rapport.
Ingesteld in 1945. Stelt voor de bepalingen van het laatste witboek ongeldig te verklaren. Neemt Truman’s voorstel om 100.000 joden in Palestina toe te laten over. De Britse regering wijst het af.

1945, november

Pogroms in Tripoli: meer dan 130 Joden dood.

1945, 31 oktober

Spoorwegstelsel Palestina opgeblazen.
De actie wordt uitgevoerd door Joodse terroristen en is bedoeld om de Britse bezetter in verwarring te brengen. De hele Joodse gemeenschap in Palestina staat er – in contrast met veel andere acties – achter.

1945, 29 sep

Truman eist van het VK de toelating van 100.000 Joodse vluchtelingen in Palestina.

1945, 2 sep

Japan capituleert.

1945, 19 aug

Soekarno en Hatta roepen de onafhankelijke republiek Indonesië uit.
Pas op 27 december 1949 erkent ons land de nieuwe situatie, nadat het eerst – onder meer via de zgn. politionele acties – geprobeerd heeft het land weer in de greep te krijgen. Pas na druk van de VS. accepteert Nederland de machtsgreep. De vrijheidsstrijd van de inheemse bevolking van Nederlands-Indië, gericht tegen ons land en ons leger, is nog vandaag onderwerp van fel debat.

1945, 6 aug

Hiroshima (Nagasaki op de 9e) door atoombom verwoest.

1945, aug

Zionistische conferentie in Londen.

1945, 7 mei

Duitse capitulatie ondertekend in Reims.

1945, mei

Einde van WO2 in Europa. Einde van het Derde Rijk.
De Duitsers blijken circa 6 miljoen Joden te hebben vermoord. Ze hebben gebruik gemaakt van gaswagens, groepsgewijze nekschoten aan de rand van massagraven, concentratie- en vernietigingskampen.

1945, 25 april

Amerikaanse en Russische soldaten ontmoeten elkaar bij Torgau aan de Elbe.

1945, 22 maart

Arabische Liga opgericht. Stelt boycot Joodse producten voor.
In eerste instantie nemen deel: Egypte, Irak, Jemen, Jordanië, Libanon, Saoedi-Arabië en Syrië. Naderhand treden toe: Algerije, Koeweit, Libië, Marokko, Soedan en Tunesië. De Palestijnse Arabieren zijn vertegenwoordigd via een permanente afgezant. Permanent hoofdkwartier van de Liga is Cairo.

1945, 13 februari

Dresden verwoest.

De discussie over de noodzaak van het bombarderen van burgerdoelen om de vijand op de knieën te dwingen laait na elk incident van deze aard op. Ook in onze tijd  (2022) duikt de morele kwestie geregeld op. Niet alleen gaat het om opzettelijke maar ook ‘vergissingsbombardementen’.   

1945, 4-11 februari

Conferentie van Jalta.

In Jalta, een badplaats op de Krim, steken drie geallieerde leiders de koppen bij elkaar: Roosevelt (VS), Churchill (VK) en Stalin (SU). Belangrijkste onderwerp: afbakenen van invloedssferen na afloop van de oorlog tegen nazi-Duitsland. Ook komen onderwerpen aan de orde als de oprichting van de VN, de verdeling van Duitsland, de toekomst van Polen, e.d.

1945, 14 februari

Roosevelt ontmoet Ibn Saoed in Cairo.
Roosevelt belooft dat de USA geen oplossingen m.b.t. Palestina zal goedkeuren zonder dat eerst beide partijen, Arabieren en joden, zijn geraadpleegd. XXX check

1945, 27 januari

Auschwitz-Birkenau bevrijd.
Bij de bevrijding van het beruchte vernietigingskamp door het Rode Leger worden nog circa 8.000 gevangenen levend aangetroffen. De niet gevluchte bewakers worden gedood. In het kampencomplex zijn in 3½ jaar tijd naar schatting 1½ miljoen mensen vermoord: voor het overgrote deel Joden. . Als de bevrijding van het kamp ophanden is zijn circa 60.000 overlevenden lopend richting Duitsland gestuurd. Daarbij gaan nog eens vele duizenden mensenlevens verloren.

1945, januari

Opstand in Chelmno.

1945

Palestina telt eind 1945 circa 500.000 Joodse inwoners.

1945

Pogrom Cairo

Begin uittocht Joden uit Egypte

Bron: 150 PalFab blz 158

1945, 25 april

Verenigde Naties opgericht.

De opvolger van de Volkenbond wordt in het leven geroepen tijdens de ‘United Nations Conference on International Organizations’ in San Francisco. De voorganger, de Volkenbond, heeft op diverse gebieden gefaald. Vooral is het de organisatie niet gelukt een tweede wereldoorlog te voorkomen. De deelnemende landen hopen via de VN een betrouwbaarder systeem te hebben ontwikkeld om oorlogen en armoede te voorkomen.  

1944, 16 december

Ardennenoffensief.

1944, 6 november

Lord Moyne vermoord door twee Joodse terroristen.
De terroristen horen bij de fanatiek zionistische Stern Gang. Het zou gaan om een Joodse wraakoefening (in Cairo) voor de dood van 776 Roemeens-Joodse vluchtelingen op het schip de Struma.

1944, 22 okt

Amerikaanse marine verslaat Japanse vloot.

1944, 27 sep

Sjofarincident in Jeruzalem.

1944, 25 september

Inter-Arabische conferentie In Alexandrië.
Belangrijkste uitkomst: Arabische landen zullen zo snel mogelijk samen de Liga van Arabische staten oprichten.

1944, 1 aug

Algemene opstand van Warschau.

1944, 20 jul

Aanslag op Hitler mislukt.

1944, 22 jun

Zomeroffensief van de Sovjet-Unie.

1944, 6 jun

Operatie Overlord. D-day.
Legers van de geallieerden vallen vanuit zee Normandië (Frankrijk) binnen. De massale operatie luidt het einde van het Derde Rijk in.

1943, 28 november

Conferentie in Teheran.

1943, 22 november

Onafhankelijkheidsverklaring van Libanon.
Op 8 november schaft de Libanese regering zonder overleg het Franse mandaat af en wordt prompt door de Fransen vastgezet. Na zware druk van Amerika en Engeland laat Frankrijk de regeringsleiders weer vrij. Het incident zet kwaad bloed tussen Libanezen en Fransen.

1943, 14 oktober

Opstand in Sobibor.
Direct nadat Joodse gevangenen een opstand hebben georganiseerd wordt het kamp gesloten en ontruimd.

1943, september

Deense joden gered door ze naar Zweden over te varen.
De actie heeft plaats in één nacht.

1943, 2 augustus

Opstand in Treblinka.

1943, 10 juli

Geallieerde westerse legers landen op Sicilië.

1943, 15 mei              XXX samenvoegen

Einde van de joodse opstand in het getto van Warschau.
De opstand, die op 19 april 1943 (Pesach) is begonnen, wordt door de SS bloedig neergeslagen. De strijd kost circa 13.000 joodse verzetsstrijders het leven. De rest, ongeveer 40.000 mensen, wordt afgevoerd naar het vernietigingskamp Treblinka.

1943, 19 apr

Begin van de joodse opstand in het getto van Warschau.
De opstand begint op 19 april en eindigt op 16 mei. Er komen meer dan 56.000 joden om. De overlevenden worden naar vernietigingskampen afgevoerd. Slechts een enkeling weet – onder meer via de riolering – te ontkomen.

1943, 19 apr

Bermudaconferentie.

1943, 31 januari

Slag om Stalingrad beëindigd. Zesde Leger geeft zich over.
Generaal Von Paulus geeft zich over. De strijd heeft 140.000 Duitse soldaten het leven gekost; 91.000 worden er gevangengenomen. Het Russische leger verliest bijna een miljoen soldaten. De gebeurtenissen maken duidelijk dat Duitsland de oorlog niet meer zal kunnen winnen.

1943

Syrië onafhankelijk.

1942, 22 november

Zesde Duitse Leger in Stalingrad door Sovjetlegers ingesloten.

1942, 4 november

Britse 8e leger verslaat Duitse Afrikakorps definitief bij El-Alamein.
De dreiging dat Duitse legers het Midden-Oosten zullen bezetten – en daar vermoedelijk hun moordzuchtige praktijken tegen joden zullen voortzetten – is afgewend. De angst was niet denkbeeldig: de meeste Arabische staten hadden de kant van Hitler gekozen.

1942, sep

Aktion Reinhard: massale vernietiging van Joden.
Nazi-operatie met als doel de vernietiging van ruim 2 miljoen joden in Oost-Europa (vnl. in het door de Duitsers bezette General-Gouvernement; delen van Polen). De actie eindigt in november 1943.

1942, 3 jul

Eerste slag bij El-Alamein.

1942, jun

Museum voor een Uitgestorven Ras in Praag.

1942, 6 mei

Biltmore-conferentie in New York.  XXX
Biltmore-programma. Buitengewone Zionistische Conferentie neemt het besluit dat in Palestina een joodse staat moet worden gevestigd. Aan Joodse immigratie naar Palestina mogen geen beperkingen worden gesteld.

1942, 24 februari

Incident met de Struma.
Het schip, afgeladen met illegale joodse immigranten, wordt ten noorden van Turkije getorpedeerd door een Russische onderzeeër. Er komen 428 mannen, 269 vrouwen en 70 kinderen om. Het motief voor de actie is nooit opgehelderd.

1942, 20 januari

Wannseeconferentie in Berlijn. Start planning industriële vernietiging Europese joden.

1942

Meer dan 130.000 Joden XXX van waar? melden zich bij de Britten voor militaire dienst.

1942

Wraakactie van de nazi’s in Lidice.

1941, 11 december

Oorlogsverklaring van Duitsland en Italië aan de VS.

1941, 7 december

Japan valt Pearl Harbour aan.

1941, 28 november

Amin (Hadj) Al-Hoesseini in Berlijn.
De door de Britten tot grootmoefti van Jeruzalem benoemde islamitisch geestelijk leider staat bekend als voorstander van het uitroeien van alle Joden op aarde. Hij voert in Berlijn gesprekken met Hitler en andere nazikopstukken, zoals Ribbentrop. Hij krijgt de rang van SS-Gruppenführer en ontvangt een riante toelage van veertigduizend Reichsmark per maand ??? XXX. check Hij bezoekt enkele concentratiekampen. Mocht Duitsland erin slagen in het Midden-Oosten door te breken, dan geeft hij vast bij voorbaat zijn toestemming om alle Joden in de Arabische wereld te vernietigen. (zie eerdere items)

1941, 29-30 september

Moordpartij op Joden in Babi Yar.

Tien dagen eerder hebben nazi-eenheden de Russische stad Kiev veroverd. Russische eenheden blazen een aantal gebouwen op die de Duitse legerleiding in gebruik heeft genomen. Er vallen grote aantallen slachtoffers. Als wraakneming besluiten de Duitsers dat alle Joden van de stad moeten worden omgebracht. Tijdens een wraakactie vermoorden de Duitsers in en om een even buiten Kiev gelegen ravijn meer dan 100.000 mensen: meest Joden. Sommige bronnen spreken van meer dan 250.000 slechtoffers. In de eerste dagen van de actie vinden meer dan 33.000 mensen de dood. In de maanden erna komen nog eens ten minste 70.000 mensen om. In de zomer van 1943, als het Rode Leger nadert, proberen de Duitsers hun wandaad te verbergen door alle sporen uit te wissen. Dat mislukt. De slachting wordt bekend doordat enkele overlevenden hebben weten te ontsnappen en hun verhaal laten optekenen.  

1941, 22 juni-december 1941

Operatie Barbarossa. Duitse aanval op de Sovjet-Unie.
Einsatzgruppen -XXX  achter de eerste aanvalslinies – beginnen direct met het uitroeien van Joodse gemeenschappen.

1941, 1 juni

Farhud: moordpartij op Joden in Bagdad. Circa 180 XXX Joden komen om.
In Syrië pleegt een pro-Duitse groep o.l.v. Rashid Ali een staatsgreep. Haj Amin al-Hoesseini (moefti van Jeruzalem) sluit zich bij de groep aan en roept op tot de Jihad tegen de Britten. Die verslaan vervolgens de troepen van Rashid Ali. Als wraak doden Arabische militanten in Bagdad een groot aantal Joden. De schattingen lopen uiteen van 135 tot 200.

1941, 29 mei

Britse minister houdt pro-Arabische toespraak.
De Britse minister van buitenlandse zaken, sir Anthony Eden, komt met zijn roemruchte Mansion House-toespraak. Hij zegt formeel steun toe aan het Arabische eenheidsstreven. De eerdere uitgesproken Britse steun aan de zionisten is ermee van de baan. Met zijn verklaring hoopt hij de sympathie van de Arabieren te winnen. De verklaring wordt als dubbelhartig gezien want zij is in tegenspraak met het eerdere hardhandig ingrijpen van hetzelfde Engeland in Irak en Egypte.

1941, 9 mei

Fatwa van Hadji XXX Amin al-Hoesseini; Jihad tegen de Britten!
De Britten hebben de al-Aksamoskee ontheiligd. Ze voeren een oorlog tegen de islam. Daarom roept de grootmoefti van Jeruzalem op tot de heilige oorlog tegen Engeland. De islamitisch-religieuze uitspraak, die geldt voor alle moslims op aarde, wordt via de radio in Duitsland, Italië en Irak uitgezonden.

1941, 6 apr

Duitsland overvalt Joegoslavië en Griekenland.

1941, 25 februari

Februaristaking in ons land.

XXX Solidariteit met de Joodse burgers

1941, 11 februari

Eerste eenheden van het Duitse Afrikakorps komen in Tripoli aan.

1941, 6 januari

Duitse bezetter geeft opdracht alle Joden in ons land te registreren.

1941

Britse en Franse geallieerde militaire eenheden bezetten Libanon.
Vanaf 1940 werd Libanon geregeerd door het Franse Vichy-regime, dat met de Duitsers meewerkte. Troepen van Engeland en de Vrije Fransen bezetten Libanon.

1941

Schip de Struma met 768 joodse vluchtelingen zinkt in de Bosporus.

1940, 25 november

Incident met de Patria.
Het schip werd in de haven van Haifa door Joodse terroristen (ondergrondse eenheden van de Haganah) opgeblazen. Er kwamen 268 illegale Joodse immigranten om. Volgens verklaringen achteraf was het de bedoeling, het schip het uitvaren (met de vluchtelingen uit Europa) te verhinderen. Critici menen dat het opzet was: volgens hen wilde men de Britse opinie over Joodse migratie in Palestina beïnvloeden.

1940, sep

Tel Aviv gebombardeerd door Italiaanse vliegtuigen. Honderden gewonden.

1940, 15 aug

Nazi-Duitsland lanceert Madagascarplan.
XXX (n.t.verif)

1940, 4 aug

Jabotinsky overlijdt in New York aan een hartaanval.
De leider van een fel zionistische groep immigranten in Palestina gebruikte zijn netwerk onder meer om illegale Joodse immigratie naar het land op touw te zetten.

1940, 22 jun

Wapenstilstand tussen Duitsland en Frankrijk.

1940, 19 jun

Twintig Arabieren komen om door explosie.
De op een ezel gemonteerde explosieven ont[ploffen op een marktplein in Haifa. Op de 29e komen 13 Arabieren om door schietpartijen. Daders onbekend: aangenomen wordt dat de Sterngroep erachter zat. XXX

1940, 10 mei

Duitse legers zetten de aanval in op Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk.

1940, 9 apr

Duitse legers bezetten Denemarken en Noorwegen.

1940

In de haven van Haifa ontploft het schip de Patria. Er vallen 259 doden.

1940

Vichy regeert Libanon.

1940

Lehi (Stern-groep) splitst zich af van de Irgoen.
Ondergrondse gewapende Joodse organisatie in Palestina. “Strijders voor de vrijheid van Israël”. Oprichter: Abraham Stern. Vecht tegen de Britten, die joodse immigratie hebben beperkt en de Arabieren niet verhinderen joodse doelen aan te vallen.

1940

Incident met de Salvador. XXX

1939, 9 okt

Kamp Westerbork geopend.
De oorspronkelijke bestemming is opvang van Joden uit nazi-Duitsland. De Joodse gemeenschap in ons land mag zelf voor de kosten opdraaien. Later wordt het in gebruik genomen als doorvoerkamp voor Nederlandse Joden naar vernietigingskampen in Duitsland en Polen.

1939, 17 sep

Rode leger valt Oost-Polen binnen.

1939, 3 sep

Engeland en Frankrijk verklaren Duitsland de oorlog.

1939, 1 sep

WO2 begint. Duitse legers vallen Polen binnen.

1939, 23 aug

Sovjet-Duits niet-aanvalsverdrag.

1939, 20 aug

Incident met de Naomi Julia.

1939, 17 juni

Incident met het vluchtelingenschip de St. Louis.
Een schip met 906 joden aan boord komt terug in Antwerpen. Cuba en de V.S. hebben de vluchtelingen geweigerd aan land te komen.

1939, 25 mei

Truman wijst het Britse Witboek af.

1939, 17 mei

MacDonald-witboek. Beperking van Joodse immigratie in Palestina.
Ook de Joodse landaankopen door zionistische organisaties in bepaalde delen van Palestina wordt ingeperkt. De Joden mogen maximaal een derde van de bevolking uitmaken. De Britten verklaren dat Palestina binnen 10 jaar een onafhankelijke staat wordt: het witboek bepleit een eenheidsstaat met gedeelde macht tussen Arabieren en Joden.

1939, 30 januari

Hitler houdt zijn beruchte toespraak voor de Reichstag over het ‘Jodenvraagstuk’.
Hij zegt onder meer dat als er oorlog mocht uitbreken, dat de vernietiging van het Europese Jodendom zal betekenen.

1939

Saint James Conferentie.
Gehouden in het Saint James Palace. Deling van Palestina wordt verworpen. Het Witboek verklaart zich vóór een onafhankelijke Palestijnse staat. In maart wordt de conferentie zonder veel resultaat afgesloten. De Arabische delegatie weigert met de Joodse te praten of die te ontmoeten.

1938, 9 november

Kristalnacht in Duitsland.

1938, 7 november

Frans-Duitse Jood vermoordt politicus.
De in 1921 geboren Herschel Grynszpan vermoordt de Duitse diplomaat Ernst von Rath. Herschel wil hiermee protesteren tegen de Jodenvervolging in Duitsland. Zijn ouders horen bij een groep van 15.000 Poolse Joden die als ongewenste vreemdelingen uit Duitsland zijn gezet. Polen wil ze niet binnenlaten en ze dreigen van honger en kou om te komen. De nazi’s grijpen de gelegenheid aan om de Kristalnacht op touw te zetten.

1938, 2 okt

Slachtpartij in Tiberias.
Arabieren vermoorden 20 Joden.

1938, 30 sep

Chamberlain, Daladier en Hitler tekenen Akkoord van München
Chamberlain maakt zijn historische blunder. Hij verklaart bij thuiskomst dat er geen oorlog tussen Engeland en Duitsland zal uitbreken.

1938, 29 sep

Overgave van Sudetenland.

1938, 6 jul

Evian-conferentie.

De uitkomst is dat op de Dominicaanse Republiek na geen enkele deelnemende staat Joodse vluchtelingen wil opnemen. Landen zijn vol, of hebben te veel eigen problemen of hebben geen geld.

1938, 6 jul

Bomaanslag op Arabische markt in Haifa.
Uitgevoerd door joodse terreurgroep Irgoen (Irgun). Er vallen 54 Arabische doden en één Joodse. Andere bronnen noemen veel lagere cijfers XXX

1938, 5 mei

Nederland sluit de grenzen voor Joden uit Duitsland.
Vanaf nu worden ons land binnengevluchte Joden als ongewenste vreemdeling beschouwd. Wie zich al in ons land bevindt moet het land worden uitgezet.

1938, 12 maart

De Anschluss is een feit.

1938

Arabische terreurgroep doodt ruim 2.000 Palestijnse Arabieren.
Ook komen bij de terreur circa 280 Joden om. De terreurgroep concentreert zich op het vermoorden van tegenstanders van de moefti van Jeruzalem, Amin al-Hoesseini: zowel moslims als christenen die met de Joden willen onderhandelen zijn slachtoffer van moordpartijen.

1938

Woodhead-commissie

De Britse ‘Palestine Partition Commission’ stelt een nieuw delingsplan voor. Het voor Joden bestemde gebied wordt verder verkleind. Grote delen van Galilea moeten alsnog naar de Arabische partij. De Arabieren wijzen alle voorstellen van de hand. De beperking van Joodse immigratie blijft van kracht.

1938

Henry Ford ontvangt hoogste Duitse onderscheiding.
Ford krijgt het eremetaal, het Grootkruis van de Duitse Adelaar, van Hitler voor zijn 75e verjaardag, vergezeld van diens persoonlijke groeten. Hitler heeft al eerder zijn instemming getoond met antisemitische publicaties die Ford gul aan zijn personeel uitdeelt.

1938

Nieuwe olievondsten in het Midden-Oosten.
Britse en Amerikaanse oliemaatschappijen ontdekken enorme hoeveelheden olie in Dammann XXX en Koeweit. De Arabische wereld wordt een belangrijke speler in de westerse machtspolitiek. De verschuiving van standpunten gaat ten koste van de belangen van joodse immigrante in Palestina.

1937

Pauselijke encycliek tegen nazisme

Paus Pius XI (1922-1939) spreekt zich in zijn encycliek Mit Brennender Sorge uit tegen het gedachtegoed van nazi-Duitsland. Vooral keert hij zich tegen het steeds dwingender wordend antisemitisme van de Duitse overheid. Van deze paus komt de voor deze periode revolutionaire uitspraak “Spiritueel zijn we allemaal semieten”. (Bron: Trouw 5-10-1995)

1937, november

Eichmann bezoekt Palestina.
Hij voert een opdracht van Himmler uit. Doel is te onderzoeken of massale gedwongen emigratie van Europese joden een kans van slagen heeft. Hij werkt nauw samen met Amin al-Hoesseini.

1937, 16 oktober

Haj Amin al-Hoesseini vlucht naar Libanon/Syrië.
Twee jaar later moet hij opnieuw vluchten omdat de regeringen van Syrië en Frankrijk niet verder met hem willen samenwerken.

1937, 1 okt

Britten verklaren Arabisch Hoger Comité illegaal.
Aanleiding: de moordaanslag op een Britse inspecteur-generaal van de Palestijnse politie en Arabisch-extremistische moordpartijen op Joden en gematigde Arabieren.

1937, 7 jul

De Britten stellen de Peel-commissie (Royal-) in.
De Britten willen een eind maken aan het Arabisch-Joodse geweld in Palestina. De commissie stelt vast dat het probleem onoplosbaar is en stelt voor het gebied op te splitsen in een Arabisch en een Joods deel, beide onder Brits gezag. Tevens moet Joodse (dus niet alle, d.w.z. ook Arabische) immigratie worden beperkt. Jeruzalem en Bethlehem moeten onder het Britse mandaat komen. De Britse regering neemt de voorstellen niet over. Ook Arabieren en Joden wijzen het af. (Ook wel de Royal-commissie genoemd.)

1937, jul

Tentoonstelling Entartete Kunst in München.
Moderne kunst maar vooral die van Joden (o.a. Chagall) wordt gediscrimineerd en uit musea verwijderd. Joodse kunstenaars worden steeds openlijker geboycot.

1937

Palestina is een verzinsel van de zionisten.

Een eeuw geleden werd “Palestijnen” gebruikt als aanduiding voor de Joden die in het zuidelijk deel van de provincie Syrië woonden, dat deel was van het grote Ottomaanse Rijk. De Arabieren wilden absoluut zo niet genoemd worden. In 1937 legde de Arabische leider, Auni Bey Abdul Hadji, dat uit aan een commissie van de Volkerenbond (de voorloper van de Verenigde Naties):

“Er bestaat geen land Palestina. Palestina is een verzinsel van de zionisten. Palestina bestaat voor ons niet. Ons land maakt al honderden jaren deel uit van Syrië.” (Bron: Likoed https://likoed.nl/2019/06/de-palestijnse-bijdrage-aan-de-wereld/

1937

Amin al-Hoesseini vraagt Duitsland om hulp.
De grootmoefti van Palestina verklaart zich solidair met het nazisme. Vervolgens vraagt hij Hitler 1) zich te verzetten tegen de oprichting van een Joodse staat, 2) de Joodse immigratie naar Palestina stop te zetten en 3) wapens voor de Arabieren.

1937

Pan-Arabisch congres in Bludan, Syrië.
Houdt zich voornamelijk bezig met de onrust in Palestina. Egypte neemt het voortouw. XXX

1936, april t/m augustus

Arabische opstand tegen Britten en Joodse kolonisten  
De terreurgolf begint – o.l.v. het Arabisch Hoger Comité van grootmoefti Amin al-Hoesseini – in Jaffa en verspreidt zich over het land. Ze duren – met onderbrekingen – drie jaar en stoppen min of meer met het begin van de Tweede Wereldoorlog. De Arabische Palestijnen eisen dat de Joodse immigratie en de landverkoop aan Joden wordt stopgezet. De revolte is niet alleen gericht tegen Joodse immigratie (aliya), maar ook tegen de Britse bezetter. Arabische leiders onder aanvoering van Amin al-Hoesseini organiseren naast de aanslagen ook stakingen en massabetogingen. Sommige commentatoren spreken van een Palestijnse burgeroorlog. Vele honderden Arabieren en Joden komen erbij om, volgens de meeste bronnen vooral door Brits vuur. De Britten maken in 1939 met geweld een eind aan de opstand.

1936, 15 april

XXX dubbel

Algemene opstand (en staking) van Arabieren in Palestina.
Belangrijkste eis: de Joodse immigratie moet worden stopgezet. In oktober loopt de staking ten einde. De staking is het startsein voor de ‘Grote Palestijnse Opstand’, die duurt tot 1939. Sommige historici leggen de Arabische eis uit als antisemitisme: ‘economische immigranten’ uit Arabische landen werden al decennialang probleemloos geaccepteerd’.

1936, februari

Joegoslavische Jood brengt Duits politicus om.
De in 1911 geboren David Frankfurter XXX vermoordt Wilhelm Gustloff, een nazipoliticus. Hij komt in Zwitserland in de gevangenis, krijgt in 1945 gratie en ontkomt zo aan de Sjoa. Hij vertrekt naar Palestina en overlijdt in Israël in 1982.

1936

Pogroms in Palestina.
De door Arabische terroristen geleide ongeregeldheden kosten het leven aan 80 Joden, 33 Britten en 138 Arabieren. Deze laatsten komen allen om door Brits vuur.

1936

Wingate (Brits officier) gaat samen met Joodse eenheden succesvol Arabische terreur te lijf.

1936

Arabisch Hoger Comité opgericht.
De leiders van 6 Arabische staten, samen met grootmoefti Amin al-Hoesseini, gaan de strijd aan tegen de Britse steun aan het zionisme. Genoemde moefti van Jeruzalem, een beruchte antisemiet, roept op tot algemene staking tegen de Britse bezetter. Tevens eist hij een verbod op verdere Joodse immigratie.

1935, 31 december

Joden mogen niet langer werken bij Duitse overheid.
Het is de volgende stap van de nazi’s in een lange reeks, die uiteindelijk zal leiden tot de Holocaust of Shoah (Sjoa). Zie: 1933

1935, 19 november

Izz al-din al-Kassam gedood door Britse veiligheidstroepen.
De Arabische terroristenleider opereerde vanuit Jenin.

1935, 14 september

Nürnberger Gesetze van kracht in Duitsland.
De Neurenbergse Wetten ontnemen Duitse Joden hun burgerrecht: huwelijk en seksuele omgang met Ariërs is vanaf nu ten strengste verboden.

1935, 16 maart

Algemene dienstplicht in Duitsland.

