Plaats van religieuze samenkomst van moslims.
Min of meer vergelijkbaar met de synagoge van de joden en het kerkgebouw van de christenen.
De Aya Sophia in Istanbul:
oorspronkelijk een van de eerste christelijke kerken, later in gebruik genomen als moskee.
Bijzondere eisen
De naam is via het Spaanse mesquita (mezquita) afgeleid van het Arabische masdjid, plek van buiging. Aan de architectuur van de moskee wordt meestal veel aandacht besteed. De manier waarop aan het gebedshuis is vormgegeven speelt een minder belangrijke rol dan een paar andere eisen, zoals rituele reinheid. Er moet een ruimte voor rituele wassingen zijn – voor mannen en vrouwen apart. De kibla of qibla, de gebedsrichting naar Mekka, moet via de mihrab, een speciale nis, zijn aangegeven. Er moet een minbar zijn, een trapvormige preekstoel, voor het houden van de vrijdagmiddagpreek. Dat is tevens het enige meubelstuk: in de moskee staan geen stoelen of banken. Vanuit de toren of minaret die zich meestal bij de moskee bevindt, wordt de gebedsoproep (azan) gedaan. In islamitische landen klinkt het geluid van de oproep vijf keer per dag, voor iedereen goed hoorbaar, uit luidsprekers. In de meeste niet-islamitische landen wordt het geluidsniveau beperkt. De benadering van de gelovigen met geluid is enigszins vergelijkbaar met het klokgelui dat eeuwenlang de christenen opriep om naar de kerk te gaan.
Voorganger
De leider van de moskee – niet alleen in religieuze maar vooral ook in politieke zin – is de imam; hij wordt ook wel kalief genoemd. Hij is maar gedeeltelijk vergelijkbaar met priester, dominee en rabbijn: vooral qua opleidingseisen zijn de islamitische regels soepeler dan in joden- en christendom. In tegenstelling met die van de soennieten geldt de imam in de geloofsrichting van de sjiieten als onfeilbaar en zonder zonden.
Moskee met een centrale plaats in het conflict tussen Israël en zijn buurlanden. De in de 7e eeuw n. Chr. op de Tempelberg gebouwde Al-Aksamoskee.
Ons land
Het aantal hier gevestigde moskeeën neemt aan het eind van de eeuwwisseling snel toe en in 2004 zijn het er al circa 450. De oudste is de Moebarak-moskee in Den Haag (1955). In Rotterdam ontstaat medio 2003 een plan om in die stad de grootste moskee van Europa te bouwen. Deze zal – zoals met veel moskeeën het geval is – volledig worden gefinancierd met geld uit de islamitische wereld (Marokko, Turkije, Saoedi-Arabië). Over de hoogte van de minaretten ontstaat discussie: ze mogen het stadsbeeld niet te zeer beheersen. Ook in Amsterdam zal (in 2009) een nieuw islamitisch gebedshuis, de Westermoskee, verrijzen. Opmerkelijk: het gebouw is ontworpen door een Frans-joods architectenechtpaar, de familie Breitman.
Focus
In de jaren na ‘9-11’ komen overal in Europa moskeeën in opspraak vanwege het moslimfundamentalisme dat er zou worden verkondigd. Vanuit moskeeën zouden leden worden geworven voor Al-Qaeda en andere islamitische extremistische organisaties. Sommige moskeeën raken in opspraak door de onverdraagzame en zelfs moordzuchtige taal die er over Israël en de joden, maar ook over homoseksuelen en andere minderheidsgroepen, wordt gesproken.
Meer informatie:
