Hoogste religieuze autoriteit. Juridisch adviseur binnen de islamitische wetgeving.
- Hoofdtaak: het geven van fatwa’s, d.w.z. juridische adviezen.
- In het Arabisch betekent moefti ‘hij die een fatwa geeft’. Fatwa’s zijn niet bindend; een moefti is dus geen rechter. Er zijn uitzonderingen. Fatwa’s over huwelijk, scheiding en erfrecht zijn wél bindend.
- Ook kan een moefti een rol vervullen in de rechtbank.
- Daarnaast werkt een moefti doorgaans nauw samen met de autoriteiten.
- Een moefti kan net als een imam toestemming geven voor de Jihad. Sommigen gaan er vanuit dat voor de moord op Theo van Gogh toestemming gegeven is door één van beiden.
- Een bevoegde imam mag tevens als moefti optreden. Fatwa’s mogen pas gegeven worden als de moefti over vijf kwaliteiten beschikt.
- Hij moet goede intenties hebben. Als hij die niet heeft is hij niet gezegend en zijn zijn woorden ook niet gezegend.
- Hij moet wetend zijn, waardigheid en kalmte bezitten.
- Ook moet hij kennis bezitten.
- Daarnaast moet een moefti over een sterke persoonlijkheid bezitten en goed tegen de kritiek van anderen kunnen.
- Tot slot moet hij een goede mensenkennis hebben.
- De bewaard gebleven meningen van moefti’s geven een beeld van hoe de islamitische wetgeving in elkaar steekt en in hoeverre de praktijk verschilt van de abstracte formuleringen.
- De klasse van moefti’s begint eigenlijk meteen bij het ontstaan van de islam. Na Mohammed volgen vier kaliefen hem op. Dit zijn religieuze leiders. Zij prediken de islam.
- Na deze vier ontstaat een nieuwe groep van kaliefen, die zich manifesteert als politieke leiders en niet als schriftgeleerden.
- Tegelijk ontstaat de klasse van schriftgeleerden: de moefti’s.
- Deze schriftgeleerden geven tussen de zevende en de tiende eeuw de religieuze achtergrond van het geloof verder vorm.
- Zij werken een rechtsdoctrine of plichtenleer uit: de fiqh. Dit doen zij op basis van de leer van Mohammed en de uitspraken en daden van de profeet en zijn opvolgers.
- Zo ontstaat het islamitische recht, dat enerzijds een groter deel van de samenleving bestrijkt dan het recht dat wij kennen en anderzijds sommige velden weer buiten het rechtssysteem houdt.
- Het recht wordt volledig toegeschreven aan Mohammed, maar dat klopt dus maar ten dele: ook de eerste generaties moefti’s hebben er ruimschoots aan bijgedragen.
- In het Ottomaanse Rijk worden de moefti’s officieel in dienst van de staat aangewezen. De moefti van Constantinopel is daarbij de hoogste in het rijk.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog is Haj-Amin al-Hoesseini moefti van Jeruzalem, onder het Britse mandaat. Hij krijgt van de Britten een belangrijke politieke rol toegewezen. Hij is grootmoefti: met ‘groot’ wordt de mate van belangrijkheid aangegeven. Tijdens zijn hele ambtsperiode zaait hij religieuze haat tegenover de joden. Hij stelt dat de joden bidden op Arabische heilige plekken. Hij roept op tot moord. Ook is hij vóór de nazi’s. Hij bezoekt Hitler, steunt hem en werkt met hem samen. Veel historici beschouwen hem als oorlogsmisdadiger. Hij was een neef van Arafat.
____________________________