1935

Nieuwe olieconcessies.
De Britse I.P.C. (Iraq Petroleum Company) verwerft olieconcessies in diverse protectoraten en sjeikdommen.

1935

Perzië gaat Iran heten.
De naamsverandering komt van Reza Pahlavi, die zichzelf in 1926 tot Shah van Perzië heeft uitgeroepen.

1934, 2 augustus

Hindenburg overlijdt. Hitler alleenheerser.

1934, 30 juni

Nacht van de Lange Messen in Duitsland.
Tijdens wat in Duitsland ook wel de Röhm-Putsch genoemd wordt laat Hitler een aantal politieke tegenstanders binnen de eigen gelederen verdwijnen. Leden van de Schutzstaffel (SS) vermoordt onder meer de complete top van de Sturmabteilung (SA). Hitler consolideert hiermee zijn absolute macht in Duitsland. Aan de machtsstrijd met o.a. Röhm kwam hiermee een radicaal eind.

1934, 9 juni

Himmler richt de Sicherheitsdienst op in Duitsland.
De leiding van de organisatie werd in handen gegeven van Reinhard Heydrich. Later ontwikkelt de Sicherheitsdienst zich tot een bij veel Duitsers gehate geheime inlichtingendienst.

1934

Stalin richt speciale joodse regio in.

1934

Fritz Haber overlijdt in Zwitserland.
Fritz Haber was een vooraanstaand chemicus en Nobelprijswinnaar van Duits-Joodse afkomst. Hij leverde een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van kunstmest. Ook was hij de uitvinder van het gifgas Zyklon-B, dat in de vernietigingskampen van de nazi’s werd gebruikt om de Joden van Europa uit te roeien.

1933, 25 aug

Ha’avara Abkommen tussen Duitsland en de Jewish Agency.

1933, 20 jul

Het Vaticaan en nazi-Duitsland erkennen elkaar en sluiten een overeenkomst.

Op 20 juli 1933, tijdens een formele ceremonie in Rome, slechts zes maanden nadat Hitler kanselier van Duitsland was geworden, ondertekende kardinaal-staatssecretaris Eugenio Pacelli (de toekomstige Pius XII) namens paus Pius XI het Reichskonkordat (Rijksconcordaat) tussen nazi-Duitsland en het Vaticaan en is daarmee het eerste verdrag tussen het nieuwe regime en een soevereine staat.

1933, jun

Zionistisch leider Arlozoroff vermoord op strand bij Tel Aviv.

1933, mei

Eerste olieconcessies.
De Aramco (Arabian American Oil Company; een fusie van twee Amerikaanse oliemaatschappijen), weet van koning Ibn Saoed oliesconcessies los te krijgen. Olie zal vanaf nu een steeds belangrijker rol gaan spelen in de verhoudingen tussen de westerse wereld en het Midden-Oosten. Zie: Oliecrisis, Olieboycot 1973

1933, 7 apr

Ariërparagraaf. Discriminatie van joden in Duitsland.
Er wordt vanaf nu vanuit de overheid (de nazi’s) verschil gemaakt tussen Joodse en andere Duitsers.

1933, 1 apr

In Duitsland is sprake van een eendaagse jodenboycot.

1933, 20 maart

Dachau geopend als eerste concentratiekamp.

1933, 5 maart

Vrije verkiezingen brengen de NSDAP van Hitler aan de macht.
Vanaf nu hebben de nazi’s de macht in handen. Direct begint een genadeloze terreur tegen tegenstanders. Veel joodse inwoners van Duitsland vluchten.

1933, maart

Amin al-Hoesseini start onderhandelingen met Nazi-Duitsland.
Hij gaat er vanuit dat het nieuwe Duitsland (de Asmogenheden)hem wil helpen de ‘zionistische’ immigratie stop te zetten. Ook is hij voorstander van verbeiding van de fascistische ideologie in de Arabische wereld.

1933, 27 februari

Nederlander steekt gebouw Reichstag in brand.
Achteraf noemen veel historici het incident een ‘opzetje’ van de nazi’s. Altijd is onduidelijk gebleven wie nu werkelijk verantwoordelijk was voor de actie. In ieder geval werd de Nederlandse Martin van er Lubbe ervoor gearresteerd en veroordeeld. De nazi’s maken handig gebruik van het gebeuren: ze schaffen een aantal basisrechten af, zoals de vrijheid van meningsuiting, pers en vereniging. Ook het briefgeheim, de onschendbaarheid van het eigen huis en andere burgerrechten moeten eraan geloven.

1933, 30 januari

De Duitse rijkspresident Hindenburg benoemt Hitler tot Rijkskanselier.

1933

Bekennende Kirche protesteert in Duitsland.
De leiders van de beweging, Niemöller en Bonhoeffer (Bonhöffer), roepen op tot naastenliefde en waarschuwen tegen antisemitisme. Ze komen hard in aanraking met de Hitlerterreur. Beiden worden afgevoerd naar nazikampen. Niemöller wordt in 1945 door de geallieerden bevrijd uit Dachau. Bonhoeffer komt in hetzelfde jaar om in nazikamp Flossenburg door ophanging.

1933

Vijfde Aliya.
250.000 Joden (voornamelijk uit Oost-Europa) proberen aan de te verwachten dictatuur van Hitler te ontsnappen.

1933

Adenauer (burgemeester van Keulen) door nazi’s uit functie ontheven. XXX

1933

Nazi-Duitsland dreigt Egypte met een boycot.
Duitsland dreigt de import van katoen uit Egypte stop te zetten als het land niet een meer anti-Engelse en anti-Joodse politiek gaat voeren. XXX

1932, 6 november

Hitler’s nazi’s winnen opnieuw de verkiezingen.
De NSDAP krijgt bij nieuwe verkiezingen 33% van de stemmen (4% minder dan in juli van hetzelfde jaar). Ze winnen 196 van de 584 zetels in de 7e Reichstag.

1932, 3 okt

Koninkrijk Irak zelfstandig.

1932, 18 sep

Koninkrijk Saoedi-Arabië gesticht.

1932, 31 jul

Hitler’s nazi’s winnen de Duitse Reichtstag-verkiezingen.
Ze weten 37% van de stemmen te veroveren en bezetten daarmee 230 van de 608 beschikbare zetels in de 6e Reichstag.

1932

Palestine Post.
Dagblad voor Joden in Palestina, opgericht door Gershon Agron. In 1950 verandert de naam in Jerusalem Post: de aanduiding Palestijnen, die eeuwenlang voor alle inwoners van Palestina (‘Zuid-Syrië’) gold, is steeds meer exclusief van toepassing op de Arabische inwoners.

1931

Volkstelling: er wonen 175.000 Joden in Palestina.

1931

Irgoen (Zwai Leumi) opgericht.
Joodse verzets- (of terreur-) organisatie in Palestina, om Arabische aanvallers te weerstaan.

1931

Brits Militair Hof veroordeelt Arabische terroristen.
Van de 26 Palestijnse Arabieren die ter dood worden veroordeeld vanwege hun medewerking aan moordpartijen in opdracht van de moefti van Jeruzalem, Amin al-Hoesseini, worden er uiteindelijk drie daadwerkelijk terechtgesteld.

1930, 21 okt

Passfield-witboek.
De toon van het Passfield White Paper is antizionistisch en pro-Arabisch. Lord Passfield wil van de Balfourverklaring af. Joodse immigratie naar Palestina dient te worden beperkt: er is simpelweg niet genoeg land. Het Mandaat dwingt niet tot gelijke verplichtingen voor Joden en Arabieren. De aanbevelingen van Shaw en Hope-Simpson worden overgenomen. Wereldwijd protesteren Joodse organisaties tegen de inhoud van het witboek.

1930

Hope-Simpsonrapport.
Vervolg op de Shaw-commissie. Advies: Joodse immigratie in Palestina beperken. De commissie meldt een illegale en ongecontroleerde instroom van Arabieren uit Egypte, Syrië en Transjordanië naar Palestina. De Britse regering staat die oogluikend toe. (Palestine, Report on Immigration, Land Settlement and Development, pag. 126). De notitie lijkt de conclusie te rechtvaardigen dat Joden en Arabieren geen gelijke behandeling kregen.

1930

Joden beginnen kali- en broomzoutindustrie aan de Dode Zee.

1929, 24 okt

Beurskrach op Wall Street.
‘Zwarte donderdag.’ De koersdalingen luiden een periode in van enorme armoede in de V.S. en Europa. Veel mensen gaan failliet. Sommigen plegen zelfmoord. In Duitsland is sprake van een onstuitbare geldontwaarding (hyperinflatie). Het is één van de factoren waardoor Hitler de macht kan grijpen XXX juist gedateerd?.

1929, 24 aug

Arafat geboren in Cairo, Egypte.
Zelf noemt hij Jeruzalem als geboorteplaats en 4 augustus 1923 als geboortedatum. Uit (de recente vondst van) zijn geboorteakte blijken 24 augustus 1929 en Cairo de juiste datum en plaats te zijn.

1929, 23 aug

Arabische terreur: 67 leden van de Joodse gemeenschap komen om.
Bijna alle slachtoffers zijn religieus-joodse studenten uit het buitenland. De overlevenden vluchten uit Hebron weg. (Een deel van hen keert in 1931 terug. In 1936 is het opnieuw raak. Pas in 1967 keert een groep ‘joodse kolonisten’ naar Hebron terug.) In Safed komen 20 Joden om. Aan Arabische kant vallen 116 doden, van wie 106 door Brits vuur om het anti-Joodse geweld te stoppen. Onenigheid over de toegang tot de Klaagmuur is de aanleiding.

1929, 11 aug

Jewish Agency opgericht.

1929

Shaw-rapport.

1929

Joden maken begin met aanleg haven Haifa.

1929

Palestijnse Joden bezitten circa 1,2 miljoen m2 land in Palestina.

1928, 20 jun

Zevende Palestijns-Arabische Congres.
Poging de ruziënde families Nashashibi en al-Hoesseini met elkaar te verzoenen. Vernieuwde (vooral grotere) Arab Executive. Benoeming van leden uit de diverse belangengroepen.

1928

Moslimbroederschap opgericht in Egypte.
De fundamentalistisch-islamitische soennitische beweging, in het begin o.l.v. de Egyptenaar Hassan al-Banna), staat de alleenheerschappij van de islam op aarde voor. De organisatie is nog vandaag (2022) in opspraak, niet alleen in de Arabische en islamitische wereld, maar ook in ons land. Verschillende terreurorganisaties (Hamas, Hezbollah XXX check ) zijn er een onderafdeling van. De directe aanleiding voor de oprichting zou het arrogante optreden binnen de Egyptische samenleving zijn van Britse bestuurders en troepen. Begin 2012 wordt de MB de grootste politieke beweging in Egypte XXX Morsi. In XXX wordt de beweging in Egypte XXX Al-Sisi bij wet verboden.

1927

In Egypte wordt de eerste Arabische uitgave van de Protocollen van de Wijzen van Sion gepubliceerd.

1925, 1 april

Hebreeuwse universiteit geopend

Opvallende aanwezigen: onder meer Arthur James Balfour, de schrijver van de Balfourverklaring, Herbert Samuel, parlementslid VK XXX check en generaal Allenby, die Palestina voor de Britten heeft veroverd. De eerste bestuursleden zijn o.m. Albert Einstein, Sigmund Freud, Martin Buber en Chaim Weizmann.

Brit Shalom opgericht.
Het ‘Verbond voor Vrede’ bestaat uit Joden uit Jeruzalem en andere plaatsen in Palestina, o.m. Arthur Ruppin.

1924, 3 december   XXX nogmaals checken boek de Blois

Verdrag VS-VK over toekomst Palestina.

De Verenigde Staten van Amerika verklaren zich in een bilateraal verdrag met de Britten akkoord met de stichting van een Joods Nationaal Tehuis in Palestina.  

1924, 16 okt

Hitler publiceert zijn boek ‘Mein Kampf’. XXX uitwerken

1924, 30 juni

Nederlandse schrijver door zionisten vermoord.
De naar Palestina geëmigreerde Nederlander Jacob Israël de Haan wordt door leden van de Haganah (het Joodse, op dat moment nog ondergrondse, leger) vermoord vanwege zijn antizionistische ideeën. De Haan stond een Palestina voor waarin Arabieren en Joden als gelijken zouden leven. Het is de eerste politieke moord die de zionisten in Palestina uitvoeren.

1924

Vierde Aliya (= emigratie van Joden naar het Heilige Land).
De meeste immigranten die zich in Palestina vestigen zijn afkomstig uit Hongarije en Polen en op de vlucht voor agressief antisemitisme.

1924

Atatürk maakt een eind aan het kalifaat.
De Turkse leider schaft de eeuwenoude ‘wereldwijde’ islamitische religieuze wetgeving af en stelt een regering in naar Frans (Europees, democratisch) model. Hoessein XXX benoemt zichzelf tot kalief, maar weet geen invloed te krijgen.

1923, 8 november

Bierkellerputsch. Mislukte staatsgreep in Duitsland.
Hitler, hoofd van de NSDAP, probeert vanuit München de macht te grijpen. De putsch mislukt. Hitler wordt gearresteerd en tot vijf jaar cel veroordeeld. Bij gevechten komen vier politieagenten en zestien demonstranten om.

1923, 23 aug

Irak wordt een constitutionele monarchie.
Tot koning benoemen de Britten de Hasjemitische Faisal I, die in 1920 in Syrië werd onttroond.

1923, jun

Zesde Palestijns-Arabische Congres.
Wordt gehouden op aandringen van islamitische en christelijke groeperingen. Ze maken zich zorgen dat al-Hoesseini het Britse mandaat zal erkennen i.p.v. onafhankelijkheid te eisen voor Palestina. Een voorstel tot weigering belasting te betalen haalt het niet: grootgrondbezitters zijn bang voor inbeslagname van hun land.

1923, 25 mei

Verdrag van Lausanne.
Het wordt op 24 juli ondertekend door Griekenland, Turkije en de geallieerden. XXX

1923

Jewish Agency (Joods Agentschap) opgericht.
Komt op voor de Joden in Palestina. Sinds 1948 heet de organisatie Jewish Agency for Israel. Belangrijkste taak: immigratie van Joden in Palestina en later Israël. XXX

1923

Turkse Republiek. Atatürk eerste president.
Als brenger van moderniteit is hij nog vandaag enorm populair in Turkije. Hij wordt vooral geprezen om zijn seculiere standpunten: hij scheidde in zijn land moskee en staat.

1923

(XXX invoegen: afbeelding postzegel 1 miljard RM)

Onbeheersbare inflatie in Duitsland op hoogtepunt.
Wisselkoers met de US-dollar: 1914 4, januari 1920 64, 1922 18.000. Geld is nagenoeg waardeloos (‘toiletpapier’) geworden. Veel analisten zien de economische neergang als voedingsbodem voor de behoefte aan een ‘sterke man’ en het nationaalsocialisme.

1923

Nazikrant “Der Stürmer” opgericht.
Oprichter: Julius Streicher. Ontpopt zich tot berucht antisemiet.

1923

Britten dragen Golanhoogte over aan (Frans) Syrië.
Syrië valt op dat moment onder het Franse mandaat van de Volkenbond. De reden van de overdracht is onduidelijk: vermoedelijk gaat het om een door Frankrijk gewonnen ruzie met Engeland over het traject van een spoorlijn.

1923, 25 mei

Britten splitsen mandaatgebied in twee ongelijke delen: Palestina en Transjordanië.  
De nieuwe staat verkleint het oppervlak van mandaatgebied Palestina met circa 80%. Het Joods Nationaal Tehuis, het vestigingsgebied voor Joden, wordt ermee drastisch ingeperkt. De opdeling is geïnitieerd door het Verenigd Koninkrijk (Engeland; Groot-Brittannië), de bezettende wereldmacht. Winston Churchill (minister van Koloniën VK, Conferentie van Cairo, 1921) is de initiator. Hij wil ermee tegemoetkomen aan de Arabische eisen. Het hele gebied Transjordanië wordt verboden voor Joodse vestiging (‘Judenrein’). Abdoellah I, lid van de clan van de Hasjemieten, wordt emir. De opdeling is de consequentie van en eerder opgesteld Witboek. De afscheiding en daarmee de beperking voor Joodse vestiging, is tot vandaag omstreden.

1923, 11 januari

Frankrijk valt Duitsland binnen.
Het motief is, onderpand te verwerven voor achterstallige betalingen. Opzet: het Rheinland en het Ruhrgebiet bezetten en de productie van kolen en cokes in beslag te nemen. De Volkenbond doet niets tegen de schending van eigen regels, want de actie is wel conform het verdrag van Versailles. De actie veroorzaakt in Duitsland grote onrust en leidt tot economische problemen. In de zomer van 1925 trekken de Franse troepen zich terug. XXX aanvullen  

1922, aug

Vijfde Palestijns-Arabische Congres.
Op een vergadering in juni en een vreedzaam verlopen demonstratie midden juli wordt op dit congres in Nabloes besloten tot een meer agressieve koers tegenover de Britten. Het Churchill-witboek wordt afgewezen, de verkiezingen zullen worden geboycot en er zal bij de Turkse regering op worden aangedrongen, geen overeenkomst te tekenen zonder rekening te houden met de belangen van de voormalige Arabische gebieden.

1922, 24 juli

Brits mandaat.

De Volkenbond geeft Engeland definitief een bestuursmandaat voor Palestina. Arabische landen in het Midden-Oosten moeten door Westerse democratieën worden bestuurd ‘totdat ze op eigen benen kunnen staan’. Ook Transjordanië valt eronder: de exacte grenzen worden niet scherp vastgelegd. Alle 51 lidstaten gaan akkoord. De Britten krijgen ook een mandaat over Irak. De roemruchte Balfourverklaring is onderdeel van de voorwaarden van het Mandaat en ‘is daarmee tot internationaal recht verklaard.’ De internationaalrechtelijke status van Palestina zal tot vandaag (2022) een essentieel strijdpunt in dit conflict blijven. In mindere mate geldt dat voor de (‘Jodenvrije’) positie van Transjordanië. Frankrijk krijgt het toezicht (beheer, mandaat) over Libanon en Syrië. De Britten geven het mandaat in 1948 terug aan de VN.

1922, 24 juni

Rathenau vermoord door rechts-extremisten.
Walter Rathenau (1867-1922) is minister van Buitenlandse Zaken in Duitsland en van Joodse afkomst. Hij meent dat Joden beter zionisme en socialisme kunnen loslaten: door assimilatie zal het antisemitisme uiteindelijk verdwijnen. Elementen binnen opkomend extreemrechts accepteren zijn ideeën niet: twee officieren brengen hem in de vroege ochtend om als hij in zijn auto van huis naar werk rijdt.  

1922, 3 juni

Churchill-witboek.
In het Churchill White Paper (titel: British Policy in Palestina) wordt vestiging van een Joodse staat in Palestina tegengesproken. Het is niet de opzet de Arabische Palestijnen te doen verdwijnen of te onderwerpen. De Balfourverklaring blijft van kracht. De zionisten hebben – vanuit hun bijzondere positie – geen enkel recht op het bestuur van het land. Het witboek lijkt mede tot stand gekomen te zijn onder druk van een Arabische delegatie die in Londen is om de Britse politiek te beïnvloeden ten gunste van de Arabieren. Pro-Joodse analisten zien er een ‘ommezwaai’ van de Britse regering in.

1922, 11 april

Amin al-Hoesseini grootmoefti van Jeruzalem.
De benoeming komt van de Hoge Commissaris van de (Britse) mandaatregering, de Brits-Joodse Herbert Samuel (1870-1963). Hij denkt hiermee de politieke onrust in Palestina te beteugelen. De benoeming volgt na het overlijden van Amins halfbroer Kamal, de eerdere moefti van Jeruzalem. Hoesseini voert vanaf het begin een krachtig anti-Joods beleid. Veel historici zien de pro-nazistische (groot-) moefti als de grote inspirator van het gewelddadige Arabische verzet tegen Joodse immigratie.

1922, 22 februari

Egypte onafhankelijk.
Vanaf 1882 was het land een Brits protectoraat. Na veel anti-Britse demonstraties stellen de Britten het Egyptisch Koninkrijk uit ???. Faoed I wordt koning. In werkelijkheid blijft het land echter bezet door het Verenigd Koninkrijk, dat o.m. de macht blijft houden over het Suezkanaal en het Egyptische leger.

1921, mei

Sir Samuel stopt Joodse immigratie.
In een poging de rust te herstellen verbiedt Samuel (Hoge Commissaris en zelf een Jood) verdere Joodse immigratie in Palestina. De toegeeflijke  reactie op de Arabische rellen van mei wordt in juli ongedaan gemaakt.

1921, 1-7 mei

Arabische rellen in Jaffa.
De rellen zijn gericht tegen de Joden in de stad. Joodse winkels en een opvanghuis voor Joodse vluchtelingen zijn doelwit. Er vallen 27 Joodse en 3 Arabische doden. De rellen breiden zich uit naar andere plaatsen aan de kust. Binnen een week vallen er 47 Joodse en 48 Arabische doden; 146 Joden en 73 Arabieren raken gewond.

1921, mei

Vierde Palestijns-Arabische Congres.
Er moet op korte termijn een delegatie o.l.v. Musa Kazim al-Hoesseini naar Londen om aan te dringen op wijziging van de Britse visie.

1921, 12-30 maart

 Conferentie in Cairo.

Doel van de op instigatie van de kersverse Britse Minister van Koloniën Winston Churchill bijeengeroepen militaire en burgerlijke leiders: de problemen in het Midden-Oosten bespreken en een gezamenlijk beleid overeenkomen. Met name draait het om de conflicten die ontstaan zijn door de McMahon-correspondentie, de Sykes-Pikotovereenkomst en de Balfourverklaring. Afgesproken wordt onder meer dat Abdoellah bin Hoessein het gebied ten oosten van de Jordaan zal gaan besturen, dat diens broer Feisal koning van Irak zal worden, dat Frankrijk de controle houdt over Libanon en Syrië. De Britten blijven de baas in Palestina en het streven naar een Joods Nationaal Tehuis zal worden gecontinueerd.  

1921

Arabische terroristen vermoorden 5 joden in de Joodse wijk van Jeruzalem.
De actie is gericht tegen Joden die de 4e verjaardag van de Balfourverklaring vieren. Ook komen 3 Arabieren om.

1921

Haycraft-commissie.

De Brits-Joodse Sir Herbert Samuel, Hoge Commissaris voor Palestina, stelt een commissie in die onderzoek moet doen naar de gewelddadigheden in Palestina. De leiding ligt in handen van de opperrechter van het Hooggerechtshof in Palestina, Sir Thomas Haycraft. Hij concludeert dat de Arabieren door economische en politieke oorzaken vijandig staan tegenover de Joden. Joodse immigratie moet dusdanig worden beperkt dat er geen schade aan de Palestijnse economie ontstaat.

1920, 5 december

Histadroet (Histadrut) opgericht.
Joodse vakbond in Palestina, opgericht door zionistische en socialistische partijen.

1920, december

Derde Palestijns-Arabische Congres.
Besluiten: 1) oprichting uitvoerende commissie, titel Arab Executive, voorzitter Musa Kazim al-Hoesseini, met permanent secretariaat in Jeruzalem; 2) beroep op aan rechtvaardigheidsgevoel van de Britten; 3) felle oppositie tegen het zionisme; 4) Palestina moet een onafhankelijke Arabische staat worden.

1920, 1 juli

Sir Herbert Samuel arriveert in Palestina.
Hij is de eerste Britse bestuurder in Palestina, met als titel Palestijnse Hoge Commissaris.

1920, juni

Haganah opgericht.
De voortdurende Arabische aanvallen brengen de zionisten in Palestina tot het besluit een eigen verdedigingsleger op te richten. Het is de opvolger van de Hashomer (1909).

1920, 24 apr

San Remo-conferentie. Opdracht: o.a. Joods nationaal tehuis tot stand brengen.
De Ottomaanse gebieden worden tussen het VK en Frankrijk opgedeeld. De Britten krijgen van de zojuist opgerichte Volkenbond, de voorganger van de VN, het bestuur over Mesopotamië, Palestina en Transjordanië toegewezen. De Fransen krijgen het voor het zeggen in Syrië en Libanon. De staat Libanon wordt afgekondigd, inclusief de Bekavallei, historisch een deel van Syrië. De (nationalistische) Arabieren beschouwen 1920 – vanwege de verbroken beloften – als een rampjaar (Am al Naqba). De resolutie van San Remo geeft de Joden het recht, zich – op basis van hun historisch recht – in heel Palestina te vestigen. De resolutie (1922) wordt formeel ondertekend door alle 51 lidstaten.

1920, 4 apr

Anti-Joodse rellen in Jeruzalem: 46 Joodse doden.
Vier dagen lang doen Arabische opstandelingen aanvallen op Joden in het oude deel van Jeruzalem. Veel commentatoren zien dit als het feitelijke begin van wat later het Israël-Palestinaconflict of Arabisch-Israëlisch conflict gaat heten.

1920, 1 maart

Trumpeldor vermoord.
Een groep Arabische rebellen valt Joodse nederzetting aan. Behalve Trumpeldor (zionist en stichter van de Russische pioniersgroep Hehalutz) komen 7 andere joden om.

1920, maart

Tweede Palestijns-Arabisch Congres.
Besluiten: 1) Syrië onafhankelijk; 2) Amir Feisal, zoon van sjarief Hoessein ibn Ali van Mekka president.

1920, 27 februari

Arabische nationalistische demonstratie in Jeruzalem.
Meer dan 1.000 mensen nemen deel. Ze dragen spandoeken met teksten als “Stop zionistische immigratie” en “Ons land voor ons”. Op 8 maart is er een tweede soortgelijke demonstratie.

1920, 24 februari

In Duitsland komt de NSDAP tot stand.
Het is een fusie tussen twee bestaande partijen: de DAP (Deutsche Arbeiter Partei) en de DNVP (Deutsche Nationale Volks Partei). De partij koestert extreemrechtse denkbeelden (fascisme) en zal Hitler aan de macht brengen.

1920, 16 januari

In Duitsland duikt een vertaling op van het Russische pamflet Protocollen van de Wijzen van Sion.

1920, XXX 10 (of 25) XXX ??? januari

Volkenbond opgericht.

Het secretariaat wordt gevestigd in Londen.  Op 16 januari vindt in Parijs de eerste vergadering plaats. Op 1 november wordt het hoofdkwartier van Londen naar de Franse hoofdstad verplaatst. Op 15 november is de eerste vergadering in Geneve. De bond bestaat voornamelijk uit landen die de Eerste Wereldoorlog hebben gewonnen. Het initiatief komt van de Amerikaanse president Woodrow Wilson. In 1919 wordt hij beloond met de Nobelprijs voor de Vrede. Amerika treedt zelf niet toe vanwege een conflict (isolationisme) in de senaat over de bevoegdheden van de bond. XXX check de data XXX zwak punt: heeft geen eigen leger/slagkracht, niet in staat de expansiedrift van totalitaire staten als Dld en Japan te neutraliseren. Tijdens WO2 verliest de bond zijn invloed. Laatste vergadering op 18 april 1946.

Armenië onafhankelijk verklaard.

1920, april

Moefti Amin Hoesseini gearresteerd wegens aanzetten tot rellen tegen Joden.
Hij krijgt een gevangenisstraf van 10 jaar. Een jaar later wordt hij door dezelfde Britten vrijgelaten. Volgens sommige bronnen weet hij te ontsnappen. In april 1921 benoemt Hoge Commissaris Herbert Samuel hem tot grootmoefti.

1919, 11 aug

Balfour laat zich in een geheim memorandum positief uit over de zionistische belangen XXX

1919, 28 jun

Verdrag van Versailles getekend. Vredesconferentie van Parijs.
Veel Duitsers beklagen zich achteraf over de overeenkomst ter afsluiting van de Eerste wereldoorlog. Het zou een ‘wurgdictaat’ zijn geweest, waarmee Engeland en Frankrijk Duitsland ‘uitknepen als een citroen’. Het leidde rechtstreeks tot de volgende, de Tweede wereldoorlog.

