Politieke beweging, verwant aan het fascisme. Ideologie van Adolf Hitler. Leidt tot de verschrikkelijkste oorlog aller tijden.
Het nationaal-socialisme staat ook bekend onder de naam nazisme. De aanhangers van de ideologie worden nazi’s genoemd. Het nationaal-socialisme ontwikkelt zich in het Duitsland van na de Eerste Wereldoorlog. Het vindt ingang onder de groepen teruggekeerde en gedesillusioneerde soldaten en de arbeiders in Duitsland. Dat wordt nog versterkt door de economische crisis en inflatie in het land. De ideologie wordt vertegenwoordigd in de partij van Adolf Hitler, de NSDAP: Nationaal Socialistische Duitse Arbeiderspartij. Het Duitsland dat door het nationaal-socialisme beheerst wordt tussen 1933 en 1945, wordt ook wel nazi-Duitsland genoemd.
Bij het nationaal-socialisme is sprake van extreem nationalisme. Antisemitisme en racisme zijn hier kenmerken van. De ideologie is gebaseerd op rassenleer. Het arische ras is volgens nazi’s superieur aan alle andere rassen. Dit leidt ertoe dat andere rassen mogen worden uitgeroeid en gemarteld.
Nazisten kiezen vooral Joden en zigeuners als hun slachtoffers. Tijdens de Holocaust worden velen van deze minderheidsgroepen door de Duitse nazi’s vermoord. Volgens nazisten komt het kapitalisme voort uit het jodendom. Dat verklaart hun afkeer van het kapitalisme. Ook keert de ideologie zich tegen het communisme, het liberalisme en de parlementaire democratie.
De ideologie leert dat de groep of het volk belangrijker is dan het individu. Men keert zich tegen individualisme. Het gebruik van de term socialisme in de naam van de ideologie suggereert socialistische kenmerken. Dit moet niet verward worden met het internationale socialisme of het marxisme. Er is sprake van Duits socialisme.
Het nazisme ontleent vele elementen aan het sociaal-darwinisme: sociaal zwakke elementen moeten worden geweerd uit de samenleving. ‘Het recht van de sterkste’ staat centraal. Daarom wordt op grote schaal euthanasie gepleegd op lichamelijk en geestelijk gehandicapten. Arische mannen worden aangespoord om kinderen te verwekken bij arische vrouwen. Deze kinderen moeten worden afgestaan om door de SS te worden opgevoed. De rituelen, de groet, de liederen en dergelijke uitingen worden ontleend aan het Italiaanse fascisme. Dat is ook het geval met het sterk leiderschap.
Na de Tweede Wereldoorlog wordt het nazisme verboden in Duitsland. Dat wil niet zeggen dat het niet meer bestaat. De aanhangers worden neo-nazi’s genoemd.
