(of: Hezballah, Hizbollah, Hizballah)
Sji’itische Libanese groepering. <Arab.: “Partij van Allah”.
Ontstaat in 1982 als terreur- of verzetsbeweging tegen de Israëlische inval in het door burgeroorlog geteisterde Libanon.
Steun uit Syrië en Iran
Het Israëlische leger beoogde met de invasie onder andere de PLO uit te schakelen, die gedurende de jaren 1970 aanslagen uitvoerde op Noord-Israël en waarvan de macht in Libanon toenam.
Ter ondersteuning van de Hezbollahstrijders gaf Syrië toestemming aan Iran om leden van de Iraanse Revolutionaire Garde te stationeren in de Bekaa Vallei, door Syrië bezet gebied in het oosten van Libanon. Ook Syrië was in conflict met Israël, over de Israëlische bezetting van de Golanhoogte. In mei 2000 eindigde de Israëlische bezetting van Zuid-Libanon.
Voorbeeld
De eerste zelfmoordaanslagen werden door Hezbollah uitgevoerd. Andere organisaties, zoals Hamas, hebben de ingeslagen weg voortgezet en overgenomen.
Terroristisch en sociaal
Hezbollah ontwikkelde zich – vergelijkbaar met Hamas – van verzetsbeweging tot politieke partij en vooraanstaande ideologische groepering in het Midden-Oosten, die onder andere Palestijnse groeperingen inspireert.
Samenwerking
Formeel is Hezbollah niet actief buiten Libanon, maar de beweging werkt samen met de Palestijnen, voorziet hen van wapens en training, en is bereid tot het openen van een tweede front tegen Israël om de Intifada te ondersteunen. Hezbollah ziet heel Palestina als bezet gebied, waaruit wordt geconcludeerd dat Israël geen bestaansrecht heeft. Gedreven door de Iraanse Revolutie wilde Hezbollah Libanon aanvankelijk transformeren in een op Iran geïnspireerde islamitische republiek. Dit idee werd losgelaten omdat het weerstand opriep onder de Libanese bevolking en doordat de ideologische invloed vanuit Iran, door de dood van ayatollah Khomeini, afnam.
Sociaal
Later benadrukte de beweging dat uit hun op de islam geïnspireerde standpunten niet geconcludeerd moet worden dat Hezbollah de intentie heeft een islamitische samenleving in Libanon te grondvesten. Na aanpassing van haar standpunt wist de partij de aanhang onder de Libanese bevolking te verbreden, vooral door de uitvoering van een sociaal zorgprogramma. Hezbollah vestigde ziekenhuizen, scholen en zorgcentra voor gehandicapten in Libanon en bracht hiermee veel steun teweeg onder de bevolking.
Politieke factor
Het succes van de tegen Israël gevoerde guerrillaoorlog leverde Hezbollah ook de waardering op van andere religieuze gemeenschappen in Libanon.
Door de jaren ontwikkelde Hezbollah zich tot een goed gestructureerde politieke partij met zetels in het Libanese parlement.
Dreigend aanwezig
Militair is Hezbollah nog steeds aanwezig aan de VN-grens, de zogenaamde Blauwe Linie, tussen Zuid-Libanon en Noord-Israël. Deze militaire aanwezigheid wordt door Israël als bedreiging gezien. Hezbollah baseert zijn aanwezigheid langs de Blauwe Linie enerzijds op het feit dat door hen geclaimd land nog steeds in handen is van Israël, anderzijds op het bieden van bescherming aan de Libanese bevolking tegen mogelijke Israëlische agressie. Er vinden zo nu en dan nog wel schermutselingen plaats die zich beperken tot de Sheba-boerderijen langs Libanon’s zuidoostgrens. Israël bezette dit van oorsprong Syrische gebied in 1967 tijdens de Zesdaagse Oorlog, maar Hezbollah eist het, door Syrië aan Libanon geschonken, grondgebied terug.
Terreuracties
Internationaal is Hezbollah lange tijd in verband gebracht met terreur, zelfmoordaanslagen en gijzelingen. Beruchte acties waren o.a. de gijzeling van Terry Waite en John McCarthy en de zelfmoordaanslag van 1983 in Beiroet, waarbij 241 Amerikaanse mariniers werden gedood. De VS zien Hezbollah als een terroristische organisatie en organisaties als Amnesty International veroordelen de acties als misdaden tegen de mensheid. De VN waarschuwt voor haar activiteiten en neemt in 2004 een resolutie aan die ontwapening eist “van alle Libanese groepen”, waarmee volgens waarnemers vooral Hezbollah wordt bedoeld. De Libanese regering ziet Hezbollah als nationale verzetsbeweging. Het Libanese volk is verdeeld; de groep neemt deel aan de regering (2006; 15%).
Vluchtelingen
Libanon kampt met een vluchtelingenprobleem: circa vierhonderdduizend Palestijnen leven onder armoedige omstandigheden in vluchtelingenkampen. Samen met Hezbollah streeft de Libanese regering er naar de Palestijnse vluchtelingen te laten terugkeren naar hun land van herkomst.
De Palestijnse Autoriteit maakt begin 2005 bekend dat ze Hezbollah ervan verdenkt, Abbas te willen vermoorden om zijn te gematigde houding naar Israël. De groep zou de premie voor het plegen van zelfmoordaanslagen op Israëlische doelen verhoogd hebben van 25.000 maar 100.000 dollar. In de periode van Saddam Hoessein was het Irak dat dergelijke premies uitloofde.
Nasrallah, leider van Hezbollah, verklaart in februari 2005 dat de strijd tegen Israël nimmer zal stoppen. Zijn organisatie wordt – eerst heimelijk, later openlijk – gesteund door Syrië en Iran.
Toerisme
Net als – in juli 2006 – de economie van het land zich lijkt te herstellen, ontvoert Hezbollah een tweetal Israëlische soldaten. Ook worden honderden raketten op Noord-Israël afgevuurd. De acties zouden als directe opzet hebben Israël tot een tweede front te dwingen – naast dat in de Gazastrook. De IDF valt het land binnen en voert bombardementen uit, waarbij aan Libanese zijde rond de duizend slachtoffers vallen: onduidelijk blijft hoe de verhouding ligt tussen militanten en burgers. Aan Israëlische kant komen circa 140 mensen om. De slag gaat de geschiedenis in als de Tweede Libanon Oorlog.
Eind 2008 verschijnen berichten in de pers dat Hezbollah intussen meer dan 40.000 raketten op Israël gericht heeft. Volgens kenners kan elk moment een nieuwe oorlog uitbreken.
Bronnen:
- Who are Hezbollah? – Kathryn Westcott (BBC News Online), 4 april 2002
- The Enigma That is Lebanese Hezbollah – Alasdair Soussi (Worldpress.org), 14 juni 2004
- Hezbollah: Between Tehran and Damascus – Gary C. Gambill and Ziad K. Abdelnour, Middle East Intelligence Bulletin, februari 2002