1919, 27 januari

Eerste Palestijns-Arabische Congres.
Islamitische en christelijke leiders wijzen de Balfourverklaring en het Britse gezag over Palestina af en willen dat het land net als eeuwenlang beschouwd blijft worden als deel van het Arabische Syrië. Het congres eindigt op 9 februari 1919.

1919, 3 januari

Faisal-Weizmann-overeenkomst.
Op het eerste gezicht gaat het om een enthousiaste brief over Joods-Arabische samenwerking. De brief is opgesteld door emir Feisal, die later, van 1921 tot 1933, koning van Irak zal worden. Zijn partner is Chaim Weizmann, president van de Zionistische Wereldorganisatie en later president van Israël.  (en gericht aan de Amerikaans-Joodse leider Felix Frankfurter XXX klopt dit wel ???). De zionistische voorstellen worden in de brief aanvaard, de Joden wordt een hartelijk welkom geheten bij hun thuiskomst en “wij zullen geen van beiden werkelijk succes hebben zonder elkaars steun”.

De Arabische leider gaat namens wat nu Saoedi-Arabië heet XXX akkoord met grootschalige vestiging van joden in Palestina. Een naast zijn handtekening geplaatste notitie maakt de toezegging conditioneel. Alleen als de Arabische belangen niet geschaad worden gaat hij akkoord. De brief gaat een rol spelen op de Parijse vredesconferentie inzake WW1 (Verdrag van Versailles). Arabisch-Joodse samenwerking Ontwikkeling Joods thuisland in Palestina + Arab natie in groter deel van Midden-Oosten GrBr komt toezegging inzake Syrië niet na.

1919

Pogroms in Oekraïne.  
De daders zijn naast het Russische Witte Leger ook de Bolsjewieken en de Oekraïense regering. Tienduizenden Joden (35.000-50.000) komen om. Alle religieuze Joodse instellingen worden opgeheven; bezittingen worden geconfisqueerd.

1919

Kamil al-Hoesseini door de Britten tot grootmoefti van Jeruzalem benoemd.

Hij zoekt samenwerking met de Britten en de Joden in Palestina. In maart 1920 overlijdt hij. Zijn broer Mohammed Amin al-Hoesseini volgt hem op. Amin zal een fel anti-Britse en antizionistische koers gaan varen.

1919

Derde Aliya.
Er vestigen zich circa 40.000 Joden in Palestina. Bijna allemaal zijn ze afkomstig uit Oost-Europa (= Polen en Rusland/S.U.)

1919, 28 augustus

King-Cranecommissie komt met verslag.
De commissie voert onderzoek uit in opdracht van de Amerikaanse president Wilson. Het is opgesteld door twee Amerikanen na onderzoek in Palestina en Syrië. Palestina moet deel uitmaken van ‘Groot-Syrië’, onder leiding van Feisal. De speelruimte voor het zionisme moet zo beperkt mogelijk worden gehouden omdat de Arabieren faliekant tegen een ‘verjoodsing’ van Palestina zijn. Het rapport is olie op het vuur.

1919, 25 januari  

Vredesconferentie van Parijs. Volkenbond opgericht. Verdrag van Versailles. Speelt een belangrijke rol in het ontstaan van het conflict in Palestina. Verleent het Verenigd Koninkrijk een mandaat om het gebied te beheren tot het op eigen benen kan staan. In 1947 geeft het VK het mandaat terug: het is er niet in geslaagd de orde in het gebied te handhaven. De Volkenbond besluit zichzelf op te heffen op 18 april 1946. De uitgangspunten van het mandaat worden door de in 1945 nieuw opgerichte Verenigde Naties overgenomen.

1918, november

Thule-Gesellschaft opgericht in Duitsland. XXX

XXX uitwerken XXX invloed op Deutsche Arbeiterpartei (voorloper van Hitler’s NSDAP), nazi-Duitsland, de Völkischer Beobachter, belangrijkste krant van de nationaalsocialisten, etc

1919, 18 november  

Dolkstootlegende

In Duitsland, dat zojuist de Grote Oorlog (WO1) heeft verloren, wordt een moderne complottheorie geboren. Hoge militairen van het verslagen Duitse leger verzinnen een excuus voor de Duitse nederlaag. Ze schuiven de nieuwe linkse regering van sociaaldemocraten en liberalen de schuld in de schoenen. Interne vijanden, onder wie de communisten, ‘de Joden’ en de burgerbevolking, zouden het eerder ‘onverslaanbare keizerrijk’ en das Militär hebben verraden. De generaals Ludendorff en von Hindenburg spreken voor een onderzoekscommissie als verklaring voor de nederlaag de ‘Dolkstoot-rede’ uit.

1918, 30 oktober

Ottomanen sluiten wapenstilstand. Einde Eerste Wereldoorlog nabij
Het Ottomaanse Rijk sluit na een serie verloren veldslagen een wapenstilstand met de geallieerden. Op 11 november (‘Wapenstilstandsdag’) volgen Duitsland en de andere Centrale Mogendheden. Grote delen van het Midden-Oosten zijn door Europese mogendheden bezet.

1918, 19-21 september

Slag bij Megiddo. Britse verovering Palestina voltooid.

Na een vorig jaar zomer ingezet offensief veroveren Britse legereenheden in september 2017 Jeruzalem. Ze weten de Duitse (!) commandanten van het Ottomaanse leger te misleiden, onder meer door een ‘onmogelijke’ marsroute kiezen. Opnieuw lijden Ottomaanse legers een nederlaag. De Britten zetten hun zegetocht voort richting Aleppo en Damascus.

1918, 24 juli

Oprichting Hebreeuwse universiteit op Scopusberg in Jeruzalem.
De Britse generaal Allenby en de leider van de zionisten in Palestina, Chaim Weizmann, leggen samen de eerste twaalf stenen. Op 1 april 1925 wordt de campus geopend. Aanwezig zijn o.m. Balfour, Allenby en Sir Herbert Samuel.

1918, jun

Pogrom in Jalta (Krim).

Tijdens een antisemitische terreuractie worden 900 Joden in zee verdronken.

1918, 8 januari

Wilson stelt ‘verenigde naties’ voor.

Met deze 14 regels wil de president van de Verenigde Staten  de basis leggen voor wereldvrede. Als 14^e en overkoepelend idee stelt hij de vorming voor van een ‘general association of nations’. Herhaling van een zo rampzalig en dodelijk conflict als de Grote Oorlog moet volgens Wilson met deze stap  voorkomen worden.

1917, 9 december

Britse legereenheden veroveren Jeruzalem

Op 8 december verslaat een Britse troepenmacht (onder leiding van generaal Edmund Allenby) de er aanwezige Turkse legereenheden (o.l.v. Erich von Falkenhayn). De dag erna nemen de Britten stad in. Allenby gaat uit respect te voet de Heilige Stad binnen. In het VK wordt de verovering euforisch beleefd als ‘vervulling van de Kruistochten’. Tijdens schermutselingen later deze maand krijgen de Turken opnieuw te maken met zware verliezen. Voor het Ottomaanse Rijk betekent de slag bij Megiddo (september 2018) het einde van de macht over Palestina – na een bezetting die precies 400 jaar heeft geduurd. Vanaf 1517 tot 1831 en van 1840 tot 1917 hadden de Turken het gebied in bezit. Tussen 1831 en 1840 was Palestina in handen van Egypte o.l.v. Mohammed Ali.

1917, 2 november

Balfourverklaring.
Arthur James Balfour (1848-1930), minister van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk, stelt een verklaring op die een van de meest omstreden onderwerpen in dit conflict zal worden. In zijn brief, gericht aan de zionistische leider Lord de Rothschild, belooft hij Britse steun voor een ‘nationaal tehuis voor het Joodse volk’. Hij voegt eraan toe dat de belangen van de er al wonende (zowel Arabische als Joodse) inwoners niet mogen worden geschaad. Voor Joden – in heel Europa slachtoffer van discriminatie en erger – is het een ‘essentiële vorm van erkenning door een bevriende wereldmacht’. Voor de Arabische leiders is de inhoud tot op vandaag onacceptabel.  

1917, februari

Russische Revolutie. Oprichting Sovjet-Unie.

Als gevolg van wat ook wel de Februarirevolutie heet verdwijnt het tsaristisch regime. Er ontstaat een nieuw machtsblok, de Sovjet-Unie, de eerste communistische staat op aarde. De machtsovername door de communisten (bolsjewieken) leidt in heel Rusland tot vervolging van en moord op Joden, met een piek in de periode waarin Stalin als alleenheerser optreedt. De schattingen lopen uiteen van 70.000 tot 250.000 Joodse doden. Het regime brengt bovendien absurde aantallen niet-Joodse tegenstanders om het leven. Achteraf  wordt gesproken over tientallen miljoenen slachtoffers. Hoofdrolspelers: Lenin (1870-1924), Trotski (1879-1940) en Stalin (1878-1953). De laatste weet tot zijn dood de dictatoriale macht over de Sovjet-Unie (U.S.S.R.: de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken) vast te houden.

Tijdens de volgende omwenteling, de Oktoberrevolutie, komt een bolsjewistische regering aan het bewind o.l.v. Lenin.  Er breekt een burgeroorlog uit. De ‘roden’ (de communisten) triomferen na enkele jaren strijd over de ‘witten’ (de Russische adel, de mensjewieken en de liberalen).

1917

Joodse brigades vechten mee met de Britten. XXX aantallen etc uitwerken

1916, 5 december

David Lloyd George (1863-1945) premier van Groot-Brittannië.

Na afloop van WO1 staat hij een milde vergelding voor Duitsland voor: wel straffen, niet slopen. Het door hem ingezette Britse beleid ten gunste van Joden en Joodse immigratie naar Palestina zal binnen enkele jaren omslaan in een meer pro-Arabische houding. Zijn pro-zionistische maatregelen lijken diverse motieven te hebben. 1) Bescherming van het Suezkanaal tegen Egyptische en Turkse machtsvorming. 2) De vrije doorgang naar kolonie India moet worden gegarandeerd. 3) In Palestina een pro-Brits machtsblok creëren. Hij blijft premier tot oktober 1922. Zijn regering valt wegens beschuldiging van corruptie: hij zou voor veel geld eretitels hebben verkocht. Eind jaren dertig keert hij zich tegen de appeasement-politiek van Chamberlain.

1916, 5 juni

Grote Arabische opstand tegen het Ottomaanse rijk
Het sein tot de opstand komt van Hoessein ibn Ali, de grootsharif van Mekka. De opstand, midden in WO1, is het resultaat van geheime onderhandelingen met de Britse Hoge Commissaris in Egypte.

1916, 16 mei

Sykes-Picotovereenkomst.
In een geheim verdrag regelen Engeland en Frankrijk de verdeling van het Midden-Oosten. Libanon en Syrië komen onder bewind van Frankrijk. Palestina (of: Zuid-Syrië) gaat naar Engeland. De Fransen richten de Special Forces of the Levant op.

1915, 24 oktober

Briefwisseling MacMahon en Hoessein, sjarief van Mekka.
Engeland (= het Verenigd Koninkrijk) belooft de Arabieren steun en advies in de strijd tegen de Turken. De Arabische gebieden die het Ottomaanse rijk al eeuwenlang bezet heeft gehouden zullen, zo luidt de toezegging, na de overwinning op de Turken hun onafhankelijkheid (terug-) krijgen. Palestina wordt niet expliciet genoemd.

1915, 25 februari

Turkse massamoord op Armeniërs. Meer dan een miljoen doden.
De volkerenmoord werd uitgevoerd door Turkse legereenheden binnen het Ottomaanse Rijk. Over de aantallen dodelijke slachtoffers en de aanduiding genocide, maar ook over de gebeurtenissen zelf zijn historici het oneens. Turkse politici weigeren erkenning.

1915, 25 april – 2016, 9 januari

Brits-Franse invasie in Turkije: nederlaag.
De opzet is Istanboel, hoofdstad van het Ottomaanse Rijk, te veroveren. De landingspoging loopt uit op een bloedige nederlaag voor de westerse geallieerden. De slag gaat de geschiedenis in als de Slag om Gallipoli. Een van de succesvolste commandanten aan Ottomaanse kant is Mustafa Kemal Atatürk, de latere president van de seculiere republiek Turkije.

1915

Aaron Aaronson richt N.I.L.I. op.
De N.I.L.I is een Joodse geheime inlichtingendienst. Doelen zijn het steunen van de Britse bezettingsmacht, het Ottomaanse Rijk verslaan en de zionistische doelstelling helpen realiseren.

1914, 4 november

Engeland verklaart Turkije de oorlog.
Al in 1915 – lang voordat de slag gewonnen is – beginnen de Britten plannen te maken voor de verdeling van het Turkse rijk.

1914, 28 jul

Eerste Wereldoorlog.
Het Osmaanse of Ottomaanse Rijk is nog de bezettende macht in Palestina. Het vecht aan de kant van Duitsland mee tegen de geallieerden en maakt daarmee deel uit van de Centralen. Ook de Arabieren kiezen – net als later in de Tweede Wereldoorlog – partij voor Duitsland. De Grote Oorlog eindigt in 1918 en krijgt pas na WO2 de naam Eerste Wereldoorlog. Binnen deze oorlogsperiode spelen zich belangrijke inleidende ontwikkelingen af die zullen leiden tot verheviging van het Arabisch-Israëlisch conflict.

1914

Er zijn 80.000 joodse immigranten in Palestina.
Ze zijn tussen 1880 en 1914 naar Palestina geïmmigreerd en komen voornamelijk uit Oost-Europa. (Bron: Stephens/Pertinent Facts)

1914

Engeland belooft de Arabische wereld onafhankelijkheid in ruil voor steun tegen Turkije.

1914

De kalief van het Turkse rijk sluit zich aan bij Duitsland.

1912

Frankrijk verovert Marokko.

1912

Verdere beperkingen voor Joden bij Klaagmuur.

1911, november

Turkse leiding legt Joden beperkingen op bij Klaagmuur.

1911

Wilhelm II bezoekt het Midden-Oosten.
Al eerder had hij met de leiders van het Ottomaanse rijk gesproken. Na zijn tweede bezoek gaan Duitse officieren het leger van Turkije trainen.

1911

Palestijnse krant in Jaffa.
De oprichter is Issa al-Issa. De krant richt zich op Palestijnse Arabieren en noemt die Palestijnen. Er wordt gewaarschuwd voor de gevolgen van de zionistische kolonisatie van Palestina.

1911

Italië verovert Libië.

1909

Hashomer opgericht

De Joodse verdedigingsorganisatie stelt zich ten doel de Joodse nederzettingen te beschermen tegen Arabische agressie. Ze telt prominente leden: David ben-Goerion en Itzhak Ben-Zvi.

1909

Joden stichten Degania, de eerste kibboets in Palestina.

1909

Tel Aviv gesticht.

1908

Kamil al-Hoesseini wordt de moefti van Jeruzalem.

1906, 28 jul

Dreyfus in eer hersteld.

1906

Zionistisch Congres kiest voor Palestina.

1906

Pogroms in Rusland. Honderden joden omgebracht.

1905

Aliens Act in Engeland.
De wet wordt speciaal opgesteld met als doel de immigratie van Joden uit Oost-Europa (op de vlucht voor pogroms) te voorkomen.

1905

Oprichting van de Ligue de la Patrie Arabie. XXX check spelling
Leiders van de illegale Arabische nationalistische beweging vluchten naar Frankrijk en richten daar een anti-Turkse beweging op.

1905

Pogroms in Rusland. Meer dan 1.000 joden vermoord.

1905

Protocollen van de Wijzen van Sion verschijnen in boekvorm.

1904, 4 jul

Theodor Herzl, stichter van de Joodse staat, overlijdt op 44-jarige leeftijd
Hij wordt begraven in Wenen. In augustus 1949 wordt hij herbegraven op de Herzlberg in Jeruzalem.

1904, 25 januari

Herzl krijgt nul op het rekest in het Vaticaan.

1904

Tweede grote emigratiegolf, vnl. uit Rusland en Polen, begint.
Circa 40.000 Joodse mensen vestigen zich in Palestina.

1904

Zionistische Congres kiest voor Argentinië.

1904

Eerste Russische Revolutie.
Mislukt in 2005. Veel joden trekken naar Palestina: de tweede aliya komt op gang.

1903, aug

Eerste publicatie van Protocollen van de Wijzen van Sion

1903, apr

Kishinev-pogroms

1903

Britse regering presenteert het Oeganda-plan aan Herzl; Zesde Zionistische Congres wijst het af.

1901

Joods Nationaal Fonds opgericht.

1899

Nederlandse Zionistenbond opgericht.

1899

Brits verdrag met Koeweit.
Doel: route naar India openhouden.

1898, 2 november

Kaiser Wilhelm II komt in Jeruzalem aan. XXX

1898, 13 januari

Brief J’accuse van Emile Zola in dagblad Aurora. XXX Over Dreyfus

1898

Britten veroveren Soedan.

1897, 27 aug

Eerste Zionistische Wereldcongres in Bazel (Zw.).
Hier wordt het Baselprogramma aangenomen: de oproep aan joden om naar Palestina (of: het Beloofde Land, het oude Israël) te emigreren en daar een ‘veilig thuisland’ te creëren. Tevens oprichting van de Zionistische Organisatie XXX (WZO). Theodor Herzl wordt als eerste president gekozen. Later wordt de naam veranderd in Zionistische Wereldorganisatie. Tot 1946 wordt, behalve tijdens beide wereldoorlogen, om de twee jaar een zionistisch congres georganiseerd, in diverse Europese (hoofd-) steden. In die zin kan de latere VERovering van het land worden gezien als een HERovering, min of meer vergelijkbaar me de Reconquista in Spanje. XXX

1897

Oprichting van de Bund.
Oost-Europese concurrent van het zionisme. Wil emigratie naar Palestina verhinderen.

1896, 14 februari

De zionistische pionier Theodor Herzl publiceert ‘Der Judenstaat’.
De ondertitel luidt: “Versuch einer modernen Lösung der Jüdischen Frage”. Het boek van de Oostenrijkse journalist is een pleidooi voor de totstandkoming van een eigen staat voor de Joden, die overal in Europa onderdrukt worden. Het boek wordt beschouwd als het startpunt van het zionisme. Het begrip ‘Joodse kwestie’ zoals Herzl het gebruikt was al eerder geformuleerd als assimilatievraagstuk, maar nog niet in de betekenis die Hitler er later aan gaf (‘die Judenfrage’).

1896

Herzl biedt geld voor Palestina.

1895

In Wenen komt de antisemiet Karl Lueger aan het bewind.

1894, 5 januari

In Frankrijk begint de Dreyfus-affaire.
Op 15 oktober 1984 is Alfred Dreyfus (1859-1935) beschuldigd van spionage voor Duitsland en in het openbaar gedegradeerd. Vandaag is de goed geassimileerde Franse militair van Joodse afkomst na een geheim proces tot levenslang veroordeeld. Hij wordt  verbannen naar een strafkamp op Duivelseiland (Frans Guyana). Pas in 1906 wordt zijn onschuld definitief vastgesteld. De ware dader is Esterhazy. Dreyfus krijgt eerherstel. De inspanningen van onder meer schrijver Emile Zola met zijn brief J’accuse (13 januari 1898) hebben in belangrijke mate aan de vrijspraak bijgedragen. Jarenlang is de affaire in Frankrijk onderwerp van heftig debat. Dat leidt in extreme mate tot antisemitische uitingen.  Theodor Herzl, verslaggever voor de Oostenrijkse Neue Freie Presse en de latere grondlegger van de staat Israël, concludeert uit de affaire dat Joden alleen veilig zullen zijn in een eigen staat. Hij speelt een vooraanstaande rol in de totstandkoming van de staat Israël.  

1891

Eerste Arabische protesten tegen de stroom Joodse immigranten.

1891

Baron Maurice de Hirsch richt de Jewish Colonization Association op.

1890

Ontstaan van het begrip zionisme.
Het woord XXX verschijnt voor het eerst in een artikel dat de Weens-Joodse schrijver Nathan Birnbaum (1864-1937) publiceert in zijn eigen tijdschrift Selbstemanzipation. Birnbaum besteedt in zijn blad veel aandacht aan de oprichting van een Joodse staat.

1890

Grote joodse emigratiegolf uit Rusland naar Palestina.

1886

Van Eduard (of Adolphe XXX)  Drumond verschijnt “La France Juive”.

In zijn boek stelt hij dat joden in Frankrijk in alle disciplines de dienst uitmaken. Het boek wordt een bestseller.

https://www.emunah.nl/selano/waarovermennietspreekt/g-j-frankrijk-1.html

1884

Hechler publiceert ‘De Terugkeer van Joden naar Palestina’.

1884

Pinsker leidt eerste conferentie van Hovevei Zion-beweging (Geliefden van Zion)

1883, 14 maart

Karl Marx overlijdt.

De Duitse pionier van het socialisme, het communisme en specifieker het marxisme laat een erfenis na die de Joodse belangen raakt. Zijn belangrijkste en intussen wereldberoemde werken: Het Kapitaal en Communistisch Manifest. Met zijn gedachtegoed zou de moderne Jodenhaat zijn intrede hebben gedaan. Joden als superkapitalisten etc XXX

https://blogs.timesofisrael.com/the-lefts-hatred-of-israel-began-with-karl-marx/

https://www.philosophersmag.com/opinion/30-karl-marx-s-radical-antisemitism

1882

Engeland bezet Egypte.
Gr Br is op dat moment een overheersende mogendheid XXX Het militaire ingrijpen hangt samen met de doorvoerroute naar India en het belang van het Suezkanaal. De Britten vertrekken pas weer in 1952/1955.

1882

Tsaar Alexander III kondigt nieuwe wetten tegen joden af.

1882

Antiwesterse rellen in Alexandrië.

1882

De zionistische pionier Leon Pinsker publiceert zijn boekje Autoemanzipation.
Joods Nationaal Congres en Joods Nationaal Instituut.

1882

Hechler stelt emigratie naar Palestina voor van Russische en Roemeense joden.

Hij helpt Russische Joden bij hun emigratie naar Palestina. XXX Joden “Het is de plicht van iedere christen om de Joden lief te hebben. Theodor Herzl noemde hem de eerste christenzionist.

https://kunst-en-cultuur.infonu.nl/mensen/71871-william-hechler-eerste-moderne-christen-zionist.html

1882

Eerste emigratiegolf (aliya) van Joden naar Palestina.
Voornamelijk uit Rusland, maar ook uit Jemen, komen Joden naar Palestina. Circa 35.000 mensen proberen landbouwkolonies op te zetten naar socialistisch model. Begin van de vijandelijkheden.

1881, 13 maart

Bloedige pogroms in Rusland.

1881, 1 maart

Tsaar Alexander II van Rusland vermoord door revolutionairen.

1881

Frankrijk verovert Tunesië.

1880

In het gebied dat nu Israël heet wonen circa 125.000 mensen.
Rond 1800 telt het gebied nog 275.000 inwoners. Een groot aantal van hen trekt weg vanwege het slechte Turks/Osmaanse bestuur. XXX (Bron: Stephens/Pertinent Facts). Pas met de aliya’s (of: aliot = de immigratie van Oost-Europese joden) neemt ook de Arabische bevolking – omdat er werkgelegenheid en welvaart ontstaat – weer toe.

1879

Adolf Stöcker (1835-1909) houdt opzienbarende antisemitische toespraak.

1879

Wilhelm Marr (1819-1904) sticht de Liga van Antisemieten.

De conservatieve, activistische Duitser wakkert met zijn pamflet getiteld De Weg naar de Overwinning van het Germanendom over het Jodendom de toename van Jodenhaat in Duitsland aan. Met de oprichting van de Liga beoogt hij de ‘Joodse dreiging’ te bestrijden en het gedwongen vertrek van Joden uit het land te stimuleren.

1878

Eerste zionistische nederzetting: Petach Tikwa.

Joodse landbouwpioniers uit Jeruzalem, mede gefinancierd door de Baron de Rotschild, stichten de eerste agrarische dorpsgemeenschap. De ‘moeder aller nederzettingen’ zal uitgroeien tot een van de grotere steden van de staat Israël.

1878, 4 juni

De Britten veroveren Cyprus.

Op de Conventie van Cyprus draagt het Ottomaanse Rijk het bestuur over aan het Verenigd Koninkrijk. In 1914, tijdens WO1 maken de Britten de overeenkomst ongedaan en annexeren ze het eiland. Jaren later zal het eiland gaan dienen als XXX detentiecentrum voor Joden die naar Palestina willen. Pas in 1960 dragen de Britten het bestuur over aan de onafhankelijke Republiek Cyprus.

1876

George Elliot publiceert haar boek ‘Daniel Deronda’.

1875

Al-Ahram, grootste Egyptische krant, opgericht door de familie Taqla

1873

XXX De uitdrukking ‘antisemitisme’ klinkt voor het eerst.

Door taalkundigen aangevochten: Sem vader alle semieten, dus ook de Arabieren XXX

1870, 19 juli -1871, 10 mei

Frans-Duitse oorlog.

Bismarck wil de Duitse staten verenigen tot één krachtig Duits Rijk. Frakrijk ziet zijn tot nu toe dominante positie bedreigd en verklaart Duitsland de oorlog. De strijd loopt ondanks verzet van Franse burgers (de zgn. franc-tireurs) tegen de Duitse troepen uit op een desastreuze nederlaag voor de Fransen. Op 10 mei wordt met de Vrede van Frankfurt de strijd beëindigd.

1870

Opening eerste Joodse landbouwschool in Palestina.
Mikveh Israel (“Hoop van Israël). Oprichter: Charles Netter (Frans pedagoog). De Turkse overheid geeft toestemming.

1868, 17 november

Suezkanaal geopend.
Het 193 km lange kanaal heeft een grote strategische waarde. Eerder was er maar één mogelijkheid voor scheepvaart tussen Atlantische Oceaan en de Indische Oceaan: om het Afrikaanse continent heen, via Kaap de Goede Hoop Een kleine honderd jaar later wordt het kanaal aanleiding tot oorlog. Engeland, Frankrijk en Israël keren zich met militaire middelen tegen Egypte (Nasser), dat het kanaal heeft geannexeerd. Amerika en de Sovjet-Unie oefenen zware druk uit en weten partijen te dwingen de strijd te staken.  

1867

In het Ottomaanse Rijk komt een nieuwe wet op eigendom tot stand.
De wet geeft buitenlanders het recht, grond te bezitten in het Ottomaanse Rijk. Zionistische grondaankoop wordt ermee mogelijk. XXX

1867

Mark Twain bezoekt Palestina.

De om zijn humor populaire schrijver maakt melding van een verlaten, kaal en onvruchtbaar (‘barren’) land. De Joden die er (Jeruzalem) wonen zijn onderdanig aan de moslims. Twains beschrijving van een nauwelijks bewoond land (in zijn boek ‘The Innocents Abroad’) contrasteert scherp met een tegengestelde mening over het Palestina van medio 19^e eeuw. Volgens onder meer ‘nieuwe historici’ als Ilan Pappé was het land helemaal niet verlaten en onvruchtbaar maar juist dichtbevolkt en welvarend. De onenigheid over de toestand waarin het gebied zich bevond ten tijde van de eerste Joodse immigranten is tot vandaag onderwerp van fel debat. Een site die zich in kritische termen uitlaat over de bevindingen van Mark Twain:

How a Mark Twain Travel Book Turned Palestine into a Desert

1862

Mozes Hess publiceert ‘Rom und Jerusalem’.

De Frans-Duitse, in Bonn geboren Joodse filosoof geldt als een voorloper van het zionisme. In zijn boek pleit hij voor de  oprichting van een op het socialisme van Marx en Engels gebaseerd eigen Joods land in Palestina. De Joden zullen altijd vreemden blijven (in Europa). Hij ziet in terugkeer naar het Heilig Land het enige bevredigende antwoord op het in Europa rondwarend antisemitisme. Het boek heeft nauwelijks effect: veruit de meeste Joden – met name in Duitsland – kiezen in deze periode nog voor assimilatie: opgaan in de autochtone bevolking. Dat verandert pas na publicatie van Der Judenstaat van Theodor Herzl in 1896.  

1861

Frankrijk vestigt de staat Libanon.
Het land is vanaf nu een autonoom district van Syrië, o.l.v. christelijke bestuurders.

1860

Charles Netter komt met zijn Alliance Israélite Universelle.

1853

De Gobineau komt met zijn beruchte boek over de ongelijkheid van mensenrassen. XXX

1853

Krimoorlog.

1852

George Gawler richt de Association for Promoting Jewish Settlement in Palestine op.

1844

Ottomaanse volkstelling in Palestina.
In Jeruzalem wonen 7.120 Joden, 5.760 moslims en 3.390 christenen. In heel Palestina wonen circa 17.000 Joden.

1840, 17 aug

Voorstel uit Engeland: Joden terug naar hun vaderland
In een artikel in de Londense Times, van de hand van Lord Shaftesbury, wordt aanbevolen het Joodse volk te vestigen in het land van hun vaderen. De Europese grootmacht Engeland zal de kolonie beschermen.

1840, 5 februari

Bloedsprookje in Damascus

1840

Egypte trekt zich uit Palestina terug.

1840

Turken heroveren Palestina – met militaire hulp van Engeland.
Mohammed Ali wordt – onder druk van Europese bondgenoten – gedwongen zich terug te trekken.

1839

Tanzimat. Edict van Gülhane. Hervormingen in Ottomaanse rijk.
Turkije past zich – wegens zichtbare verzwakkingen op allerlei terreinen – aan westerse normen aan. Vrees voor interventie Europese mogendheden: christenen meer vrijheden geven. Versnelling integratie niet-Turken binnen de Ottomaanse samenleving. Islamieten en niet-islamieten gelijk voor de wet. De veranderingen raken ook de verhoudingen in Palestina: de eigendomscondities worden gemoderniseerd: de eerder beperkte mogelijkheid land te kopen valt vrij. De hervormingen worden in 1876 voltooid.

Bron: Meir-Levi, Wie is verantwoordelijk? 2006

1838

London Memorandum on the Restoration of the Jews  

XXX In vooraanstaande nieuwsmedia, zoals The Times en  Quarterly Review, verschijnen artikelen waarin sympathie geuit wordt voor het idee van Joodse vestiging in Palestina. De doelstelling is, emigratie van joden (voornamelijk uit Oost-Europa) naar Palestina te bevorderen. XXX

https://www.jstor.org/stable/43059305?seq=10#metadata_info_tab_contents

1834, 15 juni-17 juli

Pogrom in Safed.

Joodse huizen worden geplunderd, de bewoners doodgeslagen, synagogen verwoest, antieke Joodse boeken vernietigd. Het aantal doden en gewonden is niet bekend. De Joodse wijk van de stad werd een jaar eerder ook al geplunderd.

1831

Mohammed Ali van Egypte verovert Palestina op de Turken.
Na de succesvolle opstand tegen het Ottomaanse rijk krijgen Joden en christenen meer rechten.

1830, 3 februari

Griekenland wordt zelfstandig.

Na opstanden tegen het Ottomaanse Rijk, wordt in 1827 het verdrag van Londen getekend en drie jaar later wordt Griekenland officieel zelfstandig. Het incident wordt wel als het begin van het einde van de Ottomaanse macht gezien.

1830

Frankrijk verovert Algerije.

1821

Napoleon overleden op St. Helena.

1821

Griekse opstand tegen Ottomaanse overheersing.

1814

Napoleon naar Elba verbannen

1813

Koninkrijk der Nederlanden opgericht.

1810

Wet maakt einde aan de Inquisitie.

1809

Lord Shaftesbury lanceert zijn London Society for Promoting Christianity among the Jews

1808

Napoleon vaardigt het ‘infame decemberreet’ uit.

1807

Napoleon stelt Groot-Sanhedrin samen

1799

Napoleon boekt overwinningen bij Gaza en Jaffa in het Heilige Land.
In deze periode doet hij zijn Zionistische Proclamatie, de aankondiging van een Joodse Staat. Een paar jaar later geeft hij de joden gelijke rechten. Twee jaar later verliest hij het veroverde gebied.

1798, 12 sep

In Mainz worden de poorten van het joodse getto verwijderd.

1798, maart

Keulen staat de vestiging van joden toe.
De stad was sinds 1424 voor joden verboden.

1798

Invasie van Napoleon in Egypte.
Historici zien Napoleons militaire actie als het begin van het Europese (of: westerse) ingrijpen in het Midden-Oosten.

1796, 2 sep

Bataafse Constitutie.
Volledige burgerrechten voor Joden in ons land (besluit Nat. Vergadering).

1795, 19 januari

Bataafse Republiek opgericht.
Ook in Nederland verwerven joden gelijke burgerrechten.

1791, 27 sep

Joden worden tot volwaardige staatsburgers verklaard in Frankrijk.

1789, 27 aug

Franse revolutie: Verklaring van de rechten van de mens.

1789, 24 jul

Franse Revolutie: bestorming van de Bastille.

1789

Frankrijk verleent Joden burgerrechten

1787

Lijfbelasting voor joden afgeschaft in Pruisen.

1787

Graaf de Mirabeau publiceert ´Over Mendelssohn´.

1785

Prijsvraag in Metz (Fr.): hoe kunnen we joden gelukkiger maken?

1784

Lijfbelasting voor joden afgeschaft in de Elzas.

1782

XXX Toleranzpatent.

1776, 1 mei

XXX Orde van de Illuminati opgericht door Weishaupt.

In onze tijd deels vermakelijke bron van allerhande complottheorieën  

1776

De VS verlenen Joden burgerrechten

1775, 20 apr

Pius VI scherpt gettobepalingen voor joden in Rome aan.

1772

De gaon Elias van Wilna doet chassidim in de ban.

1768

Kozakken vallen Polen binnen en roeien hele joodse gemeenschappen uit.

1762

Isaac de Pinto (Amsterdam) publiceert zijn ´Kritische beschouwingen.
Hij verdedigt de joden tegen de beschuldigingen die Voltaire tegen hen heeft ingebracht.

1756

Voltaire publiceert zijn antisemitische boek ´Dictionnaire Philosophique´.

1753

Naturalisatiewet in Engeland.
De wet regelt onder meer de erkenning van burgerrechten voor joden.

1753

Maria Theresia: joden moeten een geel lint om hun hoed dragen.

1750, 17 apr

Gereviseerd General-Privilegium van Frederik II.
Joden zonder ‘vrijbrief, worden niet langer getolereerd. Ze vormen een bedreiging voor de christelijke handwerkslieden.

1750

Baäl Sjem Tov verkondigt in Oost-Europa zijn nieuwe leer van innige vroomheid.

1748, sep

Maria Theresia staat joden weer toe in Bohemen.
Ze verandert haar standpunt door heftige protesten uit Engeland en Nederland. De vestiging van joden wordt wel beperkt tot maximaal tien jaar.

1744, 18 december

Maria Theresia verklaart dat in Bohemen geen joden meer worden toegelaten.
Ze moeten Praag en Bohemen vóór eind juni 1745 hebben verlaten. Waarom ? XXX

1730, 29 sep

General-Privilegium in Berlijn.
Het wordt joden verboden ´burgerlijk´ handwerk te verrichten. Er mogen maximaal 100 joodse gezinnen in de stad wonen.

1726

Separatie: Joden worden verbannen uit alle stadwijken waar christenen wonen.
Keizerlijk besluit in Bohemen en Moravië. Tevens mag maar één joodse mannelijke afstammeling een huwelijk aangaan. Doel: aantal joden reduceren.

1714

Vrede van Utrecht.

XXX

1714

Frederik Willem I ontzegt joden hun rechten.

1712

Karel VI beveelt drastische vermindering van het aantal joden in Wenen.
Hij doet dat op aanbeveling van het christelijke handelsgilde, dat betoogt dat er armoede komt als niet alle joden ´geheel en al´ uit de stad worden verwijderd.

1704

Spanje verliest Gibraltar aan Engeland.

XXX in de Spaanse Successieoorlog

1700

Eisenmenger’s boek Ontmaskerd Jodendom (Entdecktes Judenthum) bevat veel leugens en sprookjes die de joden in een kwaad daglicht stellen.

1683, 11 sep

Islamitisch beleg van Wenen afgebroken.
Op 11 september van het jaar 1683 verslaan christelijke legers, onder leiding van de koning van Polen, de moslimlegers die Wenen omsingeld hebben. Volgens ‘islamwatchers’ heeft Osama bin Laden deze datum uitgekozen voor de aanslagen in de VS (2001), om aan te tonen dat voor de islamitische Jihad, de klassieke eeuwenoude moslimse strijd tegen het Westen, de ongelovigen en de Joden, de periode van achteruitgang voorbij is.

1675

Opening ‘Esnoga’: de Portugese synagoge in Amsterdam.

1671

Opening Grote Synagoge in Amsterdam van de Hoogduitse Gemeente.

1671

Joden van Berlijn krijgen burgerrechten.

1667

Nederland verovert Suriname.

1665, 30 mei

Sjabbatai Zwi roept zichzelf uit tot Messias.

1657

Cromwell: er mogen zich na 350 jaar (!) weer joden in Engeland vestigen.

1656, 27 jul

Raad van Rabbijnen in Amsterdam doet Spinoza in de ban.
De filosoof, geboren in een uit onverdraagzaam Spanje gevluchte Maranenfamilie XXX, is op dat moment 23 jaar. Hij wordt ermee gestraft voor zijn vrijheid van denken.

1654

Portugese verovering laatste Hollandse bastion in Zuid-Amerika.

1649, 11 apr

Grootste auto da fe in Amerika.

1648

Chmielnicki-pogroms in de Oekraïne.

1645

Portugezen vallen Nederlands Brazilië aan.

1639, 23 januari

Grootste auto da fe in Peru.

1637

Eerste druk Statenvertaling.

1635

Joodse immigratiestroom naar ons land uit Midden- en Oost-Europa.

1624

Nederlandse West-Indische Compagnie verovert Brazilië.

1596

Shakespeare publiceert De Koopman van Venetië.
Het toneelstuk vertoont sterk antisemitische trekken. Alle vooroordelen tegen Joden die vandaag nog bestaan komen erin voor (in de persoon van Shylock).

1595

Auto da fe in Lima (Peru).

1579

Unie van Utrecht. Reactie op Unie van Atrecht, in hetzelfde jaar.
Unie van Atrecht: voorloper van de Spaanse Nederlanden en steun aan de Spaanse overheersing. Unie van Utrecht: het tegengestelde ervan: verzet tegen Spanje en afkondiging van de vrijheid van geweten.

1574, 28 februari

Eerste auto da fe op het Amerikaanse vasteland: in Mexico.

1571, 7 okt

Slag bij Lepanto.
De grote zeeslag tussen christenen en moslims (liever: West tegen Oost) eindigt in een overwinning voor de christenen. De slag past in het rijtje van christelijke triomfen, zoals Poitiers en Wenen. Volgens veel historici hebben de moslims aanzienlijk meer overwinningen behaald en gebied veroverd dan de christenen. Het Oost-christelijke rijk Byzantium, Perzië, Egypte en de Maghreb (Noord-Afrika) zijn al vele eeuwenlang stevig in handen van de moslims. De strijd om Palestina is nog niet beslist.

1571

Eerste rechtbank van de Inquisitie in Mexico.

1570

Inquisitie houdt ´zuiveringsacties´ in Peru.

1568

Begin Tachtigjarige Oorlog.
Strijd om het geloof en de macht, tussen de inwoners van de Nederlanden en de Spaanse bezetter. Wordt vaak (ten onrechte XXX ?) vergeleken met de strijd tussen de Palestijnen en de Israëlische bezetter.

1566

Beeldenstorm.

1555, 25 jul

Paulus IV stelt eerste getto in (in Rome).

1555

Paulus IV komt met anti-Joodse bul.

1545

Concilie van Trente. Duurt tot 1563.

1543

Luther publiceert zijn boek Von den Juden und ihren Lügen.
Als Luther er niet in slaagt de Joodse gemeenschappen in zijn omgeving mee te krijgen met zijn nieuwe leer verandert hij van pro- in anti-Joods. In het boek doet hij een serie voorstellen, deels gewelddadig, om de Joden en hun religie dwars te zitten. Enkele maanden later publiceert Luther nog een boek: Vom Shem XXX etc Vierhonderd jaar later blijken Luthers ideeën weerklank te hebben gevonden bij het Duitse nazibewind.XXX

https://www.rd.nl/kerk-religie/luthers-kruistocht-tegen-de-joden-1.1599546

1537

Suleiman de Prachtige bouwt nieuwe muren rond Jeruzalem.

1536

Begin van de Inquisitie in Portugal.

1529

Turks-islamitische legers bij Wenen verslagen.

1528

Eerste brandstapels van de Inquisitie in Amerika.

1523

Luther publiceert “Dat Jezus Christus een geboren Jood was”

1522

Contrareformatie. XXX

1517

Pauselijke bul Cum Nimis Absurdum.
De bul bevat anti-Joodse aanbevelingen, zoals de instelling van getto’s, gele hoed en handels- en bezitsbeperkingen. In 1555 worden ze – via Paulus IV – officieel van kracht.

1517, 31 oktober

Luther publiceert zijn 95 stellingen in Wittenberg.
Het is het begin van een hervormingsbeweging in christelijk Europa. De mensen die zich van de rooms-katholieke Kerk afkeren krijgen de fraaie naam protestanten.

1516 Reuchlin/Lateraans Concilie

https://www.vergadering.nu/kerkgeschiedenis/joden-in-verstrooiing.htm

1516

Het Ottomaanse Rijk bezet Palestina.
De Turken grijpen de macht in Egypte, Palestina en Syrië, ten koste van de Mammelukken. Pas in 1917 moeten ze die afstaan aan de Britten (Engeland).

1508

Pfefferkorn publiceert ‘De Jodenspiegel’.

De tot het christendom bekeerde jood eist verdrijving van joden.

1499

Verbranding van islamitische boeken. Moslims gedwongen gedoopt.
De opdracht komt van de Spaanse kardinaal De Cisneros. Moslims en Joden maken dat ze het land uitkomen. Spanje verliest daardoor zijn bekwaamste bovenlaag: advocaten, artsen, geldhandelaars en landbouwkundigen.

1496, 24 november

Koning van Portugal (Manuël I) verjaagt alle joden uit zijn land. Velen komen naar ons land.

1492, 12 okt

Columbus ontdekt Amerika.
Hij is op zoek naar een andere route naar India. Hij komt terecht op de Bahama’s en is daarmee de ontdekker van de Nieuwe Wereld. Sommige historici betwisten dat en stellen dat al meerder andere (Portugese) pioniers Amerika hadden ontdekt.

1492, 31 maart

Alhambra-decreet.

Het door Isabella en Ferdinand uitgevaardigd decreet (Edict of Expulsion; Decreto de Granada of de la Alhambra) bepaalt dat alle praktiserende joden Spanje moeten verlaten of zich moeten bekeren tot het christendom.

1492, 2 januari

Reconquista voltooid.
De christelijke herovering van het schiereiland op de Moren is voltooid. Legers van Ferdinand en Isabella veroveren Granada, het laatste islamitische bolwerk in Spanje. Aan de heerschappij van de islamitische Moren is een eind gekomen.

1483

Thomas Torquemada verschijnt ten tonele: wrede Groot-Inquisiteur.

1482, januari

Paus Sixtus IV veroordeelt bij encycliek de praktijken van de Inquisitie in Spanje.

1481, 6 februari

Eerste autodafe in Spanje.

1480

Eerste rechtbank van de Inquisitie geïnstalleerd (in Sevilla)

1479

Huwelijk tussen Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië.
Het huwelijk leidt tot een vereniging van krachten die veel goeds brengt. De misdadige vervolging van andersdenkenden is een van de weinige negatieve aspecten. XXX

1478

Oprichting van de Inquisitie in Spanje.
Het doel is, de loyaliteit aan en de zuiverheid van het geloof van ‘nieuwe’ christenen (d.w.z. bekeerde joden en moslims) testen. Paus Sixtus IV gaat vanaf 1480 aan de slag met het dreigen, verjagen en doden van andersdenkenden: vnl. joden, maar ook moslims.

1476

Regensburg: bloedblad joodse gemeenschap

De (christelijke) beschuldiging: rituele moorden

Bron; Vl Vr v Isr XXX check

1475 21 maart

Bloedbad Joodse gemeenschap Trente (Italië) na ‘bloedsprookje’

Simon van Trente, een christelijk 2/3-jarig kind, wordt vermoord aangetroffen. De joodse gemeenschap wordt als schuldige aangewezen: 14 van hen worden vermoord. Het kind wordt in 1782 heiligverklaard. In 1965 wordt de heiligverklaring onder paus Paulus VI ongedaan gemaakt. Het zou niet langer gaan om een rituele moord maar om een ‘gewone moord door iemand anders’.

1474

Bloedbad onder Maranen in Segovia.

1474

Isabella en Ferdinand op de troon in Castilië.

1473, 14 maart

Bloedbad onder Maranen in Cordoba.

1467

Meer dan 100 ‘Maranen’ (‘bekeerde’, gedoopte joden) in Toledo gedood.

1453, 29 mei

Turken veroveren Constantinopel

Onder leiding van sultan Mehmet II vallen legereenheden van het Ottomaanse Rijk de stad  binnen. Op pinksterzondag maken moslimstrijders hiermee een einde aan het christelijke Byzantijnse of Oost-Romeinse Rijk. Historici zien de gebeurtenis als het einde van de middeleeuwen.

1408

Spanje: Alle joden uit hoge functies verwijderd.

1394

Karel VI jaagt alle joden het koninkrijk Frankrijk uit.

1391, 9 jul

Juderia van Valencia verwoest. Duizenden doden.

Als gevolg van de pogroms bekeert de meerderheid van de Joden (XXX en moslims?) in Spanje zich tot het christendom. Ze krijgen de naam conversos.

1391, 20 jun

Juderia van Toledo in brand gestoken.

1391, 6 jun

Pogrom in de ‘Juderia’ van Sevilla: 4.000 doden.

1391, jun

Juderia van Cordoba in brand gestoken.

1349, 24 aug

Mainz en Keulen: meer dan 6.000 joden ondergaan de vuurdood.

1349

Joden uit Hongarije verdreven.

1349

Straatsburg: bijna 2.000 joden worden verbrand vanwege hun vermeende schuld aan de pest. Terwijl de pest de stad nog niet eens had bereikt wikip jod vervolg zw dood XXX

1349

Joden uit Zwitserland verdreven.

1348, 26 september

Clemens VI: Joden hebben geen schuld aan de Zwarte Dood.

In zijn pauselijke bul stelt hij dat degenen die de joden de schuld geven ‘verleid zijn door die leugenaar de duivel’.

1348, mei

Zuid-Frankrijk. Jodenverbranding – mensen en boeken.

1348

De Pest eist miljoenen slachtoffers. Joden krijgen de schuld.
Ze zouden het bronwater hebben vergiftigd. Hun doel: de christenen uitputten. In werkelijkheid maken ze meer kans op overleving vanwege hun strenge (Bijbelse) rituele hygiënewetten. De ongekende uitbarsting van wat ook wordt aangeduid als de Zwarte Dood zou tussen 1347 en 1351 een derde van de bevolking in Europa en het Midden-Oosten het leven hebben gekost.

1348

Joden uit Zwitserland verdreven.

1336

Benden van ‘Jodenmeppers’ beroven Joden. XXX

1321, jul

Rampjaar wegens melaatsheid. Duizenden joden in Frankrijk gearresteerd en vermoord.

1306, 22 jul

Joden uit Frankrijk verdreven.
Tussen 1306 en 1394 verdrijven/verbannen Franse regeringen Joodse inwoners. Pas in 1789 wordt weer Joodse bewoning toegestaan.

1299

Opkomst van het Ottomaanse (= Turkse) Rijk.
Het zal grote gebieden in onder meer het Midden-Oosten veroveren. Het zal zich 630 jaar weten te handhaven. Pas in 1922 XXX niet 1918? maken de Britten er een eind aan. De grondlegger van het Rijk is Osman I (Uthman I).

1298

Rindfleisch-bloedbaden in Duitsland nadat joden beschuldigd zijn van hostieschending.

Speculatie: Rindfleisch was een Frankische ridder. Of een slager. Of iemand die grote schulden bij Joodse geldschieters had. Hij verklaarde een goddelijke opdracht  te hebben verkregen om het ‘vervloekte ras van de Joden’ uit te roeien. Door hem aangevoerde bendes hebben zouden in Zuid- en Midden-Duitsland rond de 100.000 Joden hebben vermoord.

1291

Mammelukse bezetting van Palestina (tot 1516)
De laatste kruisvaarders worden uit Akko (Acre, Acra) en Qisariya (Caesarea, Cesarea) verdreven. Ze nemen het roer van de kruisvaarders over en worden op hun beurt verdreven door het Ottomaanse rijk (Osmaanse rijk, oftewel de Turken).

1290, 18 juli

Joden uit Engeland verdreven.
Met het Edict van Verdrijving (Edict of Expulsion) bepaalt koning Edward I dat alle joden uit het koninkrijk Engeland moeten verdwijnen. Op de christelijke feestdag Allerheiligen, 1 november, moeten ze het land hebben verlaten. Pas in 1657 wordt het Edict ongedaan gemaakt: Cromwell staat, tijdens het Protectoraat, weer Joodse bewoning toe.

1267

Nachmanides (1194-ca.1270) vlucht naar Palestina.

De in het Spaanse Gerona geboren rabbijn, arts en filosoof is ook bekend onder het acroniem Ramban (Rabbijn Mosje den Nachman). In Jeruzalem sticht hij een synagoge en een yeshiva. Hij is vooral bekend geworden om zijn stevige standpunten tegenover het christendom. Sommige historici noemen wel hem een zionist avant la lettre omdat hij vestiging in Palestina aanprees.

1263, 20-24 juli

Barcelona: openbaar proces over de vraag of de Messias al verschenen is of dat hij nog moet komen.

1260

Mongolen houden huis in Palestina: ze vernietigen alles.

1247, 5 jul

Paus Innocentius IV (1195-1254) schrijft brief waarin joden worden vrijgepleit.

1242, 6 juni

Parijs: openbare verbranding van joodse heilige boeken.

1240, 24 jun

Parijs. Proces tegen de Talmoed.
Disputation de Paris. Vonnis: de Talmoed is een godslasterlijk en schadelijk boek. Het moet worden verbrand.

1237

Rooms-katholieke Kerk stelt de Inquisitie in.
De bedoeling is, afvalligheid (ketterij) tegen te gaan. Christenen die zich van het geloof afkeren worden – vaak in het openbaar) omgebracht. Ook veel joden (die weigeren zich tot het christendom te bekeren) worden het slachtoffer.

1236, jul

Keizer Frederik spreekt de joden vrij van de beschuldiging van rituele moord.
Hij baseert zich op een officieel onderzoek dat hij heeft laten instellen. Het wordt uitgevoerd door bisschoppen en monniken, hertogen en graven. Ze concluderen dat er geen enkele aanwijzing bestaat dat joden behoefte hebben aan mensenbloed.

1235

Jodenmoord in Duitse steden op beschuldiging van rituele moord.

1233

Gregorius IX: joden en christenen mogen niet langer over het geloof discussiëren.

1232

Bij pogroms in Marokko komen Joden om.
(n.t.verif.: bron Multilingualarchive en Jewish Encyclopedia 1906

1229

Kruisvaarders heroveren Jeruzalem.

De verovering, door kruisvaarders o.l.v. keizer Frederik II in de Zesde Kruistocht, is van korte duur. In 1244 valt de stad opnieuw in handen van de moslims.

1227

Duitsland: gewone priesters mogen niet langer met joden over de godsdienst praten.

1215, 11-30 november

Vierde Lateraans concilie: Joden worden binnen de christelijke samenleving verder geïsoleerd.
Grootste concilie uit de Middeleeuwen. Paus Innocentius III (1160-1216) decreteert dat Joden zich door bijzondere kleding van anderen moeten onderscheiden. Ook zal geslachtsverkeer tussen joden en christenen als  misdaad worden opgevat. Niemand mag meer kunnen zeggen dat hij zich vergist heeft… De jodenlap (geel onderscheidingsteken) en de jodenhoed worden geïntroduceerd.

1211

Honderden rabbijnen uit Frankrijk en Engeland emigreren naar Palestina.

1211

Paus Innocentius III roept op tot een kruistocht tegen de Moren.

1209

Engeland jaagt alle joden het land uit.

1203, 17 jul

Vierde kruistocht eindigt met de verovering van Constantinopel.

1199

Erfurt: jodenmoord na beschuldiging van rituele moord.

1198

Averroës overlijdt.
Groot islamitisch filosoof, met als standplaats Córdoba. Heeft het gedachtengoed van de islam (op Spaanse bodem) weten te verenigen met dat van de klassieke Grieken.

1193

Saladin overlijdt.
Uiterst succesvol islamitisch veroveraar. Bij zijn overlijden heeft hij de meeste kruisvaardersstaten onder het gezag van de islam teruggebracht. XXX

1193

Derde kruistocht eindigt.

1190

Moordpartij op joden in York.

1189, 3 sep

Jodenvervolgingen in Engeland.

1189

Derde kruistocht begint.

Het doel, de herovering van het Heilige Land op Saladin, wordt niet bereikt.

1187, 2 oktober

Moslimleger o.l.v. Saladin verovert Jeruzalem.
Saladin (Salah al-Din Yusuf bin Ayyub) is de sultan van Egypte. XXX Slag bij Hittin.

1182

Joden uit Parijs verdreven.

De Franse koning Philips Augustus verjaagt alle Joden uit zijn gebied. Roerende goederen worden openbaar verkocht; onroerend goed vervalt aan de koning. Na 17 jaar maakt de koning de maatregel ongedaan.

1179

Derde Lateraans concilie: Joden mogen geen christenen in dienst nemen en omgekeerd.
Christenen mogen van hun geloofsbroeders geen rente vragen. De geldhandel wordt dus in handen van de joden gelegd. Zodra joodse (geld-) handelaars succesvol zijn worden ze om hun rijkdom vervolgd en gehaat. De rente wordt als woeker aangemerkt. Ook wordt op het concilie besloten dat joden in aparte wijken moeten gaan wonen.

1171, 26 mei

Blois (Fr): joden vermoord na beschuldiging van rituele moord.
Slachtpartij onder joodse gemeenschap. Deze wordt beschuldigd van rituele moord. “Ze” hebben een christelijk kind vermoord om zijn bloed te kunnen gebruiken voor de bereiding van het speciale Pesachbrood, de matzes. Er zou geen christelijk kind zijn vermist en bewijs voor een misdrijf zou hebben ontbroken. Na het incident in Norwich gaat het hier om een nieuw ‘bloedsprookje’

1149

Tweede kruistocht eindigt.

1147, mei

Jodenvervolgingen in Frankrijk.

1147

Tweede kruistocht begint.

1146, aug

Jodenvervolgingen: moordpartijen in Keulen, Spiers en Mainz.

1146

Paus Eugenius III roept op tot nieuwe kruistocht.

1146

Pogroms in Fex XXX en Marrakesj: duizend Joden komen om.
Onder de islamitische heersers worden Joden gedwongen over te stappen op de islam. Bij weigering wacht de dood. De bronnen spreken van 100.000-120.000 doden.

1146 XXX volgens Vlaamse vrienden v Isr 1144

Norwich, Engeland: Joden beschuldigd van rituele moord

De 12-jarige christelijke William wordt dood aangetroffen. Beweerd wordt dat de joden het jongetje hebben overmeesterd, gemarteld en gekruisigd. Alle joden die de stad niet tijdig weten te ontvluchten worden omgebracht. Algemeen wordt het incident gemarkeerd als de eerste editie van wat nog in onze tijd ‘het bloedsprookje’ wordt genoemd: een macabere beschuldiging om de joodse gemeenschap in diskrediet te brengen

1145

Kruisvaarders in het nauw gedreven door moslimlegers uit Syrië.

1144

Turkse krijgsheer Zangi verovert Edessa.

1135

Maimonides geboren.

1099, 15 jul

Kruisvaarders veroveren Jeruzalem: massamoord.
Het feest wordt gevierd met een slachting van enorme omvang, waarbij zowel joden als moslims het moeten ontgelden. Volgens verslag van een tijdgenoot, Raymond d’Aguiliers, staat het bloed kniehoog.

1099

De kruisvaarders nemen de macht in Palestina over (tot 1291).
Ze verdrijven de Arabieren XXX en worden op hun beurt door de Mammelukken verslagen.

1098

Antiochië geplunderd.

1097, 19 jun

Nicea geeft zich over. Aan? XXX

1096, mei – 1099

Eerste kruistocht begint met de moord op Duitse joden.
De pogroms hebben in de maanden mei en juni plaats in het hele Rijnland. Katholieke ‘pelgrims’ gaan op strooptocht. Er worden 5.000 Joden afgeslacht: Worms telt 800 slachtoffers, Mainz 1000. De moordpartijen eindigen in 1099.

1095, 27 november

Oproep van paus Urbanus II tot eerste kruistocht.
Paus Urbanus II roept tijdens het Concilie (Synode) van Clermont op tot de eerste kruistocht. Jeruzalem moet van de ongelovigen, d.w.z. moslims, worden bevrijd. Deelnemers wordt aflaten en anderen beloningen beloofd. De letterlijke tekst van de oproep is verloren gegaan. Urbanus reist tussen december 1095 en september 1096 heel Frankrijk door om zijn oproep te herhalen. De aanleiding tot de kruistochten is omstreden. De christelijke wereld heeft zichzelf eeuwenlang de kruistochten als negatief en onnodig wreed aangerekend. Het thema is onderdeel van de propagandastrijd tussen joden, christenen en de moslimwereld. In onze tijd wijst een deel van de historici en islamcritici erop dat de oproep een reactie was op het al eeuwenlange islamitisch geweld – en met name dat in de voorafgaande decennia. Het betrof dus geen ‘plotselinge christelijke agressie’. Bovendien was het een reactie op een noodoproep vanuit de christelijke leiding in de Byzantijnse wereld. XXX (Sommige bronnen dateren de oproep op de 26e.)   

Urbanus II (ca.1035-1099)

1095, 1-7 maart

Concilie van Piacenza
Paus Urbanus II probeert de patstelling tussen kerk en staat te doorbreken. Op het concilie aanwezige afgezanten van de Byzantijnse keizer Alexius smeken om militaire hulp bij de voorgenomen verdrijving de Turken uit Anatolië. Toestand Byzantium bankroet arm leeggeroofd XXX

1074

Paus Gregorius VII plant oorlog tegen de ‘ongelovigen’.

Subdoel: de Westerse en de Oosterse kerk te herenigen. De investituurstrijd belemmert de voortgang.

1074

Investituurstrijd.
XXX verder uitwerken Tussen de (Rooms-) Duitse keizer en de Paus van Rome als leider van de rooms-katholieke Kerk ontstaat een strijd om de macht. Pas in 1122 komt er een eind aan.

1071

Slag bij Manzikert.
Byzantijnse (christelijke) legers lijden een beslissend verlies tegen de Seldjoeken (Turken). Byzantium vraagt het christelijke Westen om hulp – om verdere nederlagen en gebiedsverlies te voorkomen.

1063

Begin van de Reconquista.

Vanaf 711 is het Iberisch schiereiland veroverd door moslims. De Reconquista (‘herovering’) wordt ruim 300 jaar later, in 1492, onder aanvoering van Isabella en Ferdinand afgerond. Voor de r.k.-kerk is het een enorm succes. De ‘700 jaar vrede o.l.v. de moslims’ is nog vandaag bron van discussie.

1060

Moslimlegers veroveren Anatolië.

1056

Christenen verbannen uit Jeruzalem.
Christelijke pelgrims uit Europa mogen niet langer de herbouwde Heilig Grafkerk binnen.

1054

‘Oosters Schisma’: scheuring binnen christelijke Kerk.

Westerse kerkleiders verlangen van de Oosters-orthodoxe kerken dat ze de bisschoppen van Rome meer gezag toekennen dan hun eigen leiders. Het komt tot een scheiding: wederzijdse excommunicatie.   

1033, maart-juni

Pogrom in Fez (Marokko): 6.000 Joden komen om.
Hun bezittingen worden geconfisqueerd, hun vrouwen worden gevangengenomen. Door wie? XXX

1016

Joden uit de Krim verdreven.

1009

Moslims vernietigen kerk van het Heilig Graf.
De verwoesting heeft plaats o.l.v. de fatimidische kalief van Cairo, Al-Hakim, die ook christelijke pelgrimage verbiedt. Onder zijn opvolger wordt het christelijk heiligdom herbouwd. De gebeurtenis wordt gezien als een uit een reeks incidenten die de aanleiding vormt voor de kruistochten.

929

Begin van het kalifaat van Córdoba.
Het houdt ruim een eeuw stand: in 1031 komt er een eind aan.

848

Concilie van Meaux (Fr.) roept op tot herstel van oude anti-Joodse wetgeving.

846

‘Contra Judaeos’ roept opnieuw de sfeer van onderdrukking en Jodenvervolging op.

De aartsbisschop van Lyon

843

Karel de Kale. Zet politiek van verdraagzaamheid voort.

843

Verdrag van Verdun. Verdraagzaamheid jegens joden bestendigd.

840

Moslims veroveren Kreta.

831

Moslims veroveren Palermo.
Arabische legers doen invallen in heel Zuid-Italië.

814

Lodewijk treedt aan. Zet milde politiek t.o.v. joden voort.

768

Karel de Grote. De onverdraagzaamheid t.o.v. joden neemt onder zijn bestuur af.

751

Slag bij Talas. Moslimlegers brengen de Chinezen een nederlaag toe.

750

Kalifaat van de Abbasiden (tot 1258)
Palestina is vanaf nu een provincie van de Arabisch-islamitische dynastie van de Abbasiden en wordt vanuit Bagdad bestuurd.

741

Grote Berberopstand.
De opstand speelt zich af in de Maghreb (Noord-Afrika) en Spanje. Zonder de komst van een grote Syrische legermacht was het de Berbers wellicht gelukt, de Arabieren uit de regio te verjagen. De opstand is gericht tegen de Arabische leiders en heeft als doel, een eind te maken aan de wreedheden die met de slavenhandel gepaard gingen (Bron: Kennedy, Grote Arab.Veroveringen). De opstand eindigt in 756 met de komst van Rahman I, die de orde herstelt.

732

Karel Martel weet de moslimlegers tegen te houden.
In de slag bij Tours en Poitiers weet hij een eind te maken aan de moslimveroveringen in Zuid-Europa. Zonder deze overwinning zou mogelijk heel Europa islamitisch geworden zijn.

715

Bouw al-Aksamoskee voltooid.
Een tweede islamitisch bouwwerk verrijst op de Tempelberg. De bouw, gestart in het jaar 705, is tot stand gekomen o.l.v. al-Walid. In onze tijd leidt de moskee herhaaldelijk tot gewelddadige incidenten tussen Arabieren en Joden.

711

Einde van het Westgotische Rijk. Arabische soldaten veroveren Spanje.
Moslimstrijders (7.000 man) steken o.l.v. Tarik (XXX Gibraltar) vanuit Marokko (‘Berberije’) de Middellandse Zee over. Vanaf deze periode noemen de christenen Spanje het ‘Moorse land’ of ‘Morenland’. XXX ?? De Visigotische koning Roderik delft het onderspit. Zie 732 Karel Martel.

711

Moslims veroveren de Kaukasus.

710

Moslims veroveren Spanje.

Vanuit Noord-Afrika (Morenland) steken soldaten van Allah, merendeels Berbers XXX, de Straat van Gibraltar over. Het bevel is gegeven door Musa ibn Nusair, heerser over Noord-Afrika. De aanval wordt geleid door Tariq ibn Ziyad. Binnen 14 jaar is bijna het hele schiereiland onder bewind van de Moren gebracht. Aan het Moorse bewind komt met de Reconquista (herovering; Isabella en Ferdinand) pas in 1492 een eind. De naam Gibraltar is een verbastering van naam van de rots: Chabal Tariq. Vele eeuwen later wordt de rots opnieuw bron van conflict, nu tussen Britten en Spanjaarden. In 1704 verovert een Brits-Nederlands leger het gebied tijdens de Spaanse Successieoorlog. In 1713 wordt het gebied ‘voor eeuwig’ overgedragen aan het VK. Dit conflict is tot vandaag niet opgelost.

705

Bouw Rotskoepel op de Tempelberg in Jeruzalem voltooid.

Met de bouw is begonnen in 685 (sommige bronnen noemen 688). Het islamitisch bouwwerk domineert sindsdien de skyline van Jeruzalem. Bouwer: Kalief Abd al-Malik.

700

De Chazaren bekeren zich massaal tot het joodse geloof.

694

Concilie van Toledo (17e): paniek in christelijk Spanje. Arabische aanvalsplannen lekken uit.
slamitische invasie in Spanje dreigt. Moslimstrijders  hebben een groot deel van het Midden-Oosten en Noord-Afrika al veroverd. Hun volgende doel is Spanje. Op het concilie wordt Joods bezit verbeurdverklaard, alle Joden eeuwig slaaf, kinderen op 7e in christelijke gezinnen geplaatst.

685

Abd a-Malik aan de macht.
Aan zijn regering komt met zijn dood in 705 een eind. Onder zijn bewind wordt het Arabisch de officiële taal van de regering XXX welke? en worden markante nieuwe munten geïntroduceerd: de gouden dinar en de zilveren dirham.

681

Concilie van Toledo: joden worden gedwongen zich te laten dopen.
Veel joden vluchten als gevolg van de dreigementen naar het buitenland. Anderen verstoppen zich in Spanje zelf.

680

Hoessein (Husayn) dood. Begin van de sekte van de sjiieten.
e sjiitische geloofsrichting wordt ook wel de partij van Ali genoemd.

664

Moslims veroveren delen van India en Pakistan.

662

Moslims veroveren Afghanistan.

661, 24 januari

Moslimleider Ali vermoord. Begin van het kalifaat van de Omajjaden (661-750)
Mu’awiya, Ali’s tegenstander, wordt de vierde kalief. Tevens beginjaar van het Omayyaden-kalifaat, waar in 750 een eind aan komt.

659

Slag bij Nahrawan.
De troepen die Ali trouw blijven winnen de strijd tegen de moslims die het met zijn poging om tot een vergelijk te komen niet eens zijn. Maar zijn positie is verzwakt.

657

Slag bij Siffin.
De gouverneur van Syrië, Mu’awiya, eist de macht over het kalifaat op.

656

Oetman (Uthman; derde kalief) vermoord.
Ali volgt hem op en wordt de vierde kalief.

655

Concilie van Toledo: bekeerde joden moeten op alle joodse feestdagen de christelijke kerk bezoeken.

651

Islam verovert Perzische Rijk

Het door oorlogen met Byzantijnen en Turken Rijk valt  gewelddadig ten prooi aan moslimlegers.

Bron: Wikip Khusro II

650

Uthman laat eerste versie de Koran op schrift zetten.
(circa) De Koran is het heilige boek van de moslims. Volgens moderne (westerse) koranonderzoekers bevat het boek veel (ver-) taalfouten en hadden allerlei teksten oorspronkelijk een heel andere betekenis dan vandaag algemeen wordt aangenomen.

644

Moslims veroveren Cyprus.

642

Moslims veroveren Noord-Afrika.

641

Alexandrië geeft zich over aan de moslimlegers.

640

Caesarea valt in handen van de moslimlegers.

640

Omar roeit de resterende joodse nederzettingen in Arabië uit.

640

Al-Aksamoskee gebouwd op de Tempelberg.
De onderneming wordt opgezet door kalief Omar, opvolger van Mohammed, die Jeruzalem twee jaar eerder, in 638, had veroverd.

639

Moslims veroveren Egypte.

638

Moslims veroveren Perzië (Iran).

638

Jeruzalem veroverd door een moslimleger.
Omar al-Chattab maakt een eind aan het Byzantijnse bestuur van de stad.

636

Koning Chintila zweert alle anti-Joodse maatregelen trouw te blijven.

636

Arabische (islamitische) bezetting van Palestina (tot 1099)
Vanaf 632 veroveren Arabische (moslim-) legers grote delen van de toenmalige beschaafde wereld. In een periode van 130 jaar boeken ze enorme successen: ze nemen naast Palestina ook Egypte en Syrië in. Het christelijke Byzantijnse, maar ook het Perzische rijk en delen van Midden-Azië, tot Afghanistan en India aan toe, vallen aan de Arabische agressie ten prooi. Grote delen van Noord-Afrika en delen van Spanje (Al-Andalus) worden ‘geïslamiseerd’. In Frankrijk (Poitiers/Tours) en bij Wenen wordt de moslimlegers een halt toegeroepen. In zijn boek De grote Arabische veroveringen beschrijft Hugh Kennedy de gebeurtenissen. Ook gaat hij in op het (schaarse) bronnenmateriaal.

635

Moslims veroveren Damascus.

634

Omar (ibn Al-Chattab) tot tweede kalief benoemd.

633

Moslims veroveren ‘vruchtbare halve maan’, w.o. Armenië.

Tussen 633 en 642 nemen moslimlegers een groot deel van het Midden-Oosten in: niet alleen Egypte, Syrië, Palestina, Mesopotamië en de kust van Noord-Afrika, maar ook delen van het Perzische en het Byzantijnse Rijk. (Hieronder zullen de precieze jaartallen worden vermeld)

632, 8 jun

Mohammed sterft in Medina. Opvolger Bakr start Ridda.
Aboe Bakr wordt de eerste kalief. Hij begint direct met de Ridda: de militaire en gewelddadige strijd tegen afvallige Arabische stammen die zich tegen de ‘islamisering’ van Arabië verzetten. Ook maakt hij een begin met de grote Arabische veroveringen.

631

Koning Sisenand: de Kerk draait de versoepeling voor joden van Swintila terug.
Sisenand was koning van de Visigoten in het gebied dat nu Spanje heet (van 631-635 of 636).

630

Mohammed verovert Mekka.
Hij komt met een sterk leger terug uit Medina, jaagt de ‘heidenen’ de Kaaba uit, ‘islamiseert’ pelgrimsriten en verklaart alle pre-islamitische geloofsvormen tot vanaf nu verboden afgodendienst.

629

Dagobert I: Joodse immigranten uit Spanje moeten zich OF laten dopen OF Frankrijk verlaten.

628

Mohammed’s leger (15.000 man) verslaat de joodse gemeenschap in Sjaibar.

627, maart

Hudna van Hudaibiya (Hoedaibija)

Mohammed sluit een 10 jaar geldig niet-aanvalsverdrag met zijn Mekkaanse vijanden. (Arafat 1400 jaar later verwijzen: hudna hoe je je niet aan te houden)

625

Slag bij Uhud.
Tweede veldslag tussen Mekkanen en moslims. Deze keer winnen de Mekkanen.

624

Slag bij Badr.
Eerste veldslag tussen Mekkanen en moslims. De laatsten winnen.

623

Mohammed verandert de gebedsrichting: Mekka i.p.v. Jeruzalem!

Het besluit wordt ingegeven door irritatie over de Joodse gemeenschap in Jathrib, het latere Medina: men weigert zich tot de islam te bekeren. De stap maakt van Mekka een heilige stad, die door de moslims veroverd moet worden.

622

Mohammed vlucht uit Mekka naar Medina. Begin islamitische kalender.
De bronnen zijn het er niet over eens of het om een vlucht of om een verhuizing ging. Hij zou door de bewoners van Medina zijn uitgenodigd om politieke problemen op te lossen. Met dit jaar (en om dit feit te markeren) begint de islamitische jaartelling. (Arab.: Hijira, AH = Anno Hegirae).

621

Koning Swintila (Spanje) verlicht de eerdere maatregelen tegen joden.

614

Perzisch leger verovert Jeruzalem.

Onder aanvoering van Chosroës (Khusro) II, en samen met een eenheid Joodse soldaten XXX ?, worden christelijke heiligdommen verwoest, waaronder de Kerk van de Heilige Maria. De plaats ervan wordt nu ingenomen door de Al-Aksamoskee.

Bisschoppen vergadering (Parijs): bestuursambt en militaire dienst voor joden verboden.

613

Ultimatum van koning Sisebut (Spanje): Joden moeten zich laten dopen of ze worden verbannen.
Ook verklaart hij alle schulden van christenen aan Joden ongeldig.

612

Mohammed begint in het openbaar, in Mekka, te preken.
(C) (of/ook: vanaf 610). De periode van prediking duurt tot 622, het jaar waarin hij naar Medina (zou zijn ge-) vlucht.

610

Mohammed ontvangt eerste openbaring in een grot bij Mekka.

604

Gregorius de Grote sterft.
Tijdens zijn bewind heeft hij zowel pro- (bescherming van Joden tegen christelijke agressie) als anti-Joodse regels ingevoerd. Zo vond hij dat christenen die liefde voor het Joodse volk tonen overspel plegen en dat daar de doodstraf op moet staan.

595

Mohammed trouwt met zijn eerste vrouw, Chadidja.

590-604

Paus Gregorius de Grote. XXX

589

Derde Concilie van Toledo (Spanje). Christendom tot staatsgodsdienst verheven.
Alle kinderen uit Joods-christelijke gezinnen moet worden gedoopt.

587

Reccared I (Spanje) bekeert zich en wordt katholiek.
Consequentie: Kerk en Koning werken vanaf nu samen tegen heidenen, arianen en joden.

582

Koning Chilperik dwingt Joden zich te laten dopen.
Als strafmaatregel bij weigering dreigt de Frankische koning dat Joden de ogen moet worden uitgestoken.

576

Verwoesting synagogen in het Franse Clermont-Ferrant.
Joden worden gedwongen zich te laten dopen, waarna velen op de vlucht slaan.

570

Geboorte van Mohammed.
± Volgens de islamitische traditie is de stichter van de islam, Mohammed ibn-Abdallah Hashem,  dit jaar in Mekka geboren. Na zijn 40^e levensjaar zal hij van Allah openbaringen ontvangen, waaruit nog weer later de Koran zal ontstaan.

553

Paus Gregorius I (de Grote) schrijft anti-Joodse zendbrief. XXX zie 590 klopt niet
Zijn doel: christenen beschermen tegen Joodse invloeden.

https://www.jodendom-online.nl/articles.php?view=article&id=160&subpage=9

543

Byzantijnse rijk verdrijft Joden uit Jeruzalem.

541-543

Builenpest in het Romeinse rijk.
In heel Europa zouden er 25 miljoen mensen aan overleden zijn. In de toenmalige wereldstad Constantinopel zou 40% van de bevolking aan de ziekte zijn gestorven. Schuld Joden ??? XXX

538

Concilie van Orléans. Veroordeelt het groeiend aantal gemengde huwelijken (christenen met joden)
Joden mogen zich niet langer onder christenen (de ‘katholieken’) mengen. Joden mogen geen christelijke werknemers meer in dienst hebben. Joodse landbouw moet worden gedwarsboomd. Later wordt ook de toetreding van Joden tot gilden verboden.

535

Concilie van Clermont.

Huwelijken tussen christenen en joden – en tussen familieleden – verboden.

533

Tweede concilie van Orléans. Huwelijken tussen christenen en joden worden verboden.

Wie niet gehoorzaamt riskeert excommunicatie.

529, 7 apr

Justinianus geeft de Codex Justinianus uit.
Het wordt gezien als het eerste Burgerlijk Wetboek. Het werk verschijnt in delen. Het laatste verschijnt in 535.

527, 1 aug

Justinianus (I, de Grote) keizer van Byzantium.
Hij volgt Justinus op. Direct treft hij een reeks harde anti-Joodse maatregelen. Zijn bewind eindigt 13 november 565.

517

Concilie van Epaon (Bourgondië). Met joden eten wordt verboden.

493

Clovis, koning van de Merovingers, bekeert zich tot het katholieke geloof.

XXX

476

Rome komt ten val. Begin Byzantijnse periode.
Aan het Byzantijnse rijk komt een kleine duizend jaar later, in 1453, een eind met de verovering van Constantinopel door de Ottomaanse sultan Mehmet II.

476

Odoakar (Germaans bevelhebber) roept zichzelf uit tot koning van Italië.

463

Concilie in Vannes (Bretagne). Katholieke geestelijken mogen niet langer met joden eten.

455

De Vandalen plunderen Rome.

451

Concilie van Chalcedon
Dogma van de diofysieten (i.t.t. monofysieten: alleen goddelijk) aanvaard. Christus heeft twee naturen: een volledig goddelijke en een volledig menselijke.

438

Keizerin heft bidverbod Tempelplein in Jeruzalem op.
Keizerin Eudocia maakt het verbod voor Joden om op de Tempelberg te bidden ongedaan. Haar echtgenoot, Keizer Theodosius II verbiedt de bouw van synagogen. Joden mogen geen publieke functies meer vervullen.

430, 28 augustus

Augustinus van Hippo overlijdt

Kerkvader, bisschop, theoloog en filosoof. Een van de belangrijkste denkers van het christendom. Heeft een bijzondere kijk op de Joden en hun religie. Grondlegger van de vervangingstheologie, die – kort gezegd – leert dat de christelijk kerk de joden als uitverkoren volk heeft vervangen XXX is dit wel juist?. Wordt openlijk beschuldigd van antisemitisch denken.

422

De Hunnen o.l.v. Attila verwoesten Noord-Italië.

419

Synagogen in Palestina verwoest.
Tientallen synagogen in voormalig Israël worden, als onderdeel van een algemene geweldscampagne tegen Joden en onder aanvoering van de christelijke leider Barsauma van Nibis, verwoest

418

Zowel in West-als Oost-Romeins Rijk worden joden uit militaire dienst geweerd.

410, 24 aug

Val van Rome.
Visigoten trekken de stad binnen en slaan drie dagen lang aan het plunderen.

405

Hiëronymus vertaalt de Bijbel in het Latijn: de Vulgaat.
Het werk is gestart in 390, in opdracht van paus Damasus XXX. Het woord Vulgaat is afgeleid van ‘versio vulgata’, d.w.z. een voor het eenvoudige volk te begrijpen versie. Hij veroordeelt het Joodse volk in scherpe woorden: dat zij nog steeds de Messias verwachten is een dwaasheid, hun psalmen zijn voor God gelijk aan het geknor van varkens en het gebalk van ezels, het volk is verworpen, voor de Joden is geen hoop, enzovoorts.

399

Flavius Augustus noemt het judaïsme een onwaardig bijgeloof.
De Romeinse keizer Flavius Augustus Honorius laat tevens goud en zilver dat in de synagogen is verzameld voor Jeruzalem in beslag nemen.

395

Het Romeinse rijk valt in twee delen uiteen. Byzantijnse rijk begint.
Het westelijk deel blijft Romeinse rijk heten, met Rome als hoofdstad. Het oostelijk deel gaat als onder de naam Byzantijnse rijk verder. Constantinopel, dat eerder Byzantium heette, wordt de hoofdstad. Het eindigt in 1453.

388

Synagoge in Callinicum (Mesopotamië) in brand gestoken.
Christelijke opstandelingen steken in opdracht van de bisschop van Edessa een synagoge in brand na die eerst te hebben geplunderd.

https://www.vergadering.nu/kerkgeschiedenis/joden-in-verstrooiing.htm

386

Chrysostomus publiceert haatschrift tegen de joden.
De kerkvader Chrysostomus XXX publiceert een serie van acht geschriften, waarin hij haat predikt tegen de joden en hun sympathisanten.

381

Concilie van Constantinopel: einde van het arianisme.
Het arianisme wees het leerstuk van de goddelijke drie-eenheid af. Tijdens het concilie van Nicea in 325 werd de leer formeel tegengesproken, terwijl een deel van de kerkleiders die openlijk aanhing. Nu wordt het opnieuw krachtig verworpen. Door strenge maatregelen tegen de aanhangers is eind van de vijfde eeuw het arianisme uitgeroeid.

380

Theodosius I verklaart het christendom tot staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk.

380

Bisschop Ambrosius richt zich tegen de joden.

Stellingen van deze kerkvader: de Kerk bezit de waarheid. De synagoge is een plaats van ongeloof.

363-364

Concilie van Laodicea

Christenen die sympathiseren met Joden moeten vanwege Christus vervloekt worden.

363

Joden mogen terug naar Jeruzalem.
De Romeinse keizer Julianus Apostata roept de joden op terug te keren naar hun heilige stad, Jeruzalem. Weinig joden geven er gehoor aan.

351

Opnieuw Joodse opstand
De Joodse bevolking van Sepphoris komt in opstand tegen Gallus, corrupt Romeins dictator. Romeinse legereenheden  slaan hard terug. Opnieuw worden Joodse gemeenschappen in het land, dat intussen Palestina is gaan heten, verwoest.

345

Concilie van Antiochië.

Het is christenen verboden met Joodse vrienden Pesach (Joodse Pasen; een rituele maaltijd) te vieren.

337

Constantijn sterft.

Hij laat zich op zijn sterfbed het christelijk doopsel toedienen.

335

Nieuw anti-Joods edict van Constantijn.

325

Eerste Concilie van Nicea. Pasen of Pesach. Joodse bisschoppen niet toegestaan.
XXX onder wiens leiding? Pasen moet vanaf nu op een andere datum worden gevierd dan het Joodse Pesach. De gewoonten van de Joden moeten niet langer worden overgenomen. ‘Wij christenen willen met het vijandelijke volk der Joden niets meer te maken hebben.’ Jezus is Gods zoon. Hier ontstaat het ’trinitarisch dogma’, de stelling dat God uit drie eenheden bestaat, God zelf, Jezus Christus en de Heilige Geest. Voor dit concilie worden geen Joodse bisschoppen uitgenodigd. Sinds dit concilie gebruikt de Kerk zelf de term ‘Katholieke Kerk’.

315

Constantijn kondigt eerste beperkingen voor joden af.
Tien jaar voordat hij het christendom tot geoorloofde godsdienst verklaart maakt Constantijn het leven voor joden moeilijker. Hij noemt de joodse religie een ‘afschuwelijke sekte’ en waarschuwt voor het gevaar dat de joden zojuist bekeerde christenen kunnen gaan vervolgen.

313-363

Byzantijnse bezetting.
De Byzantijnen nemen het bestuur over van de Romeinen en moeten die een halve eeuw later afstaan aan de Arabieren (islam).

313, 3 februari

Edict van Milaan. Constantijn de Grote stelt algemene godsdienstvrijheid in. Geldt ook voor christenen.
Aan de christenvervolgingen komt plotseling een eind. Het Romeinse rijk wordt formeel een christelijk rijk. Al snel keren de leiders van het nieuwe geloof zich tegen de Joden. Hun geloof wordt als achterhaald beschouwd. God zou een voorkeur hebben voor de christenen. Tussen historici bestaat onenigheid over de vraag of het edict werkelijk heeft plaatsgevonden.

312, 28 okt

Constantijn verslaat Maxentius en neemt Rome in.

Keerpunt voor het christendom. XXX

306

Concilie van Elvira (Spanje): scheiding christenen en joden
Op dit concilie (of synode) wordt bepaald dat christenen niet langer met joden (en heidenen) mogen trouwen, eten en samenleven.

303

Zware christenvervolgingen onder Diocletianus.

252

Origenes (geb. 185) overlijdt.

Hij is een van de belangrijkste kerkvaders. Volgens hem komt de kerk in de plaats van de synagoge. De Joden zijn collectief verantwoordelijk voor de moord op Jezus. Joden geloven in sprookjes en missen het ware geloof. Ze wijzen tegen beter weten in Jezus als Christus af.

212

Joden krijgen burgerrecht in het Romeinse rijk.

167

Joden beschuldigd van godsmoord.
De eerste beschuldiging van ‘godsmoord’, het doden van Jezus Christus, wordt toegeschreven aan de gezaghebbende Melito, rond het jaar 170 bisschop van Sardis en overleden in 180.

135

3 miljoen Joden in Israël/Palestina
De geschiedschrijver Cassius Dio meldt dit aantal. Aan de juistheid van het aantal wordt getwijfeld.

135

Romeins leger slaat Joodse opstand (Bar Kochba) neer.
De door Bar Kochba aangevoerde Joodse opstand wordt bloedig neergeslagen. Romeinse legereenheden brengen meer dan 600.000 Joden om. De rest slaat op de vlucht. Jeruzalem is grotendeels verwoest en is voor Joden verboden. Het land Israël krijgt de naam Syria Palaestina. Jeruzalem heet vanaf nu Aelia Capitolina. Op de plaats waar de tempel heeft gestaan wordt een tempel voor Jupiter gebouwd. Ook komt er een standbeeld voor Hadrianus.  

132

Bar-Kochba (Joods leider) verovert Jeruzalem.
De spiritueel leider van de opstand is Rabbi Akiwa. Drie jaar later komt hij om tijdens de Romeinse vergeldingsactie.

Hoewel de Romeinen het in deze periode voor het zeggen hadden in het Joodse land, bleef de herinnering aan de onafhankelijke staat springlevend. De Herodianen en de Romeinse overheersers waren over het algemeen dan ook niet erg geliefd. Omgekeerd hielden veel Herodianen en Romeinse procuratoren niet veel rekening met zaken die voor Joden op grond van de Thora en godsdienstige tradities gevoelig lagen. Na een aanvankelijke overwinning op een Romeinse bezettingsmacht kwam het in 66 na Chr. tot een explosie en brak de Joodse Oorlog uit. Het relatief ongeorganiseerde en innerlijk verdeelde verzet werd echter geconfronteerd met de Romeinse overmacht. Onder aanvoering van Vespasianus en (nadat Vespasianus in 69 keizer was geworden) diens zoon Titus Flavius sloegen de Romeinen ongenadig toe: onderweg naar Jeruzalem brandden ze alles plat. De Romeinen verwoestten de Tempel van Jeruzalem en stalen volgens sommige verslagen artefacten uit de tempel, zoals de Menora, die op de Titusboog in Rome staat afgebeeld.

Bar Kochba

Zie Bar Kochba-opstand voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 132 kwam het opnieuw tot een treffen met de Romeinen. De Jood Sjimon bar Kochba probeerde opnieuw te komen tot een Joodse staat zonder Romeinse overheersing. Drie jaar later, in 135, sloeg Julius Severus de opstand neer. Hij richtte vele verwoestingen aan in Judea. Bovendien bepaalde hij dat Joden niet langer Jeruzalem mochten binnengaan. Het lijkt er echter op dat deze bepaling niet lang is nageleefd. Er zijn meerdere historische bronnen die aantonen dat in de eeuwen die volgen, ook vóór de vernietiging van de herbouwde stad door Perzen in de 7e eeuw, er Joden leefden in de stad.

117

Hadrianus keizer van Rome (tot 138)
Hij onderdrukt in 132-135 de Joodse opstand van Bar-Kochba met harde hand.

115

Opnieuw opstand van de Joden.

Circa 100

Flavius Josephus: Against Apion

79

Vespasianus sterft. Titus keizer van Rome (tot 81).
Hij is de zoon van Vespasianus, staat bekend als een populair keizer en is roemrucht door zijn optreden tegen de Joden in 70.

79

Uitbarsting van de vulkaan Vesuvius. Pompeï bedolven.

74

Massale Joodse zelfmoordactie in Massada.
Het laatste Joodse bolwerk valt in handen van de Romeinen.

73

Romeinen veroveren Qumran, Massada en Herodion.
In deze periode zijn vermoedelijk de Dode Zee-rollen in kruiken verstopt die in 1947 gevonden werden.

70

7 miljoen Joden in Israël
Flavius Josephus meldt dit aantal. Aan de juistheid ervan wordt getwijfeld.

70

Begin van de diaspora XXX onjuist/mythe

De heilige missie van Jules Isaac: Jezus en Israël onopgeefbaar verbonden

70

Romeinse legers verwoesten de Tweede tempel in Jeruzalem
O.l.v. Titus, de zoon van Vespasianus. Opnieuw massaslachting onder de Joden. Tienduizenden worden als slaaf meegevoerd. In Rome wordt ter herdenking van de slag de Titusboog opgericht.

69

Vespasianus keizer van Rome (tot 79)

69

Bataafse opstand, o.a. in ons land en het westen van Duitsland.

De opstand wordt geleid door Julius Civilis. In de oudste handschriften van Tacitus komt hij voor onder de naam Claudius Civilis. De opstand eindigt in 70. Vespasianus, dezelfde Romeinse keizer die de Joodse opstand laat neerslaan, stuurt troepen naar ons gebied. De uitslag is onduidelijk.

67

Generaal Vespasianus slaat Joodse opstand neer.
Hij verovert Galilea en de Golan. Er is sprake van massamoord op Joden. Ook plegen duizenden Joden zelfmoord: om niet in handen van de Romeinse soldaten te vallen springen ze van de stadsmuur in een ravijn. Vespasianus wordt twee jaar later keizer van Rome.

67

Paulus, apostel van het christendom, onthoofd.

66

Opstand tegen de Romeinse bezetter: Joodse Oorlog begint.

Hoewel de Romeinen het in deze periode voor het zeggen hadden in het Joodse land, bleef de herinnering aan de onafhankelijke staat springlevend. De Herodianen en de Romeinse overheersers waren over het algemeen dan ook niet erg geliefd. Omgekeerd hielden veel Herodianen en Romeinse procuratoren niet veel rekening met zaken die voor Joden op grond van de Thora en godsdienstige tradities gevoelig lagen. Na een aanvankelijke overwinning op een Romeinse bezettingsmacht kwam het in 66 na Chr. tot een explosie en brak de Joodse Oorlog uit. Het relatief ongeorganiseerde en innerlijk verdeelde verzet werd echter geconfronteerd met de Romeinse overmacht. Onder aanvoering van Vespasianus en (nadat Vespasianus in 69 keizer was geworden) diens zoon Titus Flavius sloegen de Romeinen ongenadig toe: onderweg naar Jeruzalem brandden ze alles plat. De Romeinen verwoestten de Tempel van Jeruzalem en stalen volgens sommige verslagen artefacten uit de tempel, zoals de Menora, die op de Titusboog in Rome staat afgebeeld.

Bar Kochba

Zie Bar Kochba-opstand voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 132 kwam het opnieuw tot een treffen met de Romeinen. De Jood Sjimon bar Kochba probeerde opnieuw te komen tot een Joodse staat zonder Romeinse overheersing. Drie jaar later, in 135, sloeg Julius Severus de opstand neer. Hij richtte vele verwoestingen aan in Judea. Bovendien bepaalde hij dat Joden niet langer Jeruzalem mochten binnengaan. Het lijkt er echter op dat deze bepaling niet lang is nageleefd. Er zijn meerdere historische bronnen die aantonen dat in de eeuwen die volgen, ook vóór de vernietiging van de herbouwde stad door Perzen in de 7e eeuw, er Joden leefden in de stad.

64

Begin christenvervolging o.l.v. Nero.
Christenen zouden Rome in brand hebben gestoken.

64

Petrus, apostel van het christendom, gekruisigd.

54

Nero keizer van Rome (tot 68).

49

Claudius verbant Joden uit Rome.
Aanleiding: hij wil een eind maken aan de aanhoudende onenigheid tussen orthodoxe en tot het christendom bekeerde Joden. Bronnen: Suetonius en Handelingen der Apostelen 18:2.

XXX Bijbelboeken NT dateren en toevoegen

Circa 38

Apion

Anti-Joodse schrijver

37

Moordpartij op Joden in Alexandië.
Tussen 37 en 41 worden duizenden Joden vermoord in het Egyptische Alexandrië. Philo van Alexandrië doet er verslag van.

37

Stefanus doodgemarteld.

36

Pilatus ontslagen vanwege moordpartij.
De Romeinse prefect of landvoogd van de provincie Judea (tussen 26 en 26) stond bekend om zijn wreedheid. Zijn opdracht een grote groep burgers uit de streek Samaria te laten ombrengen wordt hem fataal. Buitenbijbelse bronnen schrijven ongunstig over Pilatus: Flavius Josephus en Philo van Alexandrië.

29/30  

Jezus van Nazareth vermoord.

De grondlegger van het christendom wordt na een schijnproces door de Romeinse bezetter van Israël (Pontius Pilatus) XXX gekruisigd. In het N.T. van de Bijbel wordt de indruk gewekt dat de Joden het gedaan hebben, of het ermee eens geweest zouden zijn of erom gevraagd zouden hebben. Eeuwenlang hebben christenen de Bijbeltekst ‘Zijn bloed kome over ons en onze kinderen’ (Mattheüs  27:25) opgevat als vrijbrief om Joden te discrimineren, te onderdrukken, te vervolgen en te vermoorden. Al direct komen evangelisten met zware beschuldiging aan het adres van de Joden. Het belangrijkste voorbeeld is wellicht Johannes 8:44: waarin de evangelist Jezus de zwaar beschuldigende woorden in de mond legt: “Uw vader is de duivel, en u doet maar al te graag wat uw vader wil” (Joh. 8:44). XXX misschien beter dateren en daar onderbrengen eind eerste eeuw XXX

29

Johannes de Doper door Herodes onthoofd.

29

Jezus, grondlegger van het christelijk geloof, gekruisigd.
Over het juiste jaartal is onenigheid. Sommige bronnen dateren de kruisiging in het jaar 29 of 30. Vanaf deze periode ontwikkelt zich het christendom, een nieuwe religie, op basis van door Joodse schrijvers opgestelde evangeliën en brieven. Kenmerken: Messias, Heiland, kruisdood op Golgota, opstanding uit de doden en hemelvaart vanaf de Olijfberg, Jezus met als toevoeging Christus, Heilige Geest. XXX Vergeving als aanbevolen gedrag

26

Pontius Pilatus procurator van Judea.

19

Keizer Tiberius verbant Joden uit Rome.
De verdrijving is vastgelegd door geschiedschrijvers als Flavius Josephus, Suetonius en Cassius Dio.

14

Keizer Augustus sterft.

9

Germanen o.l.v. Arminius verslaan Romeins leger.

6

Archelaus sterft. Hij wordt opgevolgd door Herodes Antipas.

4 v. Chr.

Herodes de Grote sterft.
XXX Volgens het Nieuwe Testament van de Bijbel heeft hij een gruwelijke kindermoord op zijn geweten. Alle jongetjes in Bethlehem moesten worden omgebracht omdat daar een Joodse koning zou zijn geboren. Geen enkele andere geschiedschrijver dan de Bijbelse evangelisten uit die periode maakt er melding van.

4 v. Chr.

Jezus geboren.
(+/-; ?) De geboorte van Jezus luidt het ontstaan van een nieuwe godsdienst in. Het christendom zal binnen een paar eeuwen de grootste godsdienst op aarde zijn. Die positie weet zij tot in de eenentwintigste eeuw te handhaven. Na de zevende eeuw komt er een belangrijke concurrent bij: de islam.

27 v. Chr.

Augustus (Octavianus) keizer van Rome (tot 14 n. Chr.)

40 v. Chr.

Herodes de Grote aan het bewind in Israël.
Hij herbouwt de tempel en verrijkt Jeruzalem met fraaie bouwwerken. Vooral betekent hij veel voor de restauratie en de uitbreiding van de tempel.

44 v. Chr.

Caesar vermoord.

56 v. Chr.

Senaat benoemt Caesar tot alleenheerser.

63 v. Chr.

Pompeius verovert Jeruzalem.
Vanaf nu wordt Judea (Israël/Palestina) bezet door het Romeinse Rijk.

128 v. Chr.

Tempel van de Samaritanen verwoest.

130 v. Chr.

Het Romeinse Rijk verovert het Midden-Oosten.
Het eerst heidense en daarna christelijke Romeinse rijk houdt het minder lang vol dan het Egyptische: er komt in 395 na Christus een eind aan.

142 v. Chr.

Demetrius II verklaart Judea onafhankelijk.

152 v. Chr.

Yochanan (Johannes) de Hasmoneeër vermoord.

161 v. Chr.

Verdrag met de Romeinen: Judea erkend.

164 v. Chr.

Antiochus sluit vrede. Chanoeka.
Joden zijn weer vrij om hun offerdienst in hun tempel te houden. Ontstaan van Chanoeka, een belangrijk Joods feest dat niet gebaseerd is op de Bijbel.

167 v. Chr.

Opstand Makkabeeën. Joden vestigen een onafhankelijk Judea.
De tempel van Jeruzalem aan Zeus gewijd. Opstand van de Makkabeeën tegen koning Antiochus, die het land wil helleniseren (vergrieksen).

167 v. Chr.

Antiochus neemt anti-Joodse maatregelen.
Hij verbiedt Joden trouw te blijven aan de Thora. Op overtreding staat de doodstraf.

168 v. Chr.

Slachting onder Joden.
Generaal Apollonios handelt in opdracht van Antiochus.

170 v. Chr.

Antiochus verovert Egypte.
Alleen Alexandrië geeft zich niet over.

175 v. Chr.

Antiochus IV aan het bewind.
Hij is de zoon van Antiochius III.

180 v. Chr.

Jezus ben Sirach.

201 v. Chr.

Antiochus III (de Grote) verovert Israël.

300 v. Chr.

Alexandrië gesticht. Veel joden trekken er naartoe.

332 v. Chr.

Alexander de Grote verovert Palestina.

Jeruzalem wordt een Griekse stad.

334 v. Chr.

Alexander de Grote verovert Perzische Rijk (-329).

407 v. Chr.

Socrates geboren.
De vandaag nog veelbesproken Atheense filosoof wordt algemeen gezien als de grondlegger van het hedendaagse westerse denken. Hij overlijdt 399 v. Chr.

411 v. Chr.

Joodse tempel van Elefantine verwoest.
De Perzische gouverneur ontvangt hiervoor van Egyptische priesters omkoopgeld. Volgens Joodse bronnen is het de eerste uiting van antisemitisme.

458 v. Chr.

Ezra en Nehemia keren uit Perzië terug naar Jeruzalem
Rond deze periode wordt de bouw van de Tweede tempel (begonnen rond -515; met Perzisch geld gefinancierd)) voltooid. Herstel van de stadsmuren. Verbod op gemengd huwelijk. Thora opnieuw in de aandacht.

470 v. Chr.

Bijbelboek Esther ontstaan.
Het verhaal vertelt hoe een Perzische Jodin (Esther of Hadassah; Ahasveros – vermoedelijk andere naam voor Xerxes) met hulp van Mordechai koningin van het Perzische rijk wordt en een moordpartij op joden (Haman) weet te voorkomen.

509 v. Chr.

Begin Romeinse Rijk (oprichting Republiek)

515 v. Chr.

Begin herbouw Tweede tempel van Jeruzalem.

538 v. Chr.

Joden keren terug uit Babylonische ballingschap.
De Perzen o.l.v. koning Cyrus veroveren Babylon en staan joden toe terug te keren naar hun oude vaderland. De tempel mag worden herbouwd. De periode staat bekend als die van Ezra en Nehemia.

543 v. Chr.

Boeddha geboren.

550 v. Chr.

Ontstaan van het Perzische rijk (onder Cyrus).

551 v. Chr.

Confucius geboren (China).

586 v. Chr.

Babylonische ballingschap. Hebreeuwse bijbel komt op papier.

Jeruzalem en de Tempel worden verwoest. Nebukadnezar II deporteert het tweestammenrijk en bezet Judea. Naar schatting worden 10.000 Joodse gezinnen meegevoerd naar Babylon.

597 v. Chr.

Zedekia koning van Juda (597-586)

597 v. Chr.

Jojachin koning van Juda

609 v. Chr.

Jojakim koning van Juda (609-597)

609 v. Chr.

Joachaz (Sallum) koning van Juda

627 v. Chr.

Assurbanipal sterft.
Hij was de koning van de beroemde bibliotheek met daarin 20.000 spijkerschrifttabletten.

639 v. Chr.

Josia koning van Juda (639-609)

XXX Volgens wetenschappers is onder zijn leiding de eerste vorm gegeven aan de Bijbel zoals wij die nu kennen. Het zou gegaan zijn om een poging de sterk verdeelde stammen tot eenheid aan te sporen

641 v. Chr.

Amon koning van Juda (641-639)

696 v. Chr.

Manasse koning van Juda (696-641)

715 v. Chr.

Hizkia koning van Juda (715-696)

722 v. Chr.

De Assyriërs voeren de tien stammen van Israël weg.

Sargon II deporteert het tienstammenrijk. Val van Samaria, centrum van het noordelijk rijk.

731 v. Chr.

Pekah koning van Israël

731 v. Chr.

Hosea koning van Israël (circa 731-722)
Laatste koning van het Tienstammenrijk Israël. Volgens de Bijbel slecht bestuurder. Smeedt samenzwering tegen Pekah en vermoordt hem.

735 v. Chr.

Achaz koning van Juda (circa 735-715)
Volgens de Bijbel is hij een buitengewoon ‘slechte’ koning. Krijgt te maken met vijanden van alle kanten: Syrië, Israël, Edom en de Filistijnen. Hij wordt gedwongen alle tempelgoud aan Assyrië geven, als beloning voor hulp. XXX

741 v. Chr.

Pekahia koning van Israël (741-731)

751 v. Chr.

Jotam (Jotham) koning van Juda (751-735)

(Of; 750-732). Volgens de Bijbel een goede koning. Heeft te maken met vijandelijkheden vanuit Syrië en het tienstammenrijk Israël.

751 v. Chr.

Menahem koning van Israël (751-741)

752 v. Chr.

Sallum koning van Israël

753 v. Chr.

Zacharia koning van Israël

753 v. Chr.

Rome gesticht

(Volgens de legende door de broers Romulus en Remus). Uitwerken XXX Een paar eeuwen later zal Rome Isr Pal bezetten en er XXX jaar de baas blijven

776 v. Chr.

Eerste Olympische Spelen in Griekenland.

781 v. Chr.

Jerobeam II koning van Israël (781-753)

791 v. Chr.

Azaria (Uzzia) koning van Juda (791-751)

796 v. Chr.

Amazia koning van Juda (796-791)

798 v. Chr.

Joas koning van Israël (798-781)

800 v. Chr.

Homerus geboren. XXX

814 v. Chr.

Joahas koning van Israël (814-798)

835 v. Chr.

Joas koning van Juda (835-796)

841 v. Chr.

Ahazia koning van Juda
Volgens 2 Kron.22 een ‘slechte’ koning. Regeert maar één jaar.

841 v. Chr.

Athalia koningin van Juda (841-835)

841 v. Chr.

Jehu koning van Israël (841-814)

Komt aan de macht door een coup te plegen. Hij vermoordt Joram van Israël, Achazja van Juda en koningin Izebel.

848 v. Chr.

Joram koning van Juda (848-841)
Volgens de Bijbel een ‘slechte’ koning.

850 v. Chr.

Eerste teksten gevonden in het Aramees, Grieks en Hebreeuws.

852 v. Chr.

Joram koning van Israël (852-841)
Laat zich negatief beïnvloeden door zijn vrouw, Atalja, dochter van Achab en Izebel. Verspeelt de gebieden Edom en Libna.

853 v. Chr.

Ahazia (Achazia) koning van Israël (853-852)
In zijn regeerperiode maakt Moab zich onafhankelijk. Hij krijgt straf omdat hij een vreemde, nota bene een Filistijnse, god raadpleegt als hij van het dak gevallen is.

873 v. Chr.

Josafat koning van Juda (873-848)
Volgens de Bijbel een goede koning, die 25 jaar regeert.

874 v. Chr.

Achab koning van Israël (874-853)
‘Slechte’ koning. Veroorzaakt dieptepunt in het geloofsleven in Israël. Trouwt met de Fenicische Izebel (uit Tyrus), die hem overhaalt de Fenicische god Melkart te vereren. Komt om in veldslag.

885 v. Chr.

Omri koning van Israël (ca. -885 – -874 of -876 – -869)
Vestigt de dynastie der Omriden. Versterkt Samaria als nieuwe hoofdstad. In Assyrië noemt men het nog 150 jaar later ‘Land van Omri’.

885 v. Chr.

Zimri koning van Israël (885)

886 v. Chr.

Ela koning van Israël (886-885)

909 v. Chr.

Baësa (Basa, Baasha) koning van Israël (909-886)
Neemt op gewelddadige wijze het koningschap over van Nadab. Roeit het ‘huis’ van Jerobeam I uit. Voert oorlog met het naburige tweestammenrijk

910 v. Chr.

Nadab koning van Israël (910-909)
Zoon van Jerobeam I. Krijgt in de Bijbel geen positieve beoordeling. Wordt tijdens een veldtocht tegen de Filistijnen geconfronteerd met een samenzwering, geleid door Basa, die hem doodt en zelf koning wordt.

910 v. Chr.

Asa koning van Juda (910-873)

913 v. Chr.

Abia koning van Juda (913-910)

926 v. Chr.

Salomo sterft. Rechabeam neemt het over.

930 v. Chr.

Jerobeam I koning van Israël (930-910)
Maakt zich schuldig aan afgoderij. Krijgt hiervoor van Achia een veroordeling. Benoemt niet-Levitische priesters.

930 v. Chr.

Rehabeam koning van Juda (930-913)
(Of: Rechabeam, Rehoboam). Zijn moeder is een van de vrouwen van Salomo, de Ammonnitische prinses Naäma. Het rijk wordt opgedeeld. Het noordelijk rijk krijgt de naam Israël, het zuidelijke Juda. De politieke betekenis van de Israëlieten is voorbij.

962-955 v.Chr.

Salomo bouwt de Eerste Tempel (1 Kon. 6)

970 v. Chr.

Salomo koning van Israël en Juda (970-930)
Na zijn regering splitst het rijk zich in twee zwakkere rijkjes: Israël en Juda.

1004 v. Chr.

David neemt Jeruzalem in

Hij zou de burcht als hoofdstad hebben gekozen omdat die niet ‘besmet’ was door mogelijke conflicten (jaloezie) tussen de twaalf stammen. De versterking lag op een heuvel, waardoor die beter verdedigbaar wasDe kersverse koning slaagt er niet in de stad met militaire middelen in te nemen. Hij neemt zijn toevlucht tot een list: hij snijdt de watertoevoer af (2 Sam. 5:6-9).

1010 v. Chr.

David wordt koning van Israël en Juda (-1010 tot -970).
Zijn rijk strekt zich uit van Gaza tot de Eufraat. Jeruzalem wordt de hoofdstad.

1025 v. Chr. ±

Saul eerste koning van Israël (tot -1010).

Hij komt om in de strijd tegen de Filistijnen.

1100 v. Chr.

Periode van de Richteren, Rechters

Gideon XXX Simson, een buitengewoon sterke man, is voortdurend in strijd met een buurvolk: de Filistijnen. Hij weet meer dan één spectaculaire overwinningen te behalen: de Bijbel meldt enkele duizenden doden.

1200 v. Chr.

Farao Merenptah (-1213 tot -1203) organiseert veldtocht naar Kanaän.
Op de stele XXX komt de naam Israël voor. Archeoloog Flinders Petrie is de vinder (1896; Thebe). De tekst luidt: “Israel is verlaten, zijn zaad is bar”.

1200-1175 v. Chr.

Filistijnen vestigen zich in Kanaän.
Over hun oorsprong zijn de deskundigen het oneens. Algemeen worden ze als ‘volken uit zee’ (XXX) aangeduid, waarschijnlijk Myceners, Minoërs, Hettieten of Kretenzen. Ze richten een vijftal koninkrijken (stadstaten; pentapolis) op: Ashkelon, Ashdod, Gaza, Ekron en Gat. Ze bezetten het zuidelijk deel van het land en leven constant op voet van oorlog met de Israëlieten. Na de inval van de Babyloniërs assimileert het volk; het verdwijnt als zelfstandige entiteit. Een paar millennia later zullen leiders van de Palestijnse Arabieren zich als afstammelingen van de Filistijnen identificeren.

1260 v. Chr.

Periode van de Richteren

1300 v. Chr.

Uittocht, Exodus: Mozes leidt zijn volk uit Egypte.
De stammen van het volk Israël XXX ??? nemen delen van Kanaän in. Volgens de Bijbelverhalen organiseren ze, in nadrukkelijke opdracht van hun god, massaslachtingen onder de Kanaänitische volken. Toch blijven er veel oorspronkelijke Kanaänieten in het land Israël wonen. Veel Israëlische (en later Joodse) leiders maken zich schuldig aan afgoderij. Voor de in de Bijbel beschreven veroveringen ontbreekt duidelijk archeologisch bewijs: toch zien veel mensen de teksten als bewijs voor zowel de agressie van de oud-testamentische Israëlieten als die van hun godheid.

1341 v. Chr.

Toetanchamon geboren.

1350 v. Chr.

De Hittieten veroveren Kanaän.

1370 v. Chr.

In Egyptische teksten is sprake van Hebreeërs (Apiroe, Habiroe)

1400 v. Chr. (discussie)

Verovering Kanaan o.l.v. Jozua.
Volgens de Bijbelse traditie krijgt de opvolger van Mozes de goddelijke opdracht het land met geweld te veroveren en steden als Jericho en Ai in te nemen. Overlevenden worden niet geaccepteerd. Het jaartal is een aanname: rond 1250 v. Chr. wordt ook als datering aangegeven. Zoals alle data in de vroege Oudheid is ook deze aanvechtbaar. Er bestaan naast elkaar diverse tijdlijnen. Ook blijft onduidelijk of het bij de opdracht en de verovering om feiten gaat of om Israëlitische (Joodse) mythologie. Wetenschappers als Israel Finkelstein en Neil Silbermann pleiten voor alternatieve geschiedschrijving die de Bijbelse verhaalreeks onderuithaalt[i] (zie Bibliografie). Zie wikip Jozua

1500-1300 v. Chr. ±

Uittocht, Exodus. Mozes leidt zijn volk uit Egypte.
De twaalf stammen van het volk Israël nemen delen van Kanaän in. Volgens de Bijbelverhalen organiseren ze, in nadrukkelijke opdracht van hun god, massaslachtingen onder de Kanaänitische volken. Toch blijven er veel oorspronkelijke Kanaänieten in het land Israël wonen. Veel Israëlische (en later Joodse) leiders maken zich schuldig aan afgoderij. Voor de in de Bijbel beschreven veroveringen ontbreekt duidelijk archeologisch bewijs. Onder wetenschappers leeft gefundeerde twijfel over het waarheidsgehalte. Toch voeren critici de teksten aan als bewijs voor zowel de agressie van de oud-testamentische Israëlieten als die van hun godheid.

1400 v. Chr. ±

De Israëlieten wonen in Egypte.

1500 v. Chr.

Inscripties in Egypte berichten over een Hebreeuwse slavenkolonie t.t.v. farao Toetmoses III.

1567 v. Chr.

Egypte herovert Kanaän op de Hyksos.

1600 v. Chr. ??

Hebreeërs trekken uit Kanaän naar Egypte (vanwege hongersnood?)

1650 v. Chr.

Jacob naar Egypte, Jozef

1792 ±

Hammoerabi vorst van stadstaat Babylon.

Hij erft de troon van zijn vader. Onder zijn regie ontstaat de Codex Hammurabi: een uitgebreid, streng stelsel van wetgeving. Onderzoekers leggen een verband tussen deze wetgeving en de veel later ontstane Tien Geboden die Mozes in ontvangst neemt. Ze zouden elementen bevatten uit de Babylonische wetgeving. Hammoerabi overlijdt rond 1750 v.Chr.

1750-1700 v. Chr. ±

De Hyksos veroveren Kanaän.

Het uit Azië afkomstig volk verovert delen van Egypte met door paarden voortgetrokken strijdwagens: voor de Egyptenaren nieuw. Ze vestigen zich in de Nijldata, met Avaris als hoofdstad. Anderhalve eeuw later, in 1567 v. Chr. (+/-) worden ze verdreven door de Egyptische farao Ahmose, stichter van de 18^e dynastie.

2000-1800 v. Chr. ±

Abraham en de landbelofte.
De aartsvader vertrekt in opdracht van God uit Ur. Met zijn twee zoons, Ismaël en Izak, zal hij het startpunt gaan vormen van de religieuze basis onder het conflict. De Bijbelteksten dragen een serie controversen aan. Tot op de dag van vandaag spelen die de hoofdrol in het conflict tussen Israël en zijn buurlanden. Of, liever gezegd, tussen Israël en de rest van de wereld. Opponenten van het moderne Israël – zeker ook binnen Israël zelf – wijzen erop dat de goddelijke beloften alleen golden als het ‘uitverkoren volk’ de wetten van hun God zou naleven. Omdat ze dat blijkbaar niet gedaan hebben zouden ze daarmee hun ‘rechten’ hebben verspeeld. Hoe dan ook, religieuze joden beroepen zich op deze bijbelse landbelofte. In Israël hebben ze weliswaar veel invloed maar hebben niet in de meerderheid. Ook veel christenen menen – op basis van deze Bijbelteksten – dat de joden recht hebben op het land. Moslims denken er in het algemeen anders over: zij menen dat land dat eenmaal aan Allah heeft toebehoord nooit meer uit handen mag worden gegeven. Zij ontlenen eigendomsrecht aan de lange periode waarin eerst de Arabieren en vervolgens het Ottomaanse Rijk (= de Turken) het gebied bezet hield. Een niet onbelangrijke kanttekening: volgens Korankenners is een erkenning van Israël als land van de Joden wel degelijk in het heilige boek van de moslims terug te vinden. XXX Een verzoening van de standpunten lijkt onmogelijk. En is ook niet binnen afzienbare tijd te verwachten. Religieuze meningsverschillen vormen de kern van het conflict.

Hoe dan ook, religieuze joden beroepen zich op deze bijbelse landbelofte. Veel christenen menen – op basis van dezelfde Bijbelteksten – dat de Joden recht hebben op het land. Moslims denken er in het algemeen anders over: zij menen dat land dat eenmaal aan de islam en dus Allah heeft toebehoord, nooit meer uit handen mag worden gegeven. Bovendien zien zij de herovering van verloren gegaan land, zoals Al Andaluz, Spanje, als heilige opdracht. Het eigendomsrecht dat zij ontlenen aan de lange periode waarin eerst de Arabieren en vervolgens het Ottomaanse Rijk (= de Turken) het gebied bezet hielden, is voor hen onvoorwaardelijk. Een niet onbelangrijke kanttekening: volgens Korankenners is een erkenning van Israël als land van de Joden wel degelijk in het heilige boek van de moslims terug te vinden. XXX Een verzoening van de standpunten lijkt onmogelijk. En is ook niet binnen afzienbare tijd te verwachten. Op religie gebaseerde meningsverschillen vormen de kern van het conflict.

Over de juistheid van de jaartallen binnen dit segment van de tijdlijn bestaat geen consensus: er zijn verschillende dateringen. Voor wat de datering van Bijbelse verhalen betreft is om redenen van XXX gekozen voor XXX

2000 v. Chr.

Soemerië (Sumerië) verdwijnt als politieke entiteit. Begin van de Babylonisch-Assyrische beschaving.

2000 v. Chr.

Minoïsche cultuur in Griekenland en op Kreta (tot circa -1400).

2112 v. Chr.

Ur-Nammu sticht Derde Dynastie van Ur. Bouw van de grote ziggurat.

2150-2000 v. Chr.

Neo-Sumerische periode, o.a. koning Gudea

2335-2212 v. Chr.

Akkadische periode in Sumerië, o.a. koning Sargon de Grote (tot ca. -2150)

2500 v. Chr.

Egypte verovert Kanaän.
Rond 1.700 v. Chr. nemen de Hyksos de macht in Kanaän van de Egyptenaren over.

2500 v. Chr.

Piramide van Cheops gebouwd.
Het oudste overgebleven antieke wereldwonder: al vierduizend jaar lang het grootste stenen bouwwerk op aarde. Vermoedelijk is het tussen 2600 en 2400 v. Chr. gebouwd door de Egyptische farao Cheops. Over het doel ervan en de manier waarop de constructie tot stand kwam bestaan diverse theorieën. De stelling dat de constructie 10.000 jaar geleden door de mysterieuze Atlantiërs is  neergezet, wordt algemeen als pseudowetenschap beschouwd.

3300 v. Chr.

Opkomst van de Egyptische beschaving.
Egypte zal het als vooraanstaande beschaving (Farao’s, Toetanchamon) rond de 3000 jaar volhouden. Pas met de verovering door Alexander de Grote (332 v. Chr.) komt er een eind aan. Bekendste namen van goden: Amon, Horus, Isis, Osiris en Ra. Bekendste namen van heersers: Djoser, Cheops, Achnaton, Toet-anch-amon, Ramses II en Cleopatra. Op basis van de Bijbelse traditie lijken enkele farao’s invloed te hebben gehad op de geschiedenis van de Israëlieten.  

3500-2500 v. Chr.

Vroeg-dynastieke periode in Sumerië

Sumer (of: Soemer) wordt, samen met het oude Egypte en de Indus,  beschouwd als de wieg van onze beschaving. Al vanaf 5000 v. Chr. is sprake van een ‘georganiseerde maatschappij’.

3761 v. Chr.

Hemel en aarde geschapen volgens Joodse kalender

De Joodse religieuze traditie rekent met een jaar van 12 maanden. Echter, deze zijn korter dan in onze jaartelling: afwisselend 29 en 30 dagen. De Joodse Pasen, Pesach, moet altijd in de lente vallen. Om het hiaat op te lossen moet een schrikkelmaand worden ingevoegd. De rekenmethode is gebaseerd op een Bijbeltekst: het begin van de Uittocht uit Egypte; zie Exodus 12:1 en 2. Andere jaartellingen, gedeeltelijk synchroon, zijn de juliaanse, de gregoriaanse en de christelijke. Mensen die v./n. Chr. (en /of Anno Domini) niet willen hanteren gebruiken v.o.j./n.o.j. (voor en na onze jaartelling) of v./n.g/j. (voor/na de gewone jaartelling). De islamitische jaartelling begint bij het jaar waarin Mohammed van Mekka naar Jathrib (Medina) verhuisde: 15/16 juni 622.

3900-2900 v. Chr. ±

Uruk-periode in Mesopotamië

Tijdens deze periode ontstaan de eerste stedelijke centra. Bovendien ontwikkelt zich uit kleitabletten, zegels en stempels geleidelijk het schrift. Er zijn, mede door het ontstaan van landbouw, aanwijzingen voor het ontstaan van particulier eigendom, daarmee sociale klassen en uiteindelijk sociale ongelijkheid.

6000-4000 v. Chr. ±

Ubaid-periode tussen Tigris en Eufraat (tot ca. -4000).

7000 v. Chr.

Opkomst Kanaänitische koninkrijken.
Vanaf deze periode tot rond 1.000 v. Chr. zijn ten minste 31 Kanaänitische koninkrijken bekend. Enkele voorbeelden: Ammonieten, Moabieten, Jebusieten. Steden: Jericho, Megiddo, Gezer en Hazor. Millennia later (1200-1100 v.Chr.) zal binnen Kanaän het volk Israël een hoofdrol voor zich opeisen. Vandaag nog wordt de religieuze (Bijbelse) verhaallijn geaccepteerd maar als geschiedkundige feitenreeks heftig betwist. Over de vraag of de Israëlieten een van de vele Kanaänitische volken waren of dat het van buiten Kanaän kwam, is geen consensus.

7000 v. Chr.

In Mesopotamië ontwikkelen zich verscheidene culturen.

De bekende zijn die van de Soemeriërs, de Akkadiërs, de  Babyloniërs en de Assyriërs. Er ontwikkelt zich een gevarieerde godencultuur. De meest bekende, waarvan een enkele in de Hebreeuwse Bijbel wordt genoemd, zijn Asjera (40x), Astarte, Enlil, Enki, Sjamasj, Isjtar, Inanna, Mardoek en Tiamat.

9000 v. Chr.

Oudste archeologische vindplaatsen in Jericho (Palestina)
Volgens onderzoekers zijn hier de oudste bewijzen van menselijke beschaving aangetroffen. Vermoedelijk waren het de vruchtbare grond, de gunstige ligging en de voorraden aan drinkwater een (bouw-) materialen in de omgeving die het tot ideale plaats voor bewoning maakten. In 7000 v. Chr. zou al sprake geweest zijn van een stad. Zelfs wordt Jericho wel als eerste stad op aarde genoemd. Na de Uittocht zouden de Israëlieten de stad hebben verwoest en vervolgens ingenomen. De muren zouden zijn ingestort doordat de belegaars op bazuinen bliezen en ‘het hele volk hard juichte’. In het rijtje veroveraars vinden we ook de Babyloniërs, de Romeinen, de Byzantijnen, de Arabieren, de Kruisvaarders en de Ottomanen (Turken) terug. Na de oorlog van 1948 valt de stad in handen van Jordanië en sinds 1967 van Israël. Sinds de Oslo-akkoorden zijn de Palestijnen – vanaf 1994 – de baas in de ‘Palmenstad’.  

10000 v. Chr.

Oudste archeologische vindplaatsen in China (w.o. Guandong)
Ze bevinden zich in de zuidelijke provincies van China: Fujian, Jiangxi, Guandong, Guangxi en Guizhou.

45.000 v. Chr.

Oudste archeologisch bewijs van intelligent menselijk leven.
Wetenschappers komen met steeds meer bewijs voor de theorie dat de moderne mens in zijn huidige vorm niet door God is geschapen, maar zich heeft ontwikkeld uit meer primitieve vormen.

In het conflict tussen Israël en de Arabische buurlanden leidt dat onmiddellijk tot een serie kritische vragen. Berusten de joodse, christelijke en islamitische religieuze claims op realiteit? Is de aarde circa 3700 jaar vóór Christus door God (en/of Allah) geschapen? Of zit de werkelijkheid anders in elkaar? De evolutietheorie leert dat de mens – populair gezegd – van de aap afstamt. Beter gezegd: zich uit aapachtigen heeft ontwikkeld en dus bij de aapachtigen moet worden ingedeeld. Darwin c.s. houden ons voor dat de mens tot stand moet zijn gekomen (uit aapachtigen) na een ontwikkeling van miljoenen jaren. In onze huidige vorm zouden wij niet meer dan 30.000 tot 45.000 jaar bestaan (en sindsdien wel héél veel hebben bijgeleerd). In ieder geval zouden wij niet het minder dan 6.000 jaar oude product zijn van een ‘plotselinge’ goddelijke scheppingsdaad. Als dat de werkelijkheid is, dan heeft dat nogal wat consequenties. Als niet alleen het scheppingsverhaal maar ook de rest van de eerste Bijbelboeken als mythe moet worden beschouwd, dan blijft er van het conflict bitter weinig over. De goddelijke landbelofte aan Abraham verdampt. De goddelijke opdracht het land te veroveren en de er wonende volken uit te roeien verwordt tot een mythe, een falsificatie, zoals de meeste historici van vandaag toch al menen.

Er is meer. Onder de christelijke vervangingstheologie, die leert dat God zijn volk in de steek heeft gelaten ten gunste van de christenen, valt de bodem weg. Na WO2 lijken steeds meer christenen dat te zijn gaan inzien. Jodenvervolging, pogroms en holocaust zouden gebaseerd zijn op een onjuiste want jaloerse, wraakzuchtige visie. Zelfs de terugkeer van Joden naar hun oude ‘heilige’ grond zou gebaseerd zijn op mythe en daarmee op een primitieve vergissing berusten. Het islamitische dogma dat leert dat grond die eenmaal in handen van de islam is geweest middels de Jihad moet worden terugveroverd, verliest zijn geldigheid.

Wij mensen moeten misschien aan het idee wennen dat we niet meer zijn dan een doorontwikkelde (?) diersoort, die nog veel sporen meedraagt van oeroude overlevingsinstincten. Eén daarvan, het denken in groepen, in ‘wij en zij’, uit zich in hekel, haat en zo nu en dan fysieke vijandschap – lees: primitieve moordzucht – in de richting van andere groepen.

De belangrijkste argumenten die het conflict in stand houden, zouden uit religieuze mist en nevel blijken te bestaan. Volgens sommige deskundigen met als enige doel, onze soms onbeheersbare agressie te camoufleren. Zodra we ons daarvan bewust worden zou een oplossing voor het conflict – en voor alle andere – snel dichterbij komen.

Aanhangers van de drie openbaringsgodsdiensten (bijna de helft van de wereldbevolking) wijzen de ‘nieuwe’ visie af. Zij houden vast aan een eeuwige God (Allah) die met de door hem geschapen mens een ‘heilsplan’ uitvoert. Zij leggen de bodem onder de religieuze component van het conflict.

Vreemde woorden

Effendi’s

Rijke Arabische boeren

Fellahin

Arme Arabische boeren

Mujaheddin

Hadith

Soenna

Koran

Sji’ieten

Nakba (al-Naqba)

Geraadpleegde websites

Brabosh

Cidi

Dagelijkse Standaard

Meulenbelt

Rights forum

Wikicommons

Wikipedia

https://christipedia.miraheze.org/wiki/Chronologische_volgorde_der_bijbelboeken

Geraadpleegde kranten/tijdschriften

National Geographic

Frankfurter Allgemeine

Die Welt

De Morgen

De Standaard

Die Zeit

Elsevier

Independent U.K.

Nederlands Dagblad

New York Times

NRC

Parool

Reformatorisch Dagblad

Telegraaf

Time

Trouw

Volkskrant

Washington Post

Haaretz

Guardian

Bibliografie

(Bijgewerkt t/m januari 2016; moet nog verder worden gesorteerd en aangevuld. Dit exemplaar is in aug 2020 gekopieerd van IPC DOC))

Recente aanwinsten:

• Toorn, Karel van der, Wie schreef de Bijbel? De ontstaansgeschiedenis van het Oude Testament, Uitgeverij Ten Have, 2007/2009
• Wieken, Ron van der, Jodenhaat, Het verhaal van een uiterst explosief en destructief element in de westerse cultuur, Mastixpress, 2014 
• Mulder, Eildert en Milo, Thomas, De omstreden bronnen van de islam, Uitgeverij Meinema, Zoetermeer, 2009
• Bemmelen, Tom S. van, 150 Palestijnse fabels, Feiten voor een beter begrip van het conflict tussen de Arabieren en Israël, Uitgeverij Aspekt, 2015
• Griffioen, Pim & Zeller, Ron, Jodenvervolging in Nederland, Frankrijk en België 1940-1945, Overeenkomsten, verschillen, oorzaken, Boom Amsterdam
• Barnes, Ian, Bacon, Josephine, Historische atlas van het Jodendom, De bewogen geschiedenis van het joodse geloof in kaart gebracht, Librero, 2012
• Benyaich, Bilal, Europa, Israël en de Palestijnen, Van politiek deficit naar normatieve impasse, ASP, Brussel, 2010
• Blois, Dr. Matthijs de, Israël: een staat ter discussie? Groen-Heerenveen, 2010
• Corluy, Luc, De Spaanse Conquista en Reconquista 711-1492, 8 eeuwen moeizaam samenleven tussen christenen, moslims en joden, Davidfonds, 2011

• Finkelstein, Israel & Silbermann, Neil Asher, De bijbel als mythe, Opgravingen vertellen een ander verhaal, Uitgeverij Synthese, 2006

Volgens de schrijvers is het historische verhaal dat de Hebreeuwse Bijbel (het O.T.) vertelt ‘geen bovennatuurlijke openbaring, maar een briljant product van de menselijke verbeelding’. In hun boek zetten zij gangbare opvattingen over het Beloofde Land op hun kop. Zo zou een deel van de verhalen een meesterlijk staaltje propaganda kunnen zijn uit de tijd van koning Josia, ter versterking van het nationalistisch besef.

• Goldhagen, Daniël, Erger dan oorlog, Bezige Bij, 2009
• Jansen, Hans, Op, op, ten strijde, Jeruzalem bevrijden! Het ware verhaal van de kruisvaarders, Van Praag, 2011
• Mills, Stewart A., Empathising with the enemy, Transformation of the Palestinian-Israeli Conflict by overcoming psychological and structural obstacles, February 2003 (thesis, University of Sydney)

https://docs.google.com/file/d/0B73u5GPddf5uNWRiZjdmYWUtNDQ3ZS00NzIwLTg5NmMtOTcyZTQxOTU2NWU0/edit?pli=1

• Karsh, Efraim, Islamic Imperialism, A history, (Updated edition), Yale University Press, 2007
• Karsh, Efraim, Palestine Betrayed, Yale University Press, 2010
• Gilbert, Martin, Churchill & the Jews, Simon & Schuster UK Ltd., London,

A

• Abdolah, Kader, De boodschapper, De Geus, 2008
• Abdolah, Kader, De Koran, een vertaling, De Geus, 2008
• Abicht, Ludo, Eén maat en één gewicht, Een kritisch essay over Israël-Palestina, Pelckmans-Klement, 2002
• Abicht, Ludo, Geschiedenis van de Joden van de Lage Landen, Meulenhoff/Manteau, 2006
• Aboutaleb, Ahmed, Tom Crijnen, e.a., In strijd met Allah? Dagblad Trouw en Uitgeverij Maarten Muntinga BV, Amsterdam, 2002
• Abram, I.B.H., Zionisme, Op weg naar een liberale islam, Van Gennep/El Hizjra, Amsterdam, 2004
• Albright, Madeleine, Mevrouw de minister, Het persoonlijke verhaal van de machtigste vrouw van de VS, Ambo/Anthos Uitgevers, 2003
• Alexander, Pat en David, Handboek bij de Bijbel, Kok-Kampen, 2002
• Alfond, Alan F., Goden uit de kosmos, 1998 Uitgeverij Elmar, Rijswijk
• Amerongen, Martin van, Bleich e.v.a., Israël 40 jaar, Sijthoff, Amsterdam, 1988
• Anne Frankstichting, Antisemitisme, Sdu Uitgeverij, ’s-Gravenhage, 1989
• Anne Frankstichting, Vijftig vragen over antisemitisme, Uitgeverij Boom, 2005
• Archbold, Norma, De bergen van Israël, Waarom de Westelijke Jordaanoever bij Israël hoort, Shalom Books, 2003
• Arends, Douwes, Termeulen e.a., Islam, Personen en begrippen van A tot Z, Uitgeverij Het Spectrum B.V., Utrecht, 2000
• Arendt, Hanna, Het zionisme bij nader inzien, Mets & Schilt, Amsterdam, 2005
• Armstrong, Karen, De Bijbel, De biografie, Mets & Schilt, 2007
• Armstrong, Karen, De Grote Transformatie, Het begin van onze religieuze tradities, Bezige Bij, 2005
• Armstrong, Karen, De Strijd om God, Een geschiedenis van het fundamentalisme, 2000, De Bezige Bij
• Armstrong, Karen, Een geschiedenis van God, Vierduizend jaar jodendom, christendom, Islam, Uitgeverij Anthos, 1993
• Armstrong, Karen, Jeruzalem, Een geschiedenis van de heilige stad, 2002, Uitgeverij Anthos, Amsterdam
• Armstrong, Karen; Islam, De Bezige Bij, Amsterdam, 2001
• Asbridge, Thomas, De eerste kruistocht, De oorsprong van het conflict tussen islam en christendom, Atheneum-Polak & Van Gennep, 2006
• Asbridge, Thomas, De eerste Kruistocht, De oorsprong van het conflict tussen islam en christendom, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam 2006 (2004)
• Askenasy, Hans, Zijn we allen Nazi’s? Elmar BV, 1974
• Attali, Jacques, De Joden, de wereld en het geld, Averbode/Ten Have, 2003
• Avineri, Arieli, Colthoff, Meyers, Michman en Oz, Zionisme, Nabij special no. 3, Werkgroep Israël, 1976,
• Avnery, Uri, Israël zonder Zionisten, Een pleidooi voor vrede in het Midden-Oosten, Elsevier, 1970

  B

• Bainville, Jacques (de l’Académie Française), Histoire de France, Artheme Fayard
• Bat Ye’or, Eurabië, De geheime banden tussen Europa en de Arabische wereld, Meulenhoff, 2005
• Battistini, Matilde, Symbolen en allegorieën, Ludion, 2004
• Baumann, Zygmunt, De moderne tijd en de Holocaust, Uitgeverij Boom, Amsterdam, 1998
• Beek, A. van de, Het beloofde land: wie betaalt het cadeau? Israël tussen de volken van het Midden-Oosten, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, 2002
• Benbassa en Attias, De Jood en de ander, Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam, 2005
• Ben-Itto, Hadassa, Anatomie van een vervalsing, De protocollen van de wijzen van Sion, Over het boek dat Hitler inspireerde, Aspekt, 2000
• Bennema, Tineke, Checkpoint Jeruzalem, Een Nederlandse vrouw aan Palestijnse kant, Uitgeverij Van Gennep BV, Amsterdam, 2001
• Besten, Leen den, In naam van God, Een kruistocht van en tégen het fundamentalisme, 2003, Uitgeverij Damon, Budel
• Bhutto, Benazir, Verzoening, Islam, democratie en het Westen, Spectrum, 2008
• Biegel, L.C., Het Midden-Oosten, Haard van spanningen en conflicten, De Haan/Standaard, 1967
• Bijbel, Het Nieuwe Testament in de taal van onze tijd, Kok, Kampen, 1968
• Bijbel, NBV
• Bijbel, Statenvertaling
• Binner, Rolf, Haar, Otto van de & Bos, Jan-Willem, Wiens schuld? De impact van Daniel Jonah Goldhagen op het Holocaustdebat, Van Reemst Uitgeverij, Houten
• Blom, J.C.H., e.a., Geschiedenis van de Joden in Nederland, Olympus, 1995-2004
• Bodelier, Ralf, Tegen de angst, Optimisme als opdracht voor de 21^e eeuw, Inmerc, 2005
• Boef, Johan, Ariel Sharon, koning van Israël, Aspekt, 2005
• Boeken-Velleman, Leny, Breekbaar maar niet gebroken, Het verhaal van een Auschwitz-overlevende, Verbum/Ned. Auschwitz Comité, 2008
• Bommel, Abdul Wahid Van, Houtepen, A.W.J., e.a., De Islam en het Westen, Uitgeverij Kok-Kampen, 2002
• Borchert, Bruno, Mystiek, Gottmer, Haarlem, 1994
• Bouman, Salomo, Israël achter de schermen, Zionisme op een dwaalspoor, Prometheus/NRC Handelsblad, 2004
• Bovenkamp, Dr. Arie Pieter v.d./ Capelle, Dr. Henk v., Hitlers handlangers, Verba BV, Hoevelaken, 2004
• Bowen, Jeremy, Zes Dagen, De oorlog die het Midden-Oosten voorgoed veranderde, Uitgeverij Balans, Amsterdam/Uitgeverij Van Halewyck, Leuven, 2004
• Brands, Robert, e.v.a., De Opkomst van het Derde Rijk, Lekturama BV, Rotterdam, 1978
• Bregstein, Philo, Antisemitisme in zijn hedendaagse variaties, Mets & Schilt, 2007
• Brouwer, Rinse Reeling, De handzame Calvijn, Van Gennep, 2004
• Brown, Lester R. e.v.a., State of the World, Het rapport van het Worldwatch Institute over de voortgang naar een duurzame samenleving, Worldwatch Institute, 1997
• Bruin, Bert de, Israël en ik, Vijftien bekende Nederlanders over hun verhouding met een 60-jarige, Aspekt, 2008
• Bunyan, J., Eens Christen’s reize naar de eeuwigheid, Groen & Zoon BV, Leiden, 1973

C

• Cahill, Thomas, Dankzij de Joden, Hoe een nomadenvolk ons denken en doen veranderde, 1999, Uitgeverij Balans, Amsterdam
• Capelle, Dr. Henk van en Bovenkamp, Dr. Peter van de, De Berghof, Het Adelaarsnest, Hitlers verborgen machtscentrum, Verba BV, Soest, 2004
• Carter, Jimmy, Palestine, Peace not Apartheid, Simon & Schuster, New York, 2006
• Catherine, Lucas, Kanttekeningen bij het Midden-Oostenconflict, Ludo Bicht
• Cidi, De betekenis van resolutie 242, Cidi, Den Haag, 1979
• Cohen, E. A., De negentien treinen naar Sobibor, Elsevier, Amsterdam, 1979
• Cohn-Sherbok, Het Palestijns-Israëlische conflict, Tirion, 2002  Objectiever dan het gemiddelde boek over de kernkwesties van het conflict. Zowel het  Israëlisch/Joodse als het Arabische standpunt wordt verdedigd. Redelijk betrouwbare opsomming van de gebeurtenissen, in chronologische volgorde.
• Corbin, Jane, Al-Qaeda, Het terreurnetwerk van Osama bin Laden, Mets & Schilt, Amsterdam, 2002
• Corbin, Jane, De Oslo-connectie, Hoe het vredesakkoord tussen Israël en de PLO tot stand kwam, Uitgeverij Jan Mets, Amsterdam, 1994
• Corluy, Lander, De strijd om het geheugen van Israël, De New Historians en het Israëlisch-Palestijnse conflict, Acco, 2003
• Corni, Gustavo, De getto’s van Hitler, Stemmen uit een belegerde samenleving, Uitgeverij Verbum, 2008
• Crossan, John Dominic, Wie vermoordde Jezus?, Uitgeverij Ten Have, Baarn, 1997

  D

• Dale, van, Etymologisch woordenboek, van Dale, Utrecht, 1990
• Däniken, Erich von, Waren de goden kosmonauten?
• Darwin, Charles, Het ontstaan van soorten, (1859), Olympus, 2008, 544 blz.
• Dawkins, Richard, God als misvatting, Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2006
• De Edele Koran, Uitgegeven door Islamitisch Cultureel Centrum Nederland (ICCN), Den Haag, Derde druk, 2000
• De muur in Palestina, Vlugschrift no. 16, Stichting Uitgeverij Papieren Tijger
• Dekkers, Peter, Heilige Strijd, Het bestaansrecht van Israël, Trouw Dossiers no. 5, 2001
• Dershowitz, Alan, The case for Israel, Wiley & Sons, 2003
• Dershowitz, Alan, The case for Peace, Wiley & Sons, 2005
• Desbois, Patrick, Holocaust door kogels, Op zoek naar ooggetuigen en sporen van de massamoord in Oekraïne, Uitgeverij Verbum, 2009
• Deursen, A. Th. Van | Schepper H. de, Willem van Oranje, Een strijd voor vrijheid en verdraagzaamheid, Fibula-Unieboek/Lannoo, 1984
• Dinnerstein, Leonard, Antisemitism in America, Oxford Universiry Press, New York, 1994
• Doorn, Kees van en Zwartjes, Onno, Geschiedenis en cultuur van Spanje, van steentijd tot verlichting, Uitgeverij Coutinho, 1995, 2001
• Driessen, Henk (redactie), In het huis van de islam, Uitgeverij Sun, Nijmegen, 1997

  E

• Edel, Peter, De schaduw van de ster, EPO, 2002 (** Minder objectief; opsomming van negatieve feiten over de staat Israël; veelal met weglating van oorzaak en gevolg)
• Edelkoort, Dr A. H., De handschriften van de Dode Zee, Bosch & Keuning NV, Baarn
• Eisenberg, Dan  en Landau, De Mossad, De spectaculaire acties van de Israëlische geheime dienst, Elmar, 1978
• Elzen, Sus van, De Palestijnen, De toekomst van een droom, Meulenhoff/Manteau, 2007
• Evers, Lou, Jodendom voor beginners, De Boekerij, Amsterdam, 1999, 2003

  F

• Fagan, Bryan M., Archeologie, Natuur & Techniek, NGS, Maastricht, 1989
• Fasani, Leone, Archeologie, Geïllustreerde wereldgeschiedenis van de, Uitgeverij Helmond BV, Helmond, 1981
• Finkelstein, Israel & Silbermann, Neil Asher, De bijbel als mythe, Opgravingen vertellen een ander verhaal, Uitgeverij Synthese, 2006
• Finkelstein, Norman G., Beyond Chutzpah, On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History, University of California Press, 2005
• Finkelstein, Norman, De drogreden van het antisemitisme, Israël, de VS en het misbruik van de geschiedenis, Mets en Schilt, Amsterdam, 2006
• Finkelstein, Norman, De Holocaust-industrie, Bespiegelingen over de exploitatie van het joodse lijden, Mets en Schilt, Amsterdam
• Finkielkraut, Alain, Een stem van de overkant, Uitgeverij Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2001
• Fisk, Robert, Bericht uit Beiroet, Dagboek van een oorlog, Anthos/Standaard, 2006
• Fohrer, Georg, Geschichte der israelitischen Religion, Walter de Gruyter & Co., Berlin, 1969
• Fortey, Richard, Leven, een ongeautoriseerde biografie, De geschiedenis van vier miljard jaar leven op aarde, Anthos, 1998
• Fraihi, Hind, Undercover in Klein-Marokko, Achter de gesloten deuren van de radicale islam, Van Halewyck, 2006
• Frank, Anne, Het Achterhuis, Dagboekbrieven, uitgeverij Contact, Amsterdam, 1947
• Friedman, Carl, Wie heeft de meeste Joden, Oorschot, Amsterdam, 2004
• Fuchs, Leven onder verre zonnen, Walter R. Fuchs, 1974, Uitgeverij De Fontein, De Bilt

G

• Gallagher, Michael, Israël en Palestina, Biblion Uitgeverij, Leidschendam, 2005
• Gardner, Sir Laurence, Oorsprong van de graalkoningen, Over de ontbrekende schakel tussen de Nephilim en de eerste mens, Uitgeverij Tirion, Baarn, 1994
• Gidal, Nachum T., De Joden in Duitsland, van de Romeinse tijd tot de Weimar Republiek, Könemann, 1998
• Giebels, Lambert J., Jezus, een biografie, Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam, 2004
• Gilbert, Martin, Atlas of the Arab-Israeli Conflict, 8th edition, Routledge, New York, 2005
• Gilbert, Martin, Een eeuw Joods leven, 2001, Uitgeverij Tirion
• Goldhagen, Daniel Jonah, Een morele afrekening, De rol van de Katholieke Kerk in de Holocaust en haar onvervulde plicht tot herstel, Manteau/De Bezige Bij, 2002
• Goldhagen, Daniel Jonah, Hitlers gewillige beulen, 1996, Manteau-De Bezige Bij
• Goosen, Louis, Van Abraham tot Zacharia, Thema’s uit het oude testament, Sun, 1990
• Gradowski, Zalmen, In het hart van de hel, Sonderkommando in de gaskamers en crematoria van Auschwitz, Verbum, 2008
• Green, Gerald, Holocaust, Bruna, 1978
• Gresh, Alain, Israël, Palestina, Waarheden over een conflict, Uitgeverij Thoth, Bussum, 2003
• Groenendijk, Frans, Islamofobie?, Een nuchter antwoord, 2009
• Grünfeld, Drs. Fred, De relatie Nederland-Israël 1973-1985, Cidi, Den Haag, 1986
• Gussinklo, Wessel te, Palestina als adderkluwen, Meulenhoff, 2008
• Gutterman en Shalev, To Bear Witness, Holocaust Remembrance at Yad Vashem, Yad Vashem, Jerusalem, 2005

  H

• Haan, Ido de, Na de ondergang, De herinnering aan de Jodenvervolging in Nederland 1945-1995, Sdu, Den Haag, 1997
• Haliby, Lisa, Een leven in het teken van vrede, Uitgeverij J. Meulenhoff bv, AMSTERDAM
• Hart, Maarten ‘t, De Schrift betwist, Arbeiderspers, 2003
• Hart, Maarten ‘t, Wie God verlaat heeft niets te vrezen, De Schrift betwist, Arbeiderspers, Amsterdam, 1997
• Hegener, Michiel, Vrijheid van godsdienst, Contact, 2005
• Heijden, Chris van der, Israël, Een onherstelbare vergissing, Contact, 2008
• Heijden, Ton van der, Israël, Kosmos, Utrecht, 1993
• Hendriks, Paul, Antisemitisme in Nederland 1860-1940, Doctoraalscriptie, 1997
• Hertog, Peter Den, Hitlers schutkleur, De oorsprong van zijn antisemitisme, Arbeiderspers, Amsterdam, 2005
• Herzl, Theodor, De Jodenstaat, Poging tot een moderne oplossing van het joodse vraagstuk, met een nawoord van Isaac Lippschits, Mets & Schilt, Amsterdam, 2004
• Herzl, Theodor, Der Judenstaat, Manesse Verlag, Zürich, 1996
• Heschel, Abraham Johua, Israël, een echo van eeuwigheid, Uitgeverij Gooi en Sticht, Baarn, 1995
• Hilberg, Raoul, De vernietiging van de Europese Joden, 3 delen, 3^e editie, Verbum, 2008
• Hirsch, Ellen, Feiten over Israël, Israël Informatie Centrum, 1999
• Hirsi Ali, Ayaan, Mijn vrijheid, De Autobiografie, Uitgeverij Augustus, Antwerpen, 2006
• Hoksbergen, Drs. H., Het vroege zionistische denken over de Arabieren in Palestina tot 1917, Kok-Kampen, 1990
• Honderich, Ted, Conservatism, Burke, Nozick, Bush, Blair, Pluto Press, London, 2005
• Horovitz, David, Jitschak Rabin, Soldaat van de vrede, Geuzenpocket, 1996
• Horst, Pieter W. van der, De Profeten, Joodse en christelijke legenden uit de oudheid, Athenaeum, Polak & Van Gennip, Amsterdam, 2001
• Horst, Prof. Dr Pieter W. van der, De mythe van het Joodse kannibalisme, Aspekt-Cidi, 2006
• Houwaart, Dick, Het beloofde land?, Theocratie, democratie, zionisme en de toekomst van Israël, Uitgeverij Kok, Kampen, 2003
• Huntington, Samuel, Botsende beschavingen, Uitgeverij Icarus, 1997

• Israël onder de volken (Ned. Uitgave van ‘Facts about Israel’)

  J

• Jacquard, Roland, In naam van Osama bin Laden, Achter de schermen van een wereldwijd terreurnetwerk, Uitgeverij van Gennep, Amsterdam, 2002
• Jager, Okke, Hier koos de Heer zich vaste voet, Zomer & Keuning, Wageningen
• Jansen, Dr. Hans, Christelijke oorsprong van racistische Jodenhaat, Een vergelijkend onderzoek, Uitgeverij Kok Kampen, 1995
• Jansen, Dr. Hans, Christelijke theologie na Auschwitz, deel 1, Theologische en kerkelijke wortels van het antisemitisme, Boekencentrum 1981
• Jansen, Dr. Hans, Christelijke theologie na Auschwitz, deel 2, Nieuwtestamentische wortels van het antisemitisme, Boekencentrum, 1985
• Jansen, Dr. Hans, Van Jodenhaat naar zelfmoordterrorisme, Islamisering van het Europees antisemitisme in het Midden-Oosten, Groen-Heerenveen, 2006
• Jansen, Hans, Bert Snel e.a., Eindstrijd, De finale clash tussen het liberale Westen en een traditionele islam, Van Praag, 2009
• Jansen, Hans, Zelf koranlezen, Masterclass van de gezaghebbende arabist, Arbeiderspers, 2008
• Jansen, Prof. Dr. Hans, Onderwijs van Palestijnse Autoriteit moedigt aan tot heilige oorlog tegen Israël, Chai Pers
• Jongh, drs. E.D.J, Antisemitisme met wortel en tak, Centrale Vormingswerk, Driebergen, 1985
• Josephus, Flavius, De Joodse Oorlog & Uit mijn leven, Ambo Amsterdam, 2010
• Josephus, Flavius, De Oude Geschiedenis van de Joden, Antiquitates Judaicae, Ambo, Amsterdam, 4^e druk 2005

  K

• Kaiser, Chr., Geschichte Israels in alttestamentischer Zeit, Chr. Kaiser Verlag München, 1973
• Keller, Werner, De Bijbel heeft toch gelijk, De wetenschap bewijst de historische juistheid, 8^e druk, Paris, Amsterdam
• Keller, Werner, En zij werden verstrooid onder alle volken, De geschiedenis van het Jodendom na het bijbelse tijdvak, 2^e druk, La Riviere en Voorhoeve, Zwolle
• Keller, Werner, Oost minus West = nul, La Riviere en Voorhoeve, Zwolle
• Kennedy, Hugh, De grote Arabische Veroveringen, Het ontstaan van het islamitische rijk, van Afghanistan tot Spanje, Bulaaq/Epo, 2008
• Keret, Etgar en Samir el-Youssef, Gaza Blues, Fictie zonder grenzen, Anthos, Amsterdam, 2006
• Kerkebosch ; 50 jaar Israël (Kerkebosch Zeist, 1999), Ambassade van Israël en het Genootschap Nederland-Israël
• Kiel, Rinus;  Over Bijbel, cultuur en wetenschap, (Israël, land en volk), Rinus Kiel
• Knoop, Hans, Israël, Van lieveling tot paria?, Hans Knoop/Just Publishers, 2011  
• Knopp, Guido, Hitler’s Holocaust, Uitgeverij Byblos, Amsterdam, 2001
• Kohlbrugge, Dr. H. F., De eenvoudige Heidelberger, Cathechismuspreken, Uitgeverij T. Wever, Franeker,
• Kok, Kampen,  Bijbelse Encyclopedie,  Uitgeverij Kok – Kampen, 2000
• Kortenoeven, Wim, De kern van de zaak, Feiten en achtergronden van het Arabisch-Israëlisch conflict, Uitgeverij Aspect, 2005
• Kortenoeven, Wim, Hamas, portret en achtergronden, Aspekt, 2007
• Kuiper, Arie, Israël tegen de rest van de wereld, De Haan Haarlem, 1982
• Kuitert, H.M., Over religie, Uitgeverij Ten Have, Baarn, 2000
• Kuitert, Hans en Rabbani, Mouin, Palestina, land zonder vrede, BZZTôH, ’s-Gravenhage, 2004
• Kurpershoek, Marcel, Onzalig Jeruzalem, Kurpershoek en Uitgeverij Augustus, Amsterdam, 2004
• Kwiet, K, Van Jodenhoed tot Gele Ster, Fibula International,1973
• Labuschagne, C.J., Gods oude plakboek, Visie op het oude testament, Boekencentrum, 1978

  L

• Labuschagne, C.J., Wat zegt de Bijbel in Gods naam? Nieuwe        bijbeluitleg en modern godsgeloof, Boekencentrum, 1977
• Lamme, Victor, De vrije wil bestaat niet, Over wie er echt de baas is      in het brein, Bert Bakker, 2010
• Land, Sipke van der, Humor in de bijbel, Kok-Kampen, 2004
• Laurent, Eric, De oorlog van Bush, Waarom de Verenigde Staten Irak aanvallen, Uitgeverij Van Gennep bv, Amsterdam, 2003
• Laurent, Eric, Het geheim van Bush, De machtige lobby achter George W. Bush, Uitgeverij Van Gennep bv, Amsterdam, 2003
• Lewis, Bernard, De crisis van de islam, Jihad en de wortels van de woede, Het Spectrum, Utrecht, 2003
• Lewis, Bernard, Het Midden-Oosten, 2000 jaar culturele en politieke geschiedenis, Uitgeverij Forum, Amsterdam, 2002
• Leydesdorff, Selma, e.v.a., Israël: een blanco cheque?, Amphora Books/Van Gennep, 1983
• Lindsay, Hal, De planeet die aarde heette, Novapres, Laren N.H., 1972
• Lindsay, Hal, Op weg naar een nieuwe wereld,  Novapres, Laren N.H., 1973
• Lindsay, Hal, Satan leeft onder ons, Novapres, Laren N.H., 1972
• Lipschits, Isaac, De kleine sjoa, Joden in naoorlogs Nederland, Mets & Schilt, Amsterdam, 2001
• Lloyd, Christopher, Wat is er in hemelsnaam gebeurd? Het complete verhaal van onze geschiedenis, van oerknal tot nu, Nieuw Amsterdam, 2008
• Louvisj en Nurack, Israël in feiten en cijfers, Levisson, Rijswijk
• Luijendijk, Joris, Het zijn net mensen, Beelden uit het Midden-Oosten, Podium, 2006
• Luyendijk, Joris, Een tipje van de sluier, Islam voor beginners, Uitgeverij Podium, Amsterdam, 2001-2006

M

• Mak, Geert, In Europa, Reizen door de twintigste eeuw, Atlas, 2004
• Manenschijn, Gerrit, Religie en Haat, Over religieus gemotiveerd terrorisme, Uitgeverij Ten Have, 2005
• Manji, Irshad, Het Islam dilemma, Een oproep tot verandering en tolerantie, A.W. Bruna, Utrecht, 2004
• Manning, Constant, e.a., Ooggetuige Midden-Oosten, De geschiedenis van het conflict in het Midden-Oosten, reportages, memoires, documenten, Amsterdam Boek, 1971
• Maqsood, Ruquaiyyah, De Islam, Wereldreligies beter leren kennen en begrijpen, Zuidnederlandse Uitgeverij, Aartselaar, MMV
• Maria Rosa Menocal, De Gouden eeuwen van Andalusië, Een verleidelijk geschreven geschiedenis, een testament van voorbije tolerantie, Uitgeverij Bulaaq, Amsterdam, 2003/NL 2006
• Marres, Rene, De verdediging van het vrije woord, De kwestie Wilders en de demonisering van een debat, Uitgeverij Aspekt, 2009
• Marx, Karl, Het Kapitaal, Een kritische beschouwing over de economie, De Haan, Bussum, 1974
• Mearsheimer, John J. & Walt, Stephen M., De Israël-Lobby, Atlas, 2007
• Meddeb, Abdelwahab, De ziekte van de islam, Ten Have/Pelckmans, 2007 (oorspr. uitg. 2002)
• Meijer, Mr. L., Zoeklicht op Israël, Uitgeverij Bekking, Amsterdam, 1968
• Melkman, Dr. J., Theodor Herzl, Keur uit zijn geschriften, Ned. Zionistenbond/Joachimstal, Amsterdam
• Meyer, Hajo G., Het einde van het jodendom, Vassallucci, Amsterdam, 2003
• Midgley, Mary, Mens, Moraal en Vrijheid, Over goed en kwaad bij een denkende primaat, Ten Have, 1998
• Miller, Stephen M. en Huber, Robert V., De geschiedenis van de Bijbel, Het ontstaan en de invloed van de Bijbel, Kok Kampen, 2003
• Mills, Marvin, The origin of the Mosque of Cordoba, Secrets of Andalusia, iUniverse Inc., 2006
• Mills, Stewart A., Empathising with the enemy, Transformation of the Palestinian-Israeli Conflict by overcoming psychological and structural obstacles, February 2003 (thesis, University of Sydney) https://docs.google.com/file/d/0B73u5GPddf5uNWRiZjdmYWUtNDQ3ZS00NzIwLTg5NmMtOTcyZTQxOTU2NWU0/edit?pli=1
• Molen, Henk v.d., Met de Joden op weg, Van de wieg tot het graf, van feest tot feest, van eeuw tot eeuw, Uitgeverij Edu’Actief, Meppel, 1987
• Moll, Hans, Hoe de nuance verdween uit een kwaliteitskrant, NRC Handelsblad neemt stelling tegen Israël, Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam, 2011
• Moore, Michael, Stupid white men, Amerika onder George W. Bush, Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam, 2003
• Moorehead, Alan, De Russische revolutie, De Haan, Zeist, 1962
• Moreau, Pierre-Francois, Spinoza en het spinozisme, Uitgeverij Damon, Budel, 2004
• Mouthaan en Nooy, De moed om te weigeren, Israëlische reservisten weigeren dienst te doen in de bezette gebieden, SIVMO en EAJG, Amsterdam
• Mühren, J.C., Verscheurd Land, Maximalisten blokkeren  vrede in het Heilige Land, Uitgeverij Aspekt, 2004
• Muller, Alfred, Israël verenigt de naties, De houding van de VN tegenover de joodse natie, Uitgeverij Medema, Vaassen, 2003
• Muller, Eelke en Schretlen, Helen, Betwist Bezit, De Stichting Nederlands Kunstbezit en de teruggave van roofkunst na 1945, Waanders Uitgevers, Zwolle, 2002

  N

• Naftaniël en Simon, Handvest van de Palestijnse Islamitische Verzetsbeweging HAMAS, Cidi, Den Haag, 1989
• Naftaniël, Ronny, Het Arabisch-Israëlisch Konflikt, Stichting Ivio en Cidi, Den Haag, 1983
• Naftaniël, Tien moeilijke kwesties, april 2002,  Cidi, Amsterdam
• Nathan, Susa, De andere kant van Israël, Uitgeverij Archipel, Amsterdam, 2005

O

• Onfray, Michel, Atheologie, De hoofdzonden van jodendom, christendom en islam, Mets & Schilt, Amsterdam, 2005
• Oord, Niek van der, Jodenkampen, Uitgeverij Kok, Kampen, 2003
• Oudheusden, Jan Van, De geschiedenis van het Midden-Oosten in een notedop, Prometheus, Amsterdam, 2003
• Oudheusden, Jan Van, De wereldgeschiedenis in een notedop, Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam, 2004

• Ould-Mey, Mohameden, Geopolitical Genesis and Prospect of Zionism, Elsevier, 2003
• Oz, Amos, Een verhaal van liefde en duisternis, Bezige Bij, 2006

  P

• Pagels, Elaine, De gnostische evangeliën, Over de onderdrukking van de eerste ketters, en het verhaal dat niet in de Bijbel mocht komen…, Kosmos-Utrecht, 2005
• Pagels, Elaine, Ketters en rechtgelovigen, De strijd om de ware leer in het voege Christendom, Kosmos-Utrecht, 2003
• Pappé, Ilan, De etnische zuivering van Palestina, Uitgeverij Kok, 2008
• Peres, Shimon, Het nieuwe Midden-Oosten, Kosmos, 1993
• Peters, Frank E., Islam en de joods-christelijke traditie, Een verkenning, Boom, Amsterdam, 2005
• Philo en Berry, Bad News from Israel, Pluto Press, London, 2004
• Pijpers, Een nieuw Europees engagement in het Midden-Oosten? Kanttekeningen bij een moeizame relatie, Alfred Pijpers, verbonden aan Instituut Clingendael en Departement Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, maart 2002
• Pohl, Holocaust, Massale moord op de Europese Joden, 2005, Uitgeverij Verbum, Laren (NH)
• Poorthuis, Marcel en Salemink, Theo, Een donkere spiegel, Nederlandse katholieken over Joden, Tussen antisemitisme en erkenning, Valkhof Pers, 2006, 961 blz.
• Poot, ds. Henk, De Koning der Joden, Verkenningen in het Nieuwe Testament vanuit het perspectief van Israël, Uitgeverij Barnabas, Heerenveen, 2003
• Porter, Roy, De verloren Bijbel, Verdwenen geschriften herontdekt, Ten Have/Lannoo, 2002
• Potok, Chaim, Mijn naam is Asjer Lev, Een joodse jeugd in New York, Muntinga/BZZtoH, Amsterdam en Den Haag, 2005
• Potok, Chaim, Omzwervingen,  Een geschiedenis van het joodse volk, 2000, Uitgeverij  BZZtôh, ‘s-Gravenhage
• Praag, Prof. Dr. H.M. van, Joden-haat en Zion’s-Haat, Een drama in vijf bedrijven, Aspect-Cidi, 2009
• Praag, Prof. H. van, De vier gezichten van Jeruzalem, Meulenhoff, Baarn, 1976
• Presser, dr. J., Ondergang, De vervolging en verdelging van het Nederlandse Jodendom 1940-1945, Aspekt, 2005

  R

• Raad voor de Catechese der Ned. Herv. Kerk, De Heidelbergse Catechismus voor Bijbelstudie, zelfwerkzaamheid en gesprek, 5^e druk, Boekencentrum Den Haag, 1964
• Rand, Ayn, Kapitalisme, het onbegrepen ideaal, Novapress, Laren, 1967
• Rashid, Ahmed, Taliban, Olympus, 2006-12-07
• Reeling Brouwer, Rinse, De handzame Calvijn, Van Gennep, 2004
• Reimer, P.J., Klassieke oudheid, Namen en begrippen uit de Griekse en Romeinse oudheid van A tot Z, Spectrum, 1959
• Reisel, Dr. M., Maimonides, Kruseman, Den Haag, 2005
• Robinson, Andrew, Alfabet, hiëroglief en pictogram, De geschiedenis van het schrift, Tirion, Baarn, 2001
• Rosenthal en Naftaniël, Het ontstaan van het Palestijnse vluchtelingenprobleem, Cidi, Den Haag, 1980
• Rossem, Maarten van, Heeft geschiedenis nut? Spectrum, Utrecht, 2003
• Roy, Olivier, De globalisering van de islam, Van Gennep, Amsterdam, 2003
• Rozett, Dr. Robert en Spector, Dr. Shmuel, Encyclopedie van de Holocaust, Uitgeverij Kok, Kampen, 2003
• Ruiter, Robin de, De Protocollen van de Wijzen van Sion Ontsluierd, Mayra Publications, 2007

  S

• Said, Edward W., Oriëntalisten, Mets & Schilt, Amsterdam, 2005
• Sattar, S.A., Islam voor beginners, Een heldere inleiding, Forum-Amsterdam, 2003
• Schloss, Eva, Eva Schloss, Herinneringen van een joods meisje 1938-1945, Geuzenpocket, Uitgeverij De Geus, Breda, 1995
• Selim, Nahed, De vrouwen van de profeet, Wat heeft de koran over de vrouw te vertellen?, Uitgeverij van Gennep bv, Amsterdam, 2003
• Serphos, Jonathan, De wereld volgens God, Kok-Kampen, 1999
• Sharp, Gene, Macht en strijd, Theorie en praktijk van geweldloze actie, Het Spectrum,1982
• Sifaoui, Mohamed, Het web rond Bin Laden, Het dubieuze spel van Amerika, Uitgeverij Ten Have, 2004
• Signaal, Propaganda die de wereld noodlottig werd, Rijnstroom Produkties, Den Haag
• Simon, Drs. T., De Histadroet, De algemene Federatie van Arbeiders in Israël, Cidi, Den Haag, 1987
• Smalhout, Prof. Dr. Bob, Bijbelse buren, Spectrum, 2005
• Smelik, Klaas A.D., Herleefde Tijd, Een Joodse geschiedenis, Acco, 2004
• Smith, Joseph, Het boek van Mormon, Uitgegeven door De Kerk van Jezus Christus Van de Heiligen der Laatste Dagen, 1966
• Solsjenitsyn, Alexandr, Goelag Archipel 1918 – 1956, De Boekerij, Baarn, 1974
• Spectrum, Utrecht, De Tweede Wereldoorlog, Begrippen, mensen en militaria van A tot Z
• Spectrum, Utrecht, Filosofie, Personen en begrippen van A tot Z, Spectrum Utrecht, 1999
• Stephens, Charles, J., Israel, Palestine and the Arabs, 2004
• Talens, Egbert, Een bijzondere relatie, Het conflict Israël-Palestina nader bekeken 1897-1993, Uitgeverij Aspekt bv, 2005

T

• Toland, Adolf Hitler, Het einde van een mythe, A.W. Bruna, Utrecht, 1979
• Trommius, Concordantie van de Bijbel, Trommius

V

• Van Overbeeke, Rozeboom, Ghonem, Woord zoekt woord, Joden, christenen en moslims in gesprek over teksten en tradities, Ankh-Hermes, Deventer, 2010
• Vermaat, Emerson, Het is allemaal de schuld van… Joden en Amerikanen! Anti-Amerikanisme, anti-zionisme en anti-semitisme, 2003, Uitgeverij Aspekt
• Verwey, Gerlof, Geschiedenis van Nederland, deel 1, Wording van een land, Elsevier Boeken BV., Amsterdam, 1987
• Verwey, Gerlof, Geschiedenis van Nederland, deel 2, Groei van een republiek, Elsevier Boeken BV., Amsterdam, 1987
• Verwey, Gerlof, Geschiedenis van Nederland, deel 3, Ontstaan van een dynastieke democratie,  Elsevier Boeken BV., Amsterdam, 1987
• Vuijsje, Ies, Tegen beter weten in, Zelfbedrog en ontkenning in de Nederlandse geschiedschrijving over de Jodenvervolging, Uitgeverij Augustus, Amsterdam, 2006

W

• Wadud, Amina, De Koran en de vrouw, Herlezing van een heilige tekst vanuit een vrouwelijk perspectief, 2004, Uitgeverij Bulaaq, Amsterdam
• Walsch, Neale Donald, Wat God wil, Een onontkoombaar antwoord op de belangrijkste vraag van de mensheid, Spirit/Kosmos, Utrecht, 2005
• Wertheim, Drs. A.H., Grondbezit in Palestina, Werkgroep Israël, Amsterdam
• Whitlau, Eli, Een vleugje paradijs, Chassidische vertellingen rond de joodse hoogtijdagen, Becht-Haarlem, 1986
• Wijnen, Harmen van, Grondslagen van de dialoog tussen Christendom en Islam, Een beschrijving en evaluatie van een tweetal methoden (Goddard en Küng) van vergelijking tussen het Christendom en de Islam, 2006
• Willis, Roy, Mythen van de mensheid, Anthos, Baarn, 1994
• Wilson, A.N., De begrafenis van God, De ondergang van het geloof in de westerse beschaving, Prometheus, 2000
• Winter, Leon de, Het recht op terugkeer, Bezige Bij, Amsterdam, 2008 
• Wright, Tom, De levende Jezus, De leider van een revolutie, Ark Boeken, 1998
• Wroe, Ann, Pilatus, De biografie van een verzonnen man, Uitgeverij Contact, 1999
• Yehoshua, A.B., Kijken in de spiegel, Over verzoening, identiteit en de toekomst van Israël, Wereldbibliotheek, Amsterdam, 2006

Z

• Zamar, Nima, Ik moest ook doden, Het waargebeurde verhaal van een jonge, joodse vrouw die infiltreert in Hezbollah, Bruna, Utrecht, 2005
• Zanot, Mario, De wereld ging driemaal onder, 1976, Uitgeversmij. Holland, Haarlem
• Zee, Nanda van der, Om erger te voorkomen, De voorbereiding en uitvoering van de vernietiging van het Nederlandse Jodendom tijdens de Tweede Wereldoorlog, Meulenhoff, 2003
• Zentner, Christian, Anmerkungen zu “Holocaust”, Die Geschichte der Juden im Dritten Reich, Delphin, München, 1979

---